Natuurkundige Martin van Exter werkt met licht op nanoschaal, en bevindt zich aan het front van het onderzoek naar de quantumcomputer. Maar als opleidingsdirecteur heeft hij ook een visie op natuurkunde-onderwijs. Oratie op 18 november.

Een koffer als boodschapper van quantumwetenschap. Dat is het idee achter QuanTour, een project dat onderzoekers van twaalf Europese universiteiten verbindt. In december streek de koffer neer in Leiden. Een maand later is het tijd om het stokje door te geven aan Kopenhagen. Maar wat gebeurde ermee in…

Azië en Europa hebben in toenemende mate met elkaar te maken. Om een duurzame samenwerking te bevorderen is het belangrijk elkaar op economisch, sociaal-cultureel, historisch, en juridisch gebied beter te begrijpen. Leidse wetenschappers leveren al decennia een belangrijke bijdrage aan de verwerving…

Hoe meer mogelijkheden een kind krijgt om te leren en zich te ontwikkelen, hoe sterker zijn of haar positie in de maatschappij zal zijn. De Universiteit Leiden onderzoekt hoe de hersenen informatie oppakken, en hoe leerprocessen positief kunnen worden beïnvloed.

In het voorjaar van 2021 trok een groep van acht Leidse biologiestudenten de duinen in, op zoek naar amfibieën. Aan de hand van DNA bepaalden ze de geografische oorsprong van de dieren. Wat bleek? In veel gevallen gaat het om exotische populaties van dieren die van nature niet in ons kikkerlandje thuishoren.…

Na 2 jaar ontwerpen, testen en aanpassen is het trillingsarme meeteiland in het nieuwe Gorlaeus Gebouw van de Science Campus opgeleverd en presteert het op wereldniveau. Er is ook een vernieuwde faciliteit voor de productie van vloeibaar helium opgeleverd.

Het Leidse natuurkunde-instituut heeft de jaarlijkse conferentie georganiseerd van de Nederlandse Vacuümvereniging (NEVAC). Experts uit het veld van vacuümexperimenten vertelden over hun onderzoek. De 2016 NEVAC-prijs ging naar de Eindhovense promovendus Martijn Vos.

Twee Leidse natuurkundigen namen van 26 juni tot 1 juli deel aan de Lindau-conferentie in Duitsland. Daar ontmoetten zij Nobelprijslaureaten uit hun vakgebied.

Een samenwerking van fysici en scheikundigen organiseerde op 10-11 november in Amsterdam de LEELIS-conferentie over nieuwe computerchiptechnologie. Leids natuurkundige Joost Frenken is directeur van het organiserende instituut ARCNL.

Sander Blok heeft de derde editie gewonnen van de jaarlijkse LION Image Award. Hij maakte een kleurrijke afbeelding van gouden nanodeeltjes met een lage-energie elektronenmicroscoop.

Door massa’s gegevens van de Europese röntgensatelliet XMM-Newton door te worstelen, hebben wetenschappers van de Universiteit Leiden en de École polytechnique fédérale de Lausanne (Zwitserland) een signaal opgespoord dat afkomstig kan zijn van donkere materie.

Elektrische ruis kan nuttig zijn voor wetenschappers, maar juist hinderlijk voor elektronicafabrikanten. Ze delen wel de behoefte om de hoeveelheid ruis te voorspellen. Promovendus Sumit Tewari herschrijft nu een honderd jaar oude wet die ruis relateert aan stroom. Hij verdedigt zijn proefschrift op…

Als computers werken op supergeleidende stroom, verbruiken ze geen energie. Leidse natuurkundigen hebben nu controle over een nieuw soort supergeleidende geheugenelementen. Publicatie in Nature Communications.

Zo'n 80 meisjes uit 4, 5 of 6 vwo waren op 31 oktober in Leiden voor de Physics Ladies’ Day van de universiteit. Deze nieuwe voorlichtingsdag is speciaal bedoeld om meisjes kennis te laten maken met de natuurkunde en wat je er allemaal mee kunt.

We begrijpen niet hoe sommige materialen supergeleidend worden bij relatief hoge temperaturen. Leids natuurkundigen hebben nu een verrassende connectie gevonden met zwarte gaten. Het stelt ons in staat om onze kennis over zwarte gaten te gebruiken bij het oplossen van het mysterie van hoge-temperatuur…

Elektronen die synchroon om hun as spinnen, blijken over grote afstand supergeleidend te blijven in magnetisch chroomdioxide. Elektrische stroom uit deze elektronen kan kleine magneetjes omklappen, en de supergeleidende variant levert mogelijk de basis voor een harde schijf zonder energieverlies. Publicatie…

Nature publiceert een artikel over een paradoxale ontdekking op het gebied van supergeleiding. Natuurkundigen zijn op zoek naar supergeleiding bij hoge temperatuur zodat minder koeling nodig is in bijvoorbeeld MRI-scanners. News & Views artikel van prof. Jan Zaanen in dezelfde uitgave van 19 augustu…

Natuurkundigen begrijpen nog weinig van quantummaterie, dat bijvoorbeeld ten grondslag ligt aan toekomstige quantumcomputers. Theoretici hebben nu ontdekt dat zwarte gaten met ‘dreadlocks’ op eenzelfde manier zijn opgebouwd, wat het rekenwerk aan quantummaterie vergemakkelijkt. Publicatie in Physical…

Het blad Science publiceert drie artikelen tegelijk over een belangrijke ontdekking in vastestoffysica. Leids natuurkundige Jan Zaanen bespreekt deze ontdekking in dezelfde uitgave van 4 maart.

Speeddates met studentes Natuurkunde en vrouwelijke (technisch) natuurkundigen uit het bedrijfsleven, een college volgen van natuurkundige prof.dr. Doris Heinrich, zelf onderzoek doen en een High Tea. Daarvoor kwamen zo'n 90 meisjes naar de Physics Ladies's Day op 31 oktober.

De Leidse studievereniging Mordenate College presenteert met trots de bundel Recht & Gezondheid: Gezondheid boven Alles?. Deze bundel verschijnt naar aanleiding van het gelijknamige congres dat de studievereniging op 21 mei jl. hield. De coronacrisis maakt de bundel extra actueel maar ook los daarvan…

Kunnen mensen enkele fotonen waarnemen? Wat is onze plek in het heelal? Hoe maken we quantumcomputers stabieler? Vijf wetenschappers van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen hebben financiering ontvangen voor hun onderzoeksproject binnen de Nationale Wetenschapsagenda.

Deze onderzoeksgroep richt zich op het thema ondermijning en financieel-economische criminaliteit, in het bijzonder de aanpak ervan op een aantal deelterreinen.

Cultural and individual differences

In 2021 hebben veel van onze medewerkers en studenten mooie prijzen gewonnen en belangrijke onderzoekssubsidies binnengehaald. Traditioneel blikken we aan het einde van het jaar en bij de start van het nieuwe jaar terug op deze successen.

Scheikundige Sven Askes is geselecteerd voor de Lindau Ontmoetingsdagen, waar talentvolle wetenschappers de kans krijgen dertig Nobelprijswinnaars te ontmoeten. Askes promoveerde afgelopen jaar cum laude bij het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek.

In een tour langs drie campussen in twee steden maakte de nieuwe VSNU-voorzitter Pieter Duisenberg kennis met de Universiteit Leiden. In gesprekken met onderzoekers en studenten ontdekte hij de grote diversiteit aan onderwijs en onderzoek.

Op vrijdag 11 december houdt schrijver, columnist en kersverse P.C.Hooftprijswinnaar Maxim Februari de 49e Huizingalezing. Februari houdt zijn rede, met als titel ‘Slechte kunst’, live vanuit het Academiegebouw in Leiden. De lezing is voor het eerst in haar geschiedenis gratis online te volgen.

Lieke Kools heeft de Netspar PhD Thesis Award 2020 gewonnen met haar proefschrift “Wealth, health, and data collection”.

Vijf wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Starting Grant van de European Research Council (ERC). Met zo’n beurs van gemiddeld 1,5 miljoen euro kunnen onderzoekers met veel potentie eigen project lanceren, een onderzoeksteam leiden en hun beste ideeën uitvoeren.

De regulering van productveiligheidsrecht is met de introductie van de Europese interne markt in een stroomversnelling geraakt.

Migratie en criminaliteit staan maatschappelijk volop in de schijnwerpers. Binnen het instituut voor Strafrecht en Criminologie heeft onderzoek op dit terrein zich de laatste jaren sterk ontwikkeld. Het begrip Crimmigratie staat daarbij centraal.

Het LUMC en de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen (W&N) van de Universiteit Leiden hebben de ambitie om vanaf september 2016 samen een master Farmacie te starten. Op woensdag 6 januari tekenden de decanen Pancras Hogendoorn (LUMC) en Geert de Snoo (W&N) een overeenkomst die deze samenwerking…

Meerdere wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben succesvol een aanvraag ingediend voor de NWO Open Competitie. Negen projecten binnen de sociale en geesteswetenschappen worden de komende periode door de NWO gefinancierd.

Onderzoekers van de Universiteit Leiden en de Vrije Universiteit Amsterdam hebben bepaald hoe erfelijke informatie is georganiseerd in archaea, eencellige organismen die onder extreme omstandigheden kunnen overleven. De resultaten van het onderzoek staan in Nature Communications (27 december 2012) en…

Een team onder leiding van de Universiteit Leiden en het National Radio Astronomy Observatory heeft voor het eerst halfzwaar waterijs gedetecteerd rond een jonge zonachtige ster. In dit ijs is een deel van de gewone waterstofatomen vervangen door deuterium, een zwaardere variant van waterstof.

De Moddermanprijs 2020 is toegekend aan Joeri Bemelmans, medewerker van het wetenschappelijk bureau van de Hoge Raad der Nederlanden voor het proefschrift ‘Totdat het tegendeel bewezen is. De onschuldpresumptie in rechtshistorisch, theoretisch, internationaalrechtelijk en Nederlands strafprocesrechtelijk…

Op 6 april verdedigde duaal promovenda Karin Wester haar proefschrift 'Promise and Pitfalls of the Responsibility to Protect and Lessons to be Learned from the Case of Libya’.

Alle keuzevakken op het gebied van de Intellectuele Eigendom in de Master Rechtsgeleerdheid in Leiden (Auteursrecht, Merkenrecht en Octrooirecht) worden in het najaar van 2020 volledig online gegeven, met extra masterclasses en praktijktutoren.

Leidse natuurkundigen hebben een nieuwe techniek ontwikkeld om elektrische geleiding te visualiseren in materiaal van gestapelde individuele atoomlagen. Jaap Kautz en Johannes Jobst, die dit jaar de NeVacprijs ontvingen voor hun onderzoek, publiceerden in Nature’s Scientic Reports.

Milieuwetenschappers Stefano Cucurachi en Paul Behrens en sterrenkundige Jorryt Matthee zijn op 8 januari in het zonnetje gezet tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen. Kavliprijswinnaar Ewine van Dishoeck kondigde een nieuwe prijs aan.

Milieuwetenschapper Alexander van Oudenhoven is gekozen tot Ontdekker van het jaar van de faculteit W&N. Dat maakte vice-rector Hester Bijl bekend tijdens de nieuwjaarsreceptie van de faculteit op 10 januari. Bioloog Changsheng Wu won de prijs voor het beste proefschrift van 2016. Informaticus Frank…

Met een grote meerderheid van stemmen is medicijnonderzoeker Alireza Mashaghi Tabari gekozen tot Ontdekker van het Jaar 2017 van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen. Dat maakte rector Carel Stolker bekend tijdens de facultaire nieuwjaarsreceptie op 9 januari. Docent van het Jaar werd computerwetenschapper…

Fotosynthese werkt alleen optimaal als een plant zich kan aanpassen aan verandering in de lichtinval. Natuurkundige Martina Huber ontdekte dat een flexibele staart van een bepaald eiwit het middel kan zijn waarmee de plant die aanpassing op het licht teweeg kan brengen. Haar ontdekking wordt op 5 maart…

Twee artikelen in Science leveren nieuwe stukken van de puzzel voor de redenen van bijensterfte. Hoogleraar Koos Biesmeijer becommentarieert dit onderzoek in artikelen in de Volkskrant en NRC.

Een door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ingestelde commissie gaat zich (met ingang van juni 2014) buigen over de juridische mogelijkheden en de maatschappelijke dilemma’s met betrekking tot hulp bij zelfdoding aan mensen die hun leven voltooid achten. Tineke Cleiren, hoogleraar…

NWO heeft 6 Vidi-subsidies toegekend aan Leidse onderzoekers. Elke wetenschapper krijgt een bedrag van maximaal 800.000 euro om een onderzoekslijn te ontwikkelen en een eigen onderzoeksgroep op te bouwen.

De faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen heeft een zogenaamde ‘praatplaat’ gepresenteerd met tips en tricks voor werkdruk. Aanleiding hiervoor was de Personeelsmonitor 2018, waaruit bleek dat werkdruk voor veel werknemers op de faculteit een probleem vormt. ‘Het is belangrijk om het gesprek over…

Dertig jaar geleden verwachtten internetpioniers dat deze nieuwe technologie een drijvende kracht zou zijn voor vrijheid, democratie, rechtvaardigheid en vrede. Toch gaat digitale communicatie tegenwoordig vaak gepaard met mensenrechtenschendingen, criminele activiteiten, desinformatie, gendergerelateerd…