GenAI voor studenten

Informatie om je te ondersteunen bij het effectief, veilig en verantwoord gebruiken van generatieve AI (GenAI) tijdens je studie.

Generatieve AI (GenAI) maakt steeds vaker onderdeel uit van studeren en onderzoeken. Het is daarom belangrijk om de impact ervan op je studie te begrijpen en op een verantwoorde en veilige manier met GenAI te kunnen werken.

Op deze pagina vind je algemene informatie over GenAI-gebruik voor je studie. Je vindt hier ook een link naar de pagina met Hulpbronnen voor GenAI, waaronder prompt libraries en hoe je correct verwijst naar AI.

Benieuwd naar handige bronnen en informatie over GenAI en je studie? Neem dan eens een kijkje op de pagina Hulpbronnen voor GenAI!

Bekijk Hulpbronnen voor GenAI

Wat is GenAI?

Het vakgebied van kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence, AI) richt zich op het trainen van machines om intelligent gedrag na te bootsen, waarbij niet per se iets nieuws wordt gegenereerd. Dit bestaat al tientallen jaren en wordt toegepast in spamfilters, aanbevelingssystemen en toetsenborden met autocomplete.

Wanneer we het over ‘AI’ hebben, bedoelen we meestal eigenlijk een specifiek deelgebied: generatieve AI (GenAI). Generatieve AI is een vorm van kunstmatige intelligentie die zich richt op het creëren van iets nieuws – tekst, code, afbeeldingen, video, audio of muziek – op basis van de enorme hoeveelheid gegevens waarmee het is getraind, de trainingsdata. De gegenereerde output is in wezen het resultaat van statistische analyses, omdat moderne systemen zijn getraind om het volgende onderdeel in een reeks te voorspellen, of dat nu het volgende woord of pixel van een afbeelding is. Zo begrijpt het model geen taal, noch je context.

Onderstaand zijn de twee meestvoorkomende vormen waarin je GenAI tegenkomt:

Chatbots: denk hierbij aan algemene tools zoals Copilot en ChatGPT, maar ook aan tools die specifiek zijn ontwikkeld ter ondersteuning van onderzoek, zoals Elicit of NotebookLM. Deze hebben allemaal een chatbot-interface.
GenAI-functies geïntegreerd in andere programma's: denk aan AI-zoekbalken in databases en AI-‘assistenten’ in referentiebeheersoftware.

GenAI en je studie

In het algemeen mag GenAI worden gebruikt in de beginfasen van onderzoek – bijvoorbeeld voor brainstormen of om inspiratie op te doen voor nieuwe ideeën en zoektermen. De fasen die daarop volgen (evalueren en analyseren van informatie; schrijven; en verwijzen naar bronnen) omvatten vaardigheden die essentieel zijn voor je academische leerproces en daarom door jou moeten worden uitgevoerd.

Voordat je GenAI-tools gaat gebruiken, moet je echter eerst bij je docent of begeleider navragen of het gebruik van GenAI is toegestaan. Faculteiten, docenten en begeleiders hebben allemaal verschillende leerdoelen en curricula, die beïnvloeden of GenAI wel/niet gebruikt mag worden.

Bovendien, weeg voor jezelf af: wat wil je leren? Wat hoop je uit je studie te halen? Bedenk of en hoe GenAI past bij je studiedoelen en -motivatie.

Onthoud:

GenAI kan kritisch denken alléén ondersteunen, niet vervangen.
GenAI is niet onfeilbaar. Beoordeel GenAI-tools en de output kritisch, zoals je ook bij andere bronnen zou doen.
Je blijft verantwoordelijk en aansprakelijk voor het werk dat je levert, ook wanneer je GenAI erin hebt gebruikt.
Het gebruik van AI draagt ethische, sociale en ecologische overwegingen met zich mee.

AI gebruiken? Gebuik de checklist!

Als je GenAI gebruikt, ga dan deze korte checklist na:

☐ Mijn docent of begeleider heeft mij toestemming gegeven om generatieve AI te gebruiken voor dit vak en/of deze opdracht
☐ Ik begrijp hoe AI zich verhoudt tot de principes van wetenschappelijke integriteit.
☐ Ik begrijp de beperkingen van AI en zal hierop reflecteren tijdens het gebruik ervan.
☐ Ik zal geen persoonlijke, privacygevoelige of auteursrechtelijk beschermde informatie in een AI-tool invoeren.
☐ Ik begrijp dat ik de volledige verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid draag voor al het werk dat ik doe voor mijn opleiding en/of vak.
☐ Ik zal het gebruik van generatieve AI op de juiste wijze vermelden in mijn werk.
☐ Ik zal de output van generatieve AI op dezelfde manier beoordelen als iedere andere bron.

Nog vragen?

Voor vragen over AI-geletterdheid of andere library skills – stel ons een vraag! Vragen over het gebruik van AI in je opleiding of vak, neem dan contact op met je faculteit en/of docent.

Wil je meepraten over AI in onderwijs? Meld je aan voor de AI in Education Special Interest Group!