Eigenlijk waren ze op zoek naar de genetische basis van vuurgebruik bij de mens, maar wetenschappers uit Leiden en Wageningen ontdekten iets heel anders: aanwijzingen in het DNA dat de moderne mens slechter kan omgaan met giftige stoffen in rook dan neanderthalers en zelfs mensapen.

Met ingang van 1 mei 2018 is Nicole de Voogd benoemd tot Bijzonder hoogleraar Global Change and Marine Ecosystems bij het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden (CML). Zij is momenteel senior onderzoeker bij Naturalis Biodiversity Center op het gebied van tropische mariene ecosystemen.

Jongeren zijn vatbaar voor misleidende informatie op sociale media. Maar inzichten uit de ontwikkelingspsychologie tonen aan dat ze ook sterke kanten hebben die weerbaarheid bevorderen. In een nieuw onderzoek van ontwikkelingspsycholoog Ili Ma worden onderzoekers en scholen handvatten geboden om samen…

Nu er weer oorlog woedt in Europa lijkt de vraag wanneer je opstaat tegen onrecht weer actueler dan ooit. In zijn Cleveringa-oratie op 24 november zal historicus Gert Oostindie ingaan op de vraag: waarom was de koloniale overheersing heel lang bijna geen thema in Leiden?

Een team van Nederlandse sterrenkundigen heeft laten zien dat met een nieuw type telescoop mogelijk al in de komende 25 jaar aanwijzingen voor buitenaards leven gevonden kunnen gaan worden.

Minneke Coenraad is hoogleraar Maag-, Darm- en Leverziekten, in het bijzonder leverfalen en levertransplantatie. In haar oratie pleit zij voor behandelingen op maat.

Vroegere volkeren hebben mogelijk de kracht van vuur gebruikt om hun omgeving te veranderen.

De ontdekking van het belang van microRNA’s in 2001 heeft de wereld van de moleculaire biologie op zijn kop gezet. De kleine stukjes RNA trokken ook de aandacht van universitair hoofddocent Erno Vreugdenhil. Vreugdenhil: ‘Binnen vijf tot tien jaar komen de eerste microRNA-gerichte medicijnen op de m…

Explosies bij woningen, liquidaties en digitale bedreigingen: als je de media volgt lijkt het alsof de dreiging in Nederland groter wordt. Is dat ook echt zo? Onderzoekers van Universiteit Leiden onderzochten het en presenteren hun resultaten in de Dreigingsmonitor.

Als gevolg van toenemende multiresistente ziekteverwekkers en wereldwijde pandemieën komen infectieziekten steeds vaker voor. Een diepere kennis van de interactie tussen bacteriën en menselijke cellen is nodig om nieuwe behandelingen te ontwikkelen. Ariane Briegel is sinds kort Medical Delta hoogleraar…

Rychard Bouwens van de Leidse Sterrewacht is de eerste wetenschapper in Nederland die een ‘Large Program’ mag uitvoeren met de geavanceerde ALMA-telescoop in Chili. Samen met zijn team wil hij de unieke capaciteiten van dit observatorium gebruiken om de ontwikkeling van zware sterrenstelsels in het…

Psychedelische drugs zoals paddo’s en LSD worden door de één omarmd, en door de ander gezien als levensgevaarlijk. Cognitief psycholoog Michiel van Elk dook in de wereld van de psychedelica en schreef er een opvallend nuchter boek over. ‘Zonder ervaring uit eerste hand vond ik mijn verhaal niet comp…

De Dick Stufkens Prijs 2011 is toegekend aan Dr. Sergio Ioppolo voor zijn proefschrift “Surface Formation Routes of Interstellar Molecules”. Hierin beschrijft hij de constructie en toepassing van een instrument waarin op laboratoriumschaal de interstellaire condities en de chemische reacties, die daaronder…

Sterven aan een virusinfectie door orgaanuitval en bloedverlies: we weten nog weinig over hoe dat kan. Huaqi Tang ontwikkelde organen-op-chips om het te kunnen achterhalen. ‘Deze technologieën kunnen ongekende mogelijkheden bieden voor de strijd tegen de virussen die onze samenleving bedreigen.’ Tang…

De zoektocht naar betere katalysatoren voor chemische reacties wordt eenvoudiger door het werk van scheikundigen uit Leiden en Lyon. Federico Calle-Vallejo en collega's ontwikkelden een computermodel dat helpt voorspellen hoe de atomen van katalysatoren gerangschikt moeten worden voor het beste resultaat.…

Een van de eersten die Sander Nieuwenhuis feliciteert met zijn belangrijkste Nederlandse onderzoekbeurs is de historicus Herman Paul, eveneens succesvol in deze Vici-ronde: ‘Leuk om te zien dat het ons allebei is gelukt.’ De Leidse cognitief psycholoog Nieuwenhuis vertelt over de zenuwslopende subsidieaanvraag…

Prof. dr. Andrea Evers is gezondheidspsycholoog en onderzoekt de rol van gedragsfactoren voor gezondheid en ziekte. Als Medical Delta hoogleraar is ze nu verbonden aan de Universiteit Leiden (faculteit der Sociale Wetenschappen), TU Delft (Industrieel Ontwerpen) en de Erasmus Universiteit (ESHPM). Vanuit…

De journalistiek is snel aan het veranderen. Digitale journalistiek maakt gebruik van informatie- en communicatietechnologie die zorgen voor een nieuwe manier werken. Daarmee veranderen ook journalistieke gewoonten, normen en waarden. Dat concludeert Tomás Dodds in zijn promotieonderzoek.

Op een veiling in Hongkong heeft de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) een bijzonder Chinees manuscript kunnen verwerven. Het betreft een keizerlijk edict (gedateerd 1582) uit de Ming-Dynastie, afkomstig uit de voormalige collectie van de bekende sinoloog en detectiveschrijver Robert van Gulik.…

Wetenschappers hebben in een laboratorium van de Universiteit Leiden laten zien dat methaan kan ontstaan op ijzige stofdeeltjes in de ruimte. Ze publiceren hun bevindingen in het tijdschrift Nature Astronomy.

Wie tussen 1800 en 1945 een indruk wilde krijgen van Nederlands-Indië, kwam al snel uit bij reisliteratuur. Grote groepen lezers verslonden de non-fictieverslagen over het eilandenrijk aan de andere kant van de wereld – en kregen een eenzijdig beeld. Het merendeel van de bronnen die de Nederlandse markt…

De onderzoeksgroep van Leids chemicus Marc Koper heeft een katalysator ontdekt die de productie van chloorgas tijdens de elektrolyse van zout water minimaliseert. De uitvinding kan de directe productie van waterstof uit zeewater mogelijk maken. Het artikel is gepubliceerd in de Journal of the American…

In de PRE-Class ‘Sustainable Societies’ leren scholieren hoe de wetenschap oplossingen kan bedenken voor ecologische vraagstukken, met oog voor dier en mens. Het doel: oplossingen die ‘werken voor iedereen’.

Voor veel mensen was het schokkend nieuws: een miljoen plant- en diersoorten worden met uitsterven bedreigd. Maar dit aantal is niet eens zo relevant, schrijven Alexander van Oudenhoven, Koos Biesmeijer en drie andere experts in Trouw. ‘Belangrijker is te realiseren dat het lot van de natuur en van…

Op 30 november 2021 is het boek 'Audiovisual and Digital Ethnography: A Practical and Theoretical Guide' gepubliceerd door Routledge. Het boek is geschreven op initiatief van professor Cristina Grasseni en is een gezamenlijke inspanning van 7 andere CADS professoren: Bart Barendregt, Erik de Maaker,…

Nederland verliest plantensoorten die afhankelijk zijn van bestuiving door insecten. Milieuwetenschapper Kaixuan Pan toont dat aan na analyse van 87 jaar aan metingen van meer dan 365.000 locaties. Het nieuws is verontrustend voor onze biodiversiteit en de voedselzekerheid. ‘75% procent van onze gewassen…

Hoewel het soms een uitdaging is, doen ouders er goed aan om met hun tieners te blijven praten. Ook over hun eigen opvoedgedrag. Die opvoeding wordt door gezinsleden vaak sterk verschillend ervaren en stemming speelt daar een belangrijke rol in, zo blijkt uit onderzoek van ontwikkelingspsycholoog Loes…

Middelbare scholieren zijn op online schooldagen minder gemotiveerd voor school dan op fysieke schooldagen. Dit verschil doet zich vooral voor bij jongeren die zich weinig gesteund voelden door hun ouders, constateerden ontwikkelingspsychologen Anna van Duijvenvoorde en Christel Klootwijk. De resultaten…

De Leidse sociaal- en organisatiepsycholoog Carsten de Dreu ontvangt een Spinozapremie, de belangrijkste wetenschapsprijs van Nederland. We spraken met hem over zijn passie voor groepsprocessen, de Universiteit Leiden en toekomstdromen. ‘Een Spinoza breekt alles open.’

Een maand geleden was het Marc Baggelaar, dit keer promoveert Hans Kistemaker cum laude bij het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek (LIC). ‘Hij heeft baanbrekende bijdragen geleverd aan de wereld der eiwitmodificatie', aldus promotor Gijs van der Marel. Hij promoveerde op 11 mei 2017.

Op de Dag van de Haagse Geschiedenis (14 april) stond Den Haag in het teken van zijn rijke historie. Van trammelant in de Schilderwijk tot iconische Hagenezen. Diverse historici en promovendi schreven spraakmakende boeken over Den Haag.

Enthousiaste studenten die onderzoekend leren en beter de samenhang binnen het vakgebied zien. Het zijn belangrijke speerpunten in de universitaire Onderwijsvisie, maar hoe realiseer je die in de praktijk? Een interdisciplinair onderwijsteam onder leiding van het ICLON ontwikkelde een inventieve methode…

In de Sovjet-Unie van 1932 zou de staat de kunst en cultuur hebben overgenomen om het socialistisch realisme tot de enig toegestane stijl te verheffen. Dr. Sjeng Scheijen gaat met een Veni-subsidie op zoek naar de nuance in de ondergang van de 'Russische avant-garde'. Studente Kunstgeschiedenis en Journalisitiek…

Een vuurstenen werktuig met een teerachtige substantie blijkt een wetenschappelijke topvondst. Onderzoek door een Nederlands team van wetenschappers toonde aan dat het gaat om berkenpek, die 50.000 jaar geleden door Neanderthalers met complexe technieken werd gewonnen. De pek werd gebruikt als lijm…

Astronomen van onder meer SRON en de Sterrewacht Leiden hebben met ESA’s ruimtetelescoop XMM-Newton gas gevonden dat één van de puzzelstukjes vormt om de totale hoeveelheid ‘normale’ materie in het heelal in kaart te brengen. Het onderzoek wordt 21 juni gepubliceerd in Nature.

Over tien jaar zal 10 procent van de burgerluchtvaart worden uitgevoerd door onbemande vliegtuigen. Zijn de huidige internationale luchtvaartwetten- en verdragen opgewassen tegen deze technologische ontwikkelingen? Fernando Fiallos verdedigt op 14 november 2019 zijn proefschrift.

Voordat hij minister van Financiën werd, investeerde CDA-leider Wopke Hoekstra jarenlang geld in een brievenbusfirma op de Britse Maagdeneilanden. Dat blijkt uit gelekte documenten, de zogeheten Pandora Papers. Hoe werkt belastingontwijking precies? En kan het ook anders? Belastingjuristen Jan Vleggeert…

Het schoolcurriculum is vaak gericht op het opleiden van de volgende generatie wetenschappers, maar in veel opzichten zijn kinderen nu al van nature wetenschappers. Hun nieuwsgierigheid zet hen ertoe aan voortdurend vragen te stellen over de wereld, en hun creativiteit leidt hen tot nieuwe inzichten.…

Met microscopie kunnen we het leven beter begrijpen en ziektes beter bestrijden. Het nieuwe NL-BioImaging netwerk gaat daarvoor de modernste technologieën en diensten ontwikkelen. Universiteit uit heel Nederland, waaronder de Universiteit Leiden en het Leids Universitair Medisch Centrum, bundelen hun…

De bestrijding van faillissementsfraude verloopt niet effectief. Wanneer de curator onregelmatigheden constateert, leidt dat niet altijd tot een sanctie voor de fraudeur. De rechtszaak rond de bedrijvendokter van Miss Etam en politici wakkeren de discussie over faillissementsfraude weer aan.

De Leidse natuurkundigen Alexandre Morin en Samadarshi Maity bestuderen zelforganisatie en flocking-verschijnselen. Ze werpen licht op zwermgedrag, wat helpt om te begrijpen hoe het kan dat vogels in een zwerm niet botsen. Met plastic microkralen creëerden ze een experimentele opstelling en ze ontwikkelden…

Vivian van der Linde sloot in de zomer van 2020 haar master Crisis & Security Management af met een scriptie over dieselgate. Kersvers afgestudeerd kwam ze op het idee dat ze eigenlijk meer wilde bereiken met haar onderzoek. Maar hoe doe je dat, als je pas net student af bent? Samen met scriptiebegeleider…

Quantumtechnologie, statistiek en een enquête met memes: over zulk onderzoek hoor je niet elke dag. Julia Cramer (Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde) en Sanne Willems (Instituut Psychologie) onderzoeken hoe mensen tegen quantum aan kijken.

The Hague Journal of Diplomacy marks its 15th anniversary in 2020 with an award for the best article in the journal. The HJD Article Award is a biennial prize, like the Book Award that the ISGA-based journal will launch in 2021.

In de MS Cognitietour gaan Leidse psychologen en neurowetenschappers met MS-patiënten en hun naasten in gesprek over de nieuwste wetenschappelijke kennis. Dat leidt tot nieuwe inzichten: ‘Een mevrouw vertelde hoeveel stress zij had van al die zorgverleners om haar bed.’

Niet alleen evolutie stuurt verandering in soorten, het bouwplan van embryo’s bepaalt welke variaties echt ontstaan. Dat tonen Leidse biologen aan in een Nature-publicatie over de evolutionaire ontwikkeling van reptielpoten en vogelvleugels.

Slachtoffers van misdrijven kunnen lang niet altijd ten volle gebruik maken van hun rechten, stelt Maarten Kunst, hoogleraar Criminologie in zijn oratie op 26 oktober. Daarom is zijn missie uit te zoeken hoe dat precies komt en te proberen daar iets in te verbeteren.

Andreas Bender, universitair docent bij de onderzoeksgroep Medicinal Chemistry van het Leiden / Amsterdam Center for Drug Research, ontving de

Een mooie toespraak van vice-decaan Bart de Smit, een mini-lezing over exoplaneten en de uitreiking van drie facultaire prijzen. Zo begonnen we het nieuwe jaar op de faculteit. Samen met collega’s en studenten hieven we het glas op een jaar vol mooie samenwerkingen, wetenschap en onderwijs.

Wie bepaalt wat er met kinderen aan de hand is – en hoe ze zich ontwikkelen? Pedagoog en socioloog Annemieke van Drenth schreef er een boek over dat op 10 juni wordt gepresenteerd. Daarin onderzoekt ze aan de hand van de geschiedenis van de Haagse ‘Idiotenschool’ hoe speciale kinderen in de loop van…