Universiteit Leiden

nl en

Subject guide

Brieven

Volgens een globale schatting bevatten de Westerse handschriftencollecties en particuliere archieven ca. 500.000 brieven. Hiervan zijn meer dan 300.000 brieven ontsloten. De correspondentie uit de universiteitsarchieven is nog vrijwel niet in de catalogus verwerkt; hetzelfde geldt voor de correspondentie in oosterse collecties.

  • Geleerdencorrespondentie — Omvat onder meer: J. Lipsius (deels verwerkt in online catalogus; webtentoonstelling) B. Vulcanius, C. Clusius (webeditie), Chr. Huygens (webeditie), A. Rivet (editie), P. Marchand, W.L. de Vreese, J. Huizinga (editie), K.H. Miskotte en C.H. van Schooneveld.
  • Literaire correspondentie — De handschriftencollectie van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde bevat vele duizenden brieven van en aan literaire auteurs. Voorbeelden zijn het redactiearchief van het tijdschrift De Gids (LTK 1888, 2241), correspondentie van Nicolaas Beets, A.C. Kruseman en Nico Rost. Ook de uitgeversarchieven Sijthoff en Bohn bevatten correspondentie met literaire auteurs, vooral uit de tweede helft van de negentiende eeuw.
  • Overige correspondentie — Dit betreft correspondentie in institutionele archieven, zoals de universiteitsarchieven, het archief van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en bedrijfsarchieven als die van de uitgevers Sijthoff en Bohn.
  • Verzamelnummers — Incidenteel verworven brieven berusten onder signaturen BPL 885, BPL 1886, BPL 3100 respectievelijk LTK 1004 en LTK 2175.

De online catalogus bevat:

  • beschrijvingen van brieven of correspondentiedelen (niet compleet ontsloten). In de catalogus kunt u via tab Special Collections inperken tot Letters en zoeken metde naam van afzender en/of geadresseerde. Correspondentiedelen: de brieven van Huygens aan Leibniz en die van Leibniz aan Huygens berustend onder signatuur HUG 45 zijn in aparte records beschreven (en in aparte mappen geborgen).
  • beschrijvingen van brievencollecties en archieven met correspondentie in collection guides, onder meer: Beets. — Bohn. — Bolland. — Burman. — Cunaeus. — Huizinga. — Huygens. — Kinsky. — Lipsius. — Luzac (fam.). — Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. — Marchand. — Miskotte. — Van Papenbroeck. — Sijthoff.


Digital Special Collections is een beeldbank van digitale afbeeldingen van stukken uit de Bijzondere Collecties. Van steeds meer brieven komen digitale afbeeldingen beschikbaar. Zo zijn de correspondentiearchieven van De Gids, Jan Tideman en Willem Lodewijk de Vreese volledig digitaal beschikbaar, net als de correspondentie in de archieven van Nicolaas Beets, Arie Cornelis Kruseman en van de uitgeverijen A.W. Sijthoff en De Erven F. Bohn. De brieven in de archieven van Christiaan Huygens en Johan Huizinga zullen binnen afzienbare tijd digitaal beschikbaar komen.

De oudere brievencollecties zijn in een twee gedrukte catalogi beschreven (volledig verwerkt in de online catalogus):

  • Geel 1852 — Correspondenties verworven in de periode 1716-1852. De afzenders zijn verwerkt in de autersindex.
  • Catalogus compendiarius 1932-1937 — Gedrukte index op de correspondenten van alle brievencollecties (en alba amicorum). Pars II.1 en II.2 geven voor de eigen collecties alfabetische overzichten van namen van afzenders en ontvangers, met verwijzing naar de signatuur, pars III voor de bruikleencollecties van Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en Remonstrants Seminarie.