‘Caps’: een maximum aan open access-artikelen
De open access-overeenkomsten met een aantal uitgevers zijn gebaseerd op een maximumaantal open-access-artikelen per jaar: de zogenoemde ‘cap’. Op deze pagina leggen we uit wat dit betekent, hoe je caps kunt vermijden en welke opties er zijn wanneer deze cap bereikt is.
De Universiteit Leiden heeft met een aantal uitgevers overeenkomsten die zowel abonnementskosten voor tijdschriften dekken, als publicatiekosten voor open-access-artikelen. Leestoegang is algemeen, maar er kan een maximum gesteld zijn aan het aantal artikelen dat per jaar in open access onder de overeenkomst mag worden gepubliceerd: een zogenaamde 'cap'. Caps worden per uitgever afgesproken per kalenderjaar (januari-december), en een artikel telt mee voor een cap vanaf het moment van acceptatie door een tijdschrift.
Wanneer een cap is bereikt, wordt de Article Processing Charge (APC) om een artikel open access te publiceren niet langer gedekt door de overeenkomst. Als een artikel wordt geaccepteerd nadat een jaarlijkse cap is bereikt, krijgt de corresponderend auteur een factuur voor de APC, als die ervoor kiest om in open acess te publiceren. De universiteit en universiteitsbibliotheek hebben geen centraal budget voor deze open-accesskosten.
Prognose voor 2026
De overeenkomsten met de volgende uitgevers bevatten een cap. Voor 2026 verwachten we de cap met deze uitgevers te bereiken rond de volgende datum:
Publisher |
Cap verwachting 2026 |
| Oxford University Press - hybride tijdschriften | bereikt op 13 september 2026 |
| Springer Nature | bereikt op 14 oktober 2026 |
| Emerald | medio oktober |
| Lippincott Williams & Wilkins (LWW) | begin november |
| Taylor & Francis | begin november |
|
Oxford University Press - bepaalde full-open accesstijdschriften |
medio november |
| American Chemical Society (ACS) | maximum zal niet worden bereikt dit jaar |
| Cambridge University Press | maximum zal niet worden bereikt dit jaar |
| Thieme | maximum zal niet worden bereikt dit jaar |
Welke opties zijn er wanneer de cap bereikt is?
We raden je aan om een keuze te maken uit een van de volgende opties. Neem hierbij de de vier overkoepelende waarden van het Strategisch publicatieraamwerk van de Universiteit Leiden in overweging: geschikt voor het doel, open, duurzaam en rechtvaardig. Houd ook rekening met de open access-voorwaarden van je externe onderzoeksfinancier.
Als je artikel nog niet is ingediend bij een tijdschrift
Vind een tijdschrift zonder APC
Bied je artikel aan in een tijdschrift dat geen APC vraagt aan de auteur, maar artikelen wel open access publiceert, zoals een Diamond Open Access- of Subscribe2Open-tijdschrift. Je vindt deze tijdschriften via doaj.org en de Leiden Journal Browser.
Vind een tijdschrift dat gedekt wordt door een overeenkomst zonder cap
Je vindt deze tijdschriften in de Leiden Journal Browser doordat er wel een overeenkomst vermeld wordt (Open at Request) en daar niet staat dat er een cap geldt voor dat tijdschrift. Of bekijk het overzicht van alle overeenkomsten met uitgevers voor overeenkomsten zonder caps.
Publiceer gesloten, open de auteursversie via het repositorium
Als het tijdschrift het toestaat, kun je een artikel achter de paywall van de uitgever (gesloten) publiceren, en de geaccepteerde versie van je artikel open access maken in het Leidse repositorium Scholarly Publications, door deze via LUCRIS te uploaden.
Check het beleid van het tijdschrift op mogelijke embargoperiodes en licentievoorwaarden voor deze route: die zijn terug te vinden in de Leiden Journal Browser op de pagina van het tijdschrift, onder het kopje 'Green route'. Als de embargoperiode van het tijdschrift langer is dan 6 maanden (en daarmee niet voldoet aan het open-accessbeleid van de Universiteit Leiden) of niet overeenkomt met de open-accessvereisten van je onderzoeksfinancier, moet je een andere route kiezen.
Publiceer gesloten, open het artikel via het repositorium met embargo
Je kunt een artikel achter de paywall van de uitgever (gesloten) publiceren en de definitieve, gepubliceerde versie van je artikel open access maken in het repositorium Scholarly Publications, door middel van artikel 25fa van de Nederlandse Auteurswet (het 'Taverne Amendement'). Upload de definitieve, gepubliceerde versie van je artikel via LUCRIS, kies de 'Taverne-licentie', en stel een embargo in van zes maanden na eerste online publicatiedatum.
Als de open-accessvereisten van je onderzoeksfinancier geen embargoperiode toelaten, moet je een andere route kiezen.
Post een preprint
De Universiteit Leiden moedigt onderzoekers aan om hun onderzoek zo vroeg mogelijk open te delen. Dat kan via het uploaden van een preprint (ingezonden versie) op een preprint server die geschikt is voor jouw vakgebied. Voorbeelden zijn arXiv, PsyArXiv, bioRxiv of andere plaforms die hier in een overzicht worden gepresenteerd.
Volg het PRC-model: Publish-Review-Curate
Publiceren-Reviewen-Cureren (PRC) is een nieuw publicatiemodel: in plaats van een voorafgaand, gesloten reviewproces worden artikelen direct gepubliceerd en daarna onderworpen aan open peer review. Pas na review, en mogelijke revisieronde(s), vindt curatie plaats: indexering in een database, of plaatsing in een tijdschrift. Er zijn diverse PRC-platforms, waaronder het algemene Open Research Europe of veldspecifieke platforms zoals SciPost en MetaROR.
Als je artikel al is ingediend bij, of geaccepteerd door een tijdschrift
Publiceer open, betaal de APC uit je onderzoeksbudget
Als jouw project externe onderzoeksfinanciering ontvangt, kun je de APC uit dit budget betalen. Let op: financiering van NWO, ZonMw, ERC en andere instanties mag alleen worden gebruikt voor de APC’s van full open-accesstijdschriften – tijdschriften waarin alle artikelen open access gepubliceerd worden. Je herkent deze tijdschriften aan het oranje open access-symbool in de Leiden Journal Browser.
Publiceer gesloten, open de auteursversie via het repositorium
Als het tijdschrift het toestaat, kun je een artikel achter de paywall van de uitgever (gesloten) publiceren, en de geaccepteerde versie van je artikel open access maken in het Leidse repositorium Scholarly Publications, door deze via LUCRIS te uploaden.
Check het beleid van het tijdschrift op mogelijke embargoperiodes en licentievoorwaarden voor deze route: die zijn terug te vinden in de Leiden Journal Browser onder het kopje “Green route” op de pagina van het tijdschrift. Als de embargoperiode langer is dan 6 maanden (en daarmee niet voldoet aan het open-accessbeleid van de Universiteit Leiden) of als de open-accessvereisten van je onderzoeksfinancier niet overeenkomen met het beleid van het tijdschrift, moet je een andere route kiezen.
Publiceer open, betaal de APC met instituuts-/afdelingsbudget
Als jouw instituut, afdeling of onderzoeksgroep budget ter beschikking heeft, kan dit worden gebruikt voor de open-accesskosten van een artikel. Vraag aan je PI of manager of er budget beschikbaar is bij het instituut, afdeling of onderzoeksgroep; zorg ervoor dat je dit besproken hebt voordat je een publicatie-overeenkomst tekent en factuur accepteert (liever nog: voordat je het artikel indient).
Er is geen centraal universiteits- of bibliotheekbudget beschikbaar voor individuele APC’s.
Publiceer gesloten, open het artikel via het repositorium met embargo
Je kunt een artikel achter de paywall van de uitgever (gesloten) publiceren en de definitieve, gepubliceerde versie van je artikel open access maken in het repositorium Scholarly Publications, door middel van artikel 25fa van de Nederlandse Auteurswet (het 'Taverne Amendement'). Upload de definitieve, gepubliceerde versie van je artikel via LUCRIS, kies de “Taverne-licentie”, en stel een embargo in van zes maanden na eerste online publicatiedatum.
Als de open-accessvereisten van je onderzoeksfinancier geen embargoperiode toelaten, moet je een andere route kiezen.
Notify-me-service
Wil je op de hoogte worden gehouden van de open-accessovereenkomsten met jaarlijkse caps? Meld je dan aan voor de notify-me-service om updates en prognoses te ontvangen over de overeenkomsten en hun limieten.
Vragen?
Heb je meer vragen over open access, caps, en mogelijke publicatieroutes? Bekijk de informatie over open access op onze website of neem contact op met het open access-team van de UBL via openaccess@library.leidenuniv.nl.
