Nu er weer oorlog woedt in Europa lijkt de vraag wanneer je opstaat tegen onrecht weer actueler dan ooit. In zijn Cleveringa-oratie op 24 november zal historicus Gert Oostindie ingaan op de vraag: waarom was de koloniale overheersing heel lang bijna geen thema in Leiden?

Hoe meet je écht hoe het gaat met een land? Onderzoeker Annegeke Jansen zoekt naar alternatieven voor het bruto binnenlands product (bbp) om de staat van de samenleving te meten. De econoom kijkt naar welzijn, inclusiviteit en een beter milieu. 'De economie moet een middel zijn om die doelen te bereiken',…

Per 1 september 2024, is Thed van Leeuwen benoemd tot bijzonder hoogleraar op de nieuwe leerstoel 'Monitoring Open Science Policies and Practices'. De missie van de leerstoel is om de veranderingen in het beleid en de praktijk met betrekking tot Open Science te begrijpen en nieuwe manieren te ontwikkelen…

De Leidse natuurkundigen Alexandre Morin en Samadarshi Maity bestuderen zelforganisatie en flocking-verschijnselen. Ze werpen licht op zwermgedrag, wat helpt om te begrijpen hoe het kan dat vogels in een zwerm niet botsen. Met plastic microkralen creëerden ze een experimentele opstelling en ze ontwikkelden…

Vivian van der Linde sloot in de zomer van 2020 haar master Crisis & Security Management af met een scriptie over dieselgate. Kersvers afgestudeerd kwam ze op het idee dat ze eigenlijk meer wilde bereiken met haar onderzoek. Maar hoe doe je dat, als je pas net student af bent? Samen met scriptiebegeleider…

Al in 2030 kunnen batterijen in elektrische voertuigen wereldwijd volledig voorzien in de behoefte aan kortetermijnopslag van elektriciteit. Door ze aan te sluiten op het elektriciteitsnet kunnen ze hun opgeslagen energie leveren, waardoor de energiezekerheid verbetert en hernieuwbare technologieën…

Wat is de milieu-impact van de vis op ons bord? En is een elektrische auto wel duurzamer wanneer we het opwekken van de elektriciteit meerekenen? Jeroen Guinée brengt de milieu-impact van producten en technologieën in kaart. Hij analyseert het van de ontginning van de grondstof tot de uiteindelijke…

Het mag dan verleidelijk zijn om jezelf als student in de aanloop naar een belangrijk tentamen dagenlang op te sluiten in je kamer of in dat ene hoekje in de universiteitsbieb, verstandig is het niet, benadrukt neurowetenschapper Judith Schomaker.

Als wetenschapper kan het leuk en nuttig zijn om over je werk te vertellen in de media. Maar wat zijn handige afspraken om te maken voordat je instemt met een interview of aanschuift bij een praatprogramma? En hoe breng je jouw boodschap aansprekend over? De Mediagids voor Wetenschappers helpt je bij…

Klimaatverandering, sociale ongelijkheid en de coronacrisis zijn voorbeelden van wicked problems: problemen die samenwerking tussen disciplines vereisen. In samenwerking met het Afrika Studiecentrum onderzoeken David Ehrhardt en Caroline Archambault (LUC) met Afrikaanse partners de beste werkwijzen…

Marieke Adriaanse is hoogleraar Gedragsinterventies in Populatiegerichte Zorg en onderzoekt gedragswetenschappelijke vraagstukken op het gebied van gezondheid. Daarbij maakt zij zich sterk voor een betere interdisciplinaire samenwerking en een nieuwe manier van erkennen en waarderen binnen de wetenschap.…

Zeven Leidse hoogleraren zijn benoemd tot lid van De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De installatie van de in totaal drieëntwintig nieuwe leden vindt plaats op maandag 13 september.

Als we de opwarming van de aarde tegen willen gaan, is enkel het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen niet voldoende: we hebben ook negatieve-emissietechnologie nodig die koolstofdioxide direct uit de lucht haalt. In het prestigieuze tijdschrift Global Environmental Change belichten promovendus…

Een mooie toespraak van vice-decaan Bart de Smit, een mini-lezing over exoplaneten en de uitreiking van drie facultaire prijzen. Zo begonnen we het nieuwe jaar op de faculteit. Samen met collega’s en studenten hieven we het glas op een jaar vol mooie samenwerkingen, wetenschap en onderwijs.

Wanneer we het in Nederland over de Verenigde Naties hebben, gaat het bijna altijd over het lidstaten uit het noordelijk halfrond. En dat terwijl de interessantste spelers uit de ‘Global South’ komen, betogen hoogleraar Alanna O’Malley en haar team in een podcast.

Psychedelische drugs zoals paddo’s en LSD worden door de één omarmd, en door de ander gezien als levensgevaarlijk. Cognitief psycholoog Michiel van Elk dook in de wereld van de psychedelica en schreef er een opvallend nuchter boek over. ‘Zonder ervaring uit eerste hand vond ik mijn verhaal niet comp…

Van 13 tot en met 16 juli vindt in Leiden het EuroScience Open Forum (ESOF) plaats, het grootste multidisciplinaire wetenschappelijke congres van Europa. Namens de Faculteit der Rechtsgeleerdheid zal onder anderen Lars van Doorn een presentatie geven.

Wat als ernstig zieke patiënten hun diagnose niet willen horen? Moet een arts een patiënt altijd alle beschikbare informatie geven? Communicatieonderzoeker Liesbeth van Vliet, medisch antropoloog Annemarie Samuels en onderzoeksstagiaire Fiona Brosig stelle deze vragen over open informatievoorziening…

Als twaalfjarig meisje raakte Nicky van de Beek geïntrigeerd door de graftomben in het Egyptische Sakkara. Inmiddels promoveert ze erop, net als een andere Leidse Egyptologe decennia eerder. Herta Mohr beet zich tijdens de Tweede Wereldoorlog vast in haar onderzoek. Nu is ze de naamgeefster van het…

Prof. dr. Andrea Evers is gezondheidspsycholoog en onderzoekt de rol van gedragsfactoren voor gezondheid en ziekte. Als Medical Delta hoogleraar is ze nu verbonden aan de Universiteit Leiden (faculteit der Sociale Wetenschappen), TU Delft (Industrieel Ontwerpen) en de Erasmus Universiteit (ESHPM). Vanuit…

Prof.dr.ir. Marcel Reinders is data science specialist aan de TU Delft. Met slimme algoritmes zoekt hij naar verbanden in complexe data. Zo bestudeert hij bijvoorbeeld patronen in DNA die leiden tot afwijkend gedrag van cellen. Met die kennis kunnen ernstige ziektes zoals alzheimer en verschillende…

De helft van de wereldbevolking zou kunnen leven van voedsel uit eigen land. Dat blijkt uit het onderzoek van milieuwetenschapper Nicolas Navarre. Voor de andere helft is dat minder simpel. Maar niet onmogelijk. 'Door de gewasproductie te verbeteren, minder voedsel te verspillen en eetgewoontes te veranderen…

Wie weet een boek zo te verkopen dat iedereen het wil lezen? Dat zijn de winnaars van de Alternatieve-Leeslijst-Awards 2025.

Wat betekent het precies als je arts zegt dat je een ‘grote kans’ hebt op overleving? Leidse onderzoekers ontdekten dat er een groot verschil zit in hoe mensen zulke kanswoorden inschatten. En dat kan een probleem zijn, waarschuwt hoofdonderzoeker Sanne Willems in haar blogpost.

Democratie kan in de tropen leiden tot meer ontbossing. Dat schrijven milieuwetenschapper Joeri Morpurgo en zijn collega’s in het prominente wetenschappelijk tijdschrift Biological conservation. Ze zagen dat competitieve verkiezingen gepaard gingen met meer verlies van tropisch regenwoud dan verkiezingen…

Gedetineerde personen die geregeld bezoek ontvangen van familie of vrienden hebben minder kans op een nieuwe veroordeling op korte termijn dan gevangenen die zelden of nooit bezoek krijgen. Het brengen van bezoeken moet daarom worden gestimuleerd en gefaciliteerd. Dat zegt promovenda Maria Berghuis,…

Samen met studenten en buurtbewoners deden historici Ariadne Schmidt en Alicia Schrikker onderzoek naar de Leidse Transvaalwijk. Donderdag 20 oktober presenteren ze de resultaten op een speciaal georganiseerd minifestival in de wijk.

De nieuwe, gigantische dataset uit de Europese Gaia-telescoop deed heel wat (sterren)stof opwaaien. Details van 1,6 miljard sterren, zo'n tien miljoen sterrenstelsels en bijna 160.000 asteroïden zijn erin te vinden. Hoofd van het datateam van vijfhonderd mensen is de Leidse sterrenkundige Anthony Brown.…

De Grachtwacht, die sinds 2018 de grachten schoonmaakt, ontving dinsdag de NWO Communication Initiative Award.

Na een proces van meer dan twee decennia werd woensdag 5 juni het nieuwe woordenboek Grieks-Nederlands gepresenteerd. Universitair docent Lucien van Beek fungeerde de laatste negen jaar als manager van dit project van Ineke Sluiter. Daarnaast is hij een van de hoofdredacteuren.

In Leiden zijn veel sporen te vinden van het slavernijverleden, maar die zijn niet bekend bij een groot publiek. De initiatiefnemers van Mapping Slavery in Leiden willen dat veranderen met rondleidingen en markeringspunten. Op herdenkingsdag Keti Koti, 1 juli, kregen vertegenwoordigers van de universiteit…

Op 30 juni 2023 vond de certificaatuitreiking plaats van de tweede succesvolle editie van het Leiden Legal Technologies Programma (LLTP) aan de Wijnhaven, Den Haag. Grondlegger van het programma, Jaap van den Herik, spreekt vol lof over de deelnemers die in september 2022 aan de cursus zijn begonnen.…

Het antwoord van internationale organisaties op de problemen met grensoverschrijdende erf- en schenkbelasting moet opnieuw tegen het licht gehouden worden, zegt promovendus Vassilis Dafnomilis. Promotie op 3 juni 2021.

Jurist, econoom, politicus en voorvechter voor vrouwenrechten Lizzy van Dorp is de honderdste inzending voor de Top 450. Wie of wat stuur jij in als favoriet?

Dat er meer wegen naar Rome leiden, bewijst Sergei Boeke met zijn promotieonderzoek naar Al Qaeda in de Islamitische Maghreb. Het is de kern van zijn conclusies, maar ook het leitmotiv voor zijn aanpak: Boekes proefschrift is opgebouwd uit vijf wetenschappelijke artikelen, die samen als een soort pre-fabstenen…

Op 16 december 2023 is onze gewaardeerde en geliefde oud-collega prof.dr.ir. Bert Peletier overleden.

Hoe werken we samen verder aan een open universiteitscultuur waarbinnen we ieders bijdrage erkennen en waarderen? Voor decaan en hoogleraar Wetenschapsstudies Sarah de Rijcke betekent Academia in Motion het bevorderen van een gemeenschapsgevoel. ‘Ik denk dat er een hele belangrijke sleutel ligt bij…

Per oktober maakt Joeri Reinders deel uit van de Leiden Teachers’ Academy, een groep innovatieve docenten die elk een subsidie van 25.000 euro ontvangen voor projecten rond onderwijsvernieuwing.

Een hoogleraar van de Universiteit Leiden heeft zich samen met een voormalig medewerker (en tevens partner van de hoogleraar) schuldig gemaakt aan langdurig ongewenst en veelal grensoverschrijdend gedrag in de vorm van machtsmisbruik en manipulatie. Dit gedrag leidde tot een angstcultuur onder medewerkers…

Gaan patiënten zich beter voelen door medicijnen of juist zieker? Dat kunnen we volgens hoogleraar Jesse Swen steeds beter voorspellen op basis van iemands DNA-profiel. 'Het is elke dag weer fascinerend om te zien dat één basenpaar in het DNA een enorm effect kan hebben op de behandeling met geneesmiddelen…

Bacteriën herbergen in hun DNA talloze goudklompjes: stukken DNA die de bouwstenen kunnen vormen voor nieuwe medicijnen. Maar hoe kies je uit miljoenen stukjes de meest veelbelovende? Kijk naar de aan- en uitschakelaars, zegt moleculair bioloog Gilles van Wezel.

Waterkrachtcentrales hoeven niet funest te zijn voor vissers en natuur. Dan moeten we nieuwe dammen strategischer plaatsen, maar ook sommige bestaande dammen aanpassen of zelfs verwijderen. Dat lieten Valerio Barbarossa en Rafael Schmitt zien met een computermodel van het Aziatische Mekong-bekken.

In Dubai krioelt het deze dagen van de wereldleiders tijdens de jaarlijkse klimaatconferentie van de Verenigde Naties. Wat kunnen we verwachten? We blikken vooruit met universitair docent en specialist milieupolitiek Shiming Yang. ‘Het geld komt altijd traag.’

Het vakgebied leiderschap leidt aan adjectivisme, vindt hoogleraar Ben Kuipers. Toch - kopt hij hem zelf alvast maar in - gaat hij er ook een bijvoeglijk naamwoord voorzetten: ‘Publiek’.

Waterstof kan het klimaatprobleem helpen oplossen. Tenminste, als we het op de juiste, schone manier gaan produceren. Leidse onderzoekers brachten de wereldwijde milieu-impact van waterstofproductie in kaart en keken vooruit tot 2050. Ze publiceerden hun werk in Energy & Environmental Science.

Wonderlijke planten, duizelingwekkende patronen en pulserende klanken: Leidse wetenschappers onderzoeken op het festival Lowlands wat de effecten zijn van een virtuele psychedelische trip op lichaam en geest. Waarom is dat mogelijk interessant voor therapieën?

We weten nog niet zo lang dat ook eencelligen (bacteriën en archaea) histonen hebben - eiwitten die het DNA structureren. Nu heeft de Leidse promovendus Samuel Schwab ontdekt dat de histonen in deze organismen diverser zijn dan ooit gedacht. Schwab en zijn collega’s beschrijven maar liefst zeventien…

Wat gebeurt er als alle verlichting in een groot gedeelte van de stad wordt uitgezet? Hoeveel sterren kun je zien zonder al die lichtvervuiling? Dat gaan wetenschappers, kunstenaars en inwoners van Leiden samen onderzoeken tijdens Seeing Stars Leiden, op 25 september. ‘Leiden is de ideale plek voor…

Antropoloog Rodrigo Ochigame bestudeert hoe wetenschapsbeoefening verandert door AI. Van sterrenkunde tot wiskunde tot klimaatmodellen: het gebruik van AI roept de vraag op wat precies telt als wetenschappelijk bewijs, vindt de onderzoeker.

Gert-Jan Cornel is geboren op 1 oktober 1959. Hij overleed op 10 januari 2022 in Leiden. Tussen deze twee data in heeft hij ongelooflijk veel gedaan. Voor een complete opsomming daarvan heb je een boek nodig. Daarom volgt hier maar een kleine selectie.