Universiteit Leiden

nl en

Auteursrecht bij weblectures

Een weblecture is een opname van een presentatie, een hoorcollege, een werkcollege, een lezing of een workshop die achteraf online bekeken kan worden.

Uitgangspunt is dat weblectures enkel als naslagwerk dienen en alleen bestemd zijn voor studenten van het betreffende vak. Meer informatie hierover staat op de medewerkersportal.

Meest gestelde vragen

De Gedragscode voor onderwijs op afstand geeft informatie over de bewaartermijn van weblectures als er persoonsgegevens bij betrokken zijn. De bewaartermijn is in dat geval 2-3 jaar (artikel 6c van de Gedragscode).

In bijna alle gevallen vervalt auteursrecht 70 jaar na het overlijden van de maker. Dit wordt goed uitgelegd op auteursrecht.nl.

Het is altijd aan te bevelen om materiaal te gebruiken dat open access beschikbaar is, zie hier voor meer informatie

Ja. Een online college in bijvoorbeeld Kaltura Live Room is een virtuele klas. Artikel 12 lid 5 van de Auteurswet biedt de mogelijkheid om auteursrechtelijk beschermd materiaal in de klas te laten zien. Dit materiaal kan gebruikt worden in een presentatie (bijvoorbeeld PowerPoint, Prezi of een andere presentatietool). Ook het tonen van een film of het afspelen van een muziekstuk is toegestaan. Voorwaarde is dat dit gebruik deel uitmaakt van het onderwijsplan. Daarom moet het wel echt een hoor- of werkcollege betreffen en gegeven worden aan de studenten die voor het betreffende vak zijn ingeschreven.

Nee. Zodra het college is opgenomen en toegankelijk gemaakt wordt voor studenten beschouwt de Auteurswet dit als een nieuwe 'openbaarmaking'. Hiervoor geldt niet de uitzondering van artikel 12 lid 5 (zie hierboven). Het is dus niet toegestaan om in een weblecture een hele film te laten zien, of een concert te beluisteren. Wel biedt de Auteurswet de mogelijkheid gebruik te maken van de daarin genoemde Citaatexceptie en Onderwijsexceptie, zie hieronder.

De Citaatexceptie (art. 15a Auteurswet) houdt in dat een (klein) gedeelte van het auteursrechtelijk beschermde werk van een ander (de maker) gebruikt mag worden in eigen werk. Toestemming van de maker is niet vereist. Ook hoeft de maker voor dit gebruik geen vergoeding betaald te worden. De Citaatexceptie is van toepassing op auteursrechtelijk beschermd materiaal dat getoond wordt in de weblecture. Het citaat moet functioneel zijn en mag niet dienen als versiering. Het citaat moet ook proportioneel zijn en ondergeschikt aan het eigen betoog. Voor zover redelijkerwijs mogelijk moet de bron, waaronder de naam van de maker, op duidelijke wijze worden vermeld.

Hoe vertalen we dit in de praktijk voor weblectures?

  • Gebruik van afbeeldingen, schema’s, grafieken, foto’s, etc. in een presentatie: (NB: dit geldt ook voor de slides van presentaties die als bestand voor studenten op BlackBoard/BrightSpace staan):
    • Vermeld bij elke afbeelding de bron (titel boek, naam tijdschrift + uitgave) en de naam van de maker (auteur).
    • Gebruik niet meer dan 2, hooguit 3 afbeeldingen uit dezelfde bron, dat wil zeggen uit hetzelfde boek of uit dezelfde uitgave van een tijdschrift.
    • Gebruik niet meer dan 2, hooguit 3 foto’s van dezelfde fotograaf en niet meer dan 2, hooguit 3 kunstwerken van dezelfde kunstenaar.
    • Komt de afbeelding van internet? Vermeld hier ook de bron en de naam van de maker (indien redelijkerwijs mogelijk) en vermeld de URL link.
  • Om een filmpje van bijvoorbeeld YouTube te laten zien, werkt een link het beste. Laat het zien tijdens het live college in Kaltura en vervang dit door een link in het opgenomen college. Hetzelfde geldt voor audiomateriaal. Is een link naar een video of audio niet mogelijk? Gebruik dan alleen een fragment van de video of de audio in de weblecture.

Hieronder bij de Onderwijsexceptie leggen we uit hoe u meer dan 3 afbeeldingen uit dezelfde bron over kunt nemen in een presentatie.

De Onderwijsexceptie (art. 16 Auteurswet) houdt in dat een gedeelte van het auteursrechtelijk beschermde werk van een ander (de maker) gebruikt mag worden als illustratie bij het geven van onderwijs. De Onderwijsexceptie is van toepassing op auteursrechtelijk beschermd materiaal dat gebruikt wordt in weblectures, en dat niet valt onder de Citaatexceptie (zie hierboven).

Voor het gebruik van dit materiaal moet betaald worden aan de maker of andere auteursrechthebbende. Hoe passen we dit toe bij weblectures?

  • Gebruik van afbeeldingen, schema’s, grafieken, foto’s etc. in slides van presentaties (NB: dit geldt ook voor de slides die als bestand voor studenten op BlackBoard/BrightSpace staan):
  • Vermeld bij elke afbeelding de bron (titel boek, naam tijdschrift + uitgave) en de naam van de maker (auteur). Komt de afbeelding van internet? Vermeld ook hier de bron en de naam van de maker (indien redelijkerwijs mogelijk) en vermeld de URL link.
  • Videomateriaal dat de docent niet zelf gemaakt heeft en waarvan het auteursrecht berust bij een externe maker: dit valt niet onder de Easy Access Regeling, de docent mag in een weblecture dus alleen videomateriaal gebruiken zoals beschreven bij de Citaatexceptie hierboven.
  • Audiomateriaal dat de docent niet zelf gemaakt heeft en waarvan het auteursrecht berust bij een externe maker: dit valt niet onder de Easy Access Regeling, de docent mag in een weblecture dus alleen audiomateriaal gebruiken zoals beschreven bij de Citaatexceptie hierboven.

Wilt u een weblecture breder verspreiden dan alleen onder de studenten van het ingeschreven vak? Bijvoorbeeld aan iedereen met een ULCN- of LUMC-account? Of aan het brede publiek? Dan geldt niet de Onderwijsexceptie maar wel de Citaatexceptie.

Is het de bedoeling om materiaal van andere makers te laten zien of horen in en weblecture? Gebruik dan zoveel mogelijk materiaal dat open access beschikbaar wordt gesteld en/of maak gebruik van materiaal in de collecties van de UBL en link naar dit materiaal. Vermeld altijd (tenzij dit niet mogelijk is) de naam van de maker en de bron waar het materiaal uit genomen is. Bij materiaal dat niet open access beschikbaar is of waar niet naar gelinkt kan worden: volg bovenstaande regels genoemd bij de Citaatexceptie en de Onderwijsexceptie.

Deze website maakt gebruik van cookies.