Samen met een groep enthousiaste wetenschappers bezocht ik deze maand verschillende universiteiten en andere kennisinstellingen tijdens een kennismissie in Indonesië.

Het ‘zwaard van Ommerschans’ uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden behoort tot een groep van zeldzame ‘reuzenzwaarden’ uit de bronstijd (1000-800 v.Chr.). De in totaal zes zwaarden zijn de afgelopen jaren intensief onderzocht door een internationaal team van wetenschappers van onder meer…

Iedere zomer is de Universiteit Leiden het toneel van tientallen summerschools waar professionals en studenten zich in korte tijd kunnen laten bijscholen in één onderwerp. We namen een kijkje bij een zomerprogramma over extremisme. ‘Een ronselaar van Al Qaida zei dat ik de wereld kon veranderen.’

Als meisje van zes jaar oud wist Barbara Gravendeel het zeker: ze wilde bioloog worden. Het zaadje hiervoor werd geplant in de tuin van haar ouderlijk huis. Een oude hoogstamboomgaard met een enorme haag eromheen. Sinds 1 mei is ze wetenschappelijk directeur (prefect) van de Hortus botanicus en vallen…

Met optimale combinaties van antibiotica kun je bacteriën beter bestrijden en tegelijk voorkomen dat ze snel resistent worden. Wetenschappers uit vijf Europese landen gaan zulke combinaties vaststellen en anderen helpen dat te doen. De Leidse hoogleraar Coen van Hasselt coördineert het project.

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Ambra Brizi gebruikt AI om studenten te laten reflecteren en kritischer te leren denken. ‘Wat zijn de beperkingen en wat is de kracht van deze technologie?’

Rond de duizend wetenschappers en studenten protesteerden in Leiden tegen de plannen om geld over te hevelen naar bèta en techniek ten koste van andere wetenschapsgebieden. Luttele meters verderop sprak OCW-minister Van Engelshoven in de Pieterskerk tijdens de opening van het academisch jaar.

Zorgt een gemeenschappelijke tuin voor koele lucht en warme burenrelaties? En zorgt een extra bomenrij voor meer soortenrijkdom? Dit soort vragen staan centraal in het project COMBINED, waaraan onder andere Leidse wetenschappers en Haagse inwoners zes jaar mogen werken met 4 miljoen euro subsidie van…

Vergeten en vergissen zijn kenmerken van de ziekte van Alzheimer. Natuurkundigen Serge Rombouts en Martina Huber ontwikkelen nieuwe technieken die de medische wetenschap helpen deze sluipende aandoening beter te doorgronden.

De Walad Djifir uit Tsjaad bevonden zich de afgelopen jaren in een turbulente omgeving, met onrust in Nigeria, Libië en de Centraal-Afrikaanse Republiek. Hoe pasten zij zich aan? Inge Butter beschreef het in haar proefschrift. Promotie op 2 juli.

Op wetenschapfestival Over de kop wisselen verrassende breinfeitjes zich af met confronterende verhalen uit de operatiekamer. Onderzoekers vertellen waarom onze hersenen blij worden van bonen, en je nooit meer zonder helm de racefiets op moet stappen.

Anderhalve hectare polder, een grote hoeveelheid water en een groep nieuwsgierige onderzoekers onder leiding van ecoloog Maarten Schrama. Dit zijn de benodigdheden voor het beantwoorden van de vraag: hoe beïnvloeden waterbergingen de natuur, de dieren en onze gezondheid?

Studenten van de Bachelor Honours Class 'Strategies of Resilience' worden blootgesteld aan een unieke onderwijservaring. Door middel van filosofische inzichten en creatieve oefeningen onderzoeken de deelnemers wat het betekent om veerkrachtig te zijn. 'Ik heb echt het gevoel dat het je helpt in je persoonlijke…

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Franz Wurm ontwikkelt in samenwerking met PLNT workshops ondernemerschap voor masterstudenten Klinische Psychologie. ‘We willen studenten leren van passieve consument naar actieve bijdrager…

Hanne Cuyckens en Daan Weggemans zijn per 1 september 2023 benoemd tot Teaching Fellow en lid van de Leiden Teachers’ Academy (LTA).

Vijf jaar lang zette Pauline Hutten zich met ziel en zaligheid in voor de Faculteitsraad van FGGA. Inmiddels heeft ze het stokje overgedragen aan Sanneke Kuipers die nu voorzitter is. Een dubbelinterview over het belang van medezeggenschap.

Mensen die op meer dan één gender vallen ervaren vaak een achtergestelde positie op de werkvloer. Waarom is dat zo en hoe kan hun positie verbeteren?

Scherpe nieuwe opnamen laten opvallende structuren zien in de planeetvormende schijven rond jonge sterren. Daarover publiceren verschillende teams astronomen, onder wie Leidse sterrenkundigen Jos de Boer en Christian Ginski.

Wat maakt het lichaam? Veranderen woorden de werkelijkheid? Deze en andere vragen kwamen aan de orde op de ICLON-nascholingsdag Filosofie over het examenthema ‘De vraag naar de mens in relatie tot techniek en wetenschap’.

Ton Schumacher, bijzonder hoogleraar Imuuntechnologie aan het LUMC en tevens verbonden aan het Antoni van Leeuwenhoek, krijgt de NWO-Stevinpremie. Dit is samen met de Spinozapremie, waarvan de laureaten tegelijkertijd worden bekendgemaakt, de hoogste wetenschappelijke prijs van Nederland. De Stevinpremie…

Een terugblik op de Lorentz Workshop

In Nederland gaat het gezondheidsbeleid steeds vaker uit van Positieve Gezondheid. Deze benadering ziet gezondheid als veel meer dan niet ziek zijn. Er ontstaan steeds meer initiatieven om Positieve Gezondheid te bevorderen. Maar hoe weet je of deze initiatieven en het beleid daadwerkelijk effect hebben?…

Van collegebank tot raadszetel. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022 stellen we FGGA-studenten en alumni die in hun gemeente op de kandidatenlijst staan, aan je voor. Welke ambities hebben ze? Wat heeft hun studie aan hun politieke werk bijgedragen en waar zien ze zichzelf…

Leids nanofysicus Carlo Beenakker participeert in een Delfts-Leids driemanschap dat met 15 miljoen Euro Europees geld een lab mag gaan opzetten om de kwantumcomputer van de grond te krijgen. Het Majoranadeeltje gaat hen daarbij helpen.

Wie wint dit jaar de Onderwijsprijs van de Faculteit Geesteswetenschappen? Wie moet volgens studenten met deze felbegeerde blijk van waardering naar huis? Maak kennis met vier bevlogen docenten. Over hersenen die draaien op topsnelheid, experimentele onderwijsvormen en hoe je het kwartje hoort vallen.…

Heb je wel eens willen breien met kweekvlees als alternatief voor de bio-industrie? Of zou je liever een dolfijn willen baren om het uitsterven van bedreigde diersoorten tegen te gaan? Dit zijn oplossingen voor grote problemen die nu nog behoren tot het domein van de science fiction, maar zomaar de…

Hoogleraar Hoger Onderwijs Estela Mara Bensimon benadert diversiteit vanuit een specifieke invalshoek. Controleer jezelf en reflecteer op jezelf, is haar advies aan docenten. Weet je zeker dat je studenten uit minderheidsgroepen niet anders benadert?

Per oktober maakt Joeri Reinders deel uit van de Leiden Teachers’ Academy, een groep innovatieve docenten die elk een subsidie van 25.000 euro ontvangen voor projecten rond onderwijsvernieuwing.

Universiteiten zijn er voor toekomstige generaties - hoe geven we ze ongeschonden door? Leidse wetenschappers reageren op de toespraak die Cambridge-hoogleraar Stefan Collini gaf bij de opening van het academisch jaar.

Jaarlijks worden er wereldwijd maar liefst 6,5 miljard kuikentjes gedood. In de meeste gevallen gaat het om haantjes die geen economische waarde hebben. Het bedrijf In Ovo (een spin-off van de Universiteit Leiden) heeft nu een techniek ontwikkeld waarbij op hoge snelheid al in het ei het geslacht van…

Jager-verzamelaars vergaren hun voedsel met complexe gender-specifieke verzameltechnieken voor een relatief stabiele en diverse toevoer van energie. Nieuw onderzoek toont aan dat de specialisatie van jongens en meisjes al op zeer jonge leeftijd start. Waarschijnlijk ontwikkelden mensen hierdoor een…

Het is een team van Leidse astronomen gelukt om de eerste 100 miljoen jaar van de geschiedenis van de Oortwolk door te rekenen. Tot nu toe waren alleen stukjes van de geschiedenis los van elkaar bestudeerd. De wolk met zo'n 100 miljard komeetachtige objecten vormt een enorme schil aan de rand van ons…

Sinds begin van dit jaar hebben Leidse studenten met een ondernemende geest zich verenigd in Lugus. Wat begon als tweewekelijkse brainstormsessies met pizza en bier groeide uit tot kweekvijver van succesvolle studentenbedrijven. ‘Hier hoef je nog geen uitgewerkt businessplan te hebben.’

Vakgebieden met elkaar verbinden, onderzoek en onderwijs verrijken en innovatieve oplossingen aandragen voor complexe maatschappelijke vraagstukken: dàt is de gedachte achter alle interdisciplinaire activiteiten van de Universiteit Leiden. Wat bereikten we zoal in 2024? Een kleine greep.

Politieke polarisatie wordt ook voelbaar op Twitter. Er is steeds vaker sprake van misinformatie, ruwe omgangsvormen en intolerantie. Wat kan Twitter hier zelf aan doen? Politicoloog Rebekah Tromble (Universiteit Leiden) gaat met een team onderzoekers het platform hiermee helpen door in kaart te brengen…

Zestien masterstudenten van verschillende studies helpen de Politie Den Haag nieuwe aanknopingspunten te vinden bij een cold case.

Floske Spieksma spreekt op 1 september haar oratie uit als hoogleraar Mathematische Besliskunde. Een gesprek over wiskundige modellen, Venezuela, bibberende knietjes, de enige vrouw zijn, het casino, intuïtie en vooral plezier in het vak.

Etnografie kan niet zonder empathie: wie niet probeert om ‘inheemse’ mensen te begrijpen, maakt weinig kans thuis te komen met gedegen materiaal. In reactie op psycholoog Sandy Overgauw concludeert antropoloog Peter Pels dat ook hier sprake is van ‘altruïsme met een snufje egoïsme’ in het sluitstuk…

Als ambassadeur van het Weekend van de Wetenschap weet Eveline Crone hoe een brug te slaan tussen wetenschap en praktijk. ‘Backstage in het brein van jongeren’ kon 7 oktober in Leiden. Dat kan nu ook met een lespakket op school en op de website KijkinjeBrein, officieel gelanceerd door de rector van…

De Leiden Teachers’ Academy verwelkomt zes nieuwe fellows: Dennis Braekmans, Arjan Louwen, Noa Schonmann, Anouk van der Weiden, Deepak Balak en Joeri Reinders. De docenten delen hun ervaring met de rest van de universiteit en lanceren vernieuwende onderwijsprojecten.

Een betere gezondheid voor álle inwoners van de Haagse regio. Dat is de missie van Health Campus Den Haag - voorheen LUMC Campus Den Haag. Acht partners – het LUMC, de Universiteit Leiden, de Gemeente Den Haag en vijf zorginstellingen (zie kader) - werken intensief samen in zorg, onderwijs en onderzoek.…

Heb je nog een oud mobieltje liggen? Lever ‘m in bij de Funky Phone in het Lipsiusgebouw. Je telefoon wordt gerecycled en jij kunt een ouderwets arcadespel spelen op deze spelcomputer gebouwd van afgedankte elektronica. Op 15 januari gaf vice-rector Hester Bijl het startsein voor de Funky Phone Chal…

Henk Hoekstra en Alessandra Silvestri werken aan de natuurkunde en sterrenkunde van de Euclid missie. De Nederlandse onderzoekers zijn deel van de ESA missie.

Het betrekken van jongeren verrijkt de opzet van onderzoek en dat leidt tot beter geïnformeerde en gedragen besluitvorming. Dat blijkt uit onderzoek van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Premier Rutte ontving op 30 april het manifest van de NWA-Jongerenchallenge, een advies voor beleidsmakers, wetenschappers…

Het verzamelen en verspreiden van patiëntgegevens kan een belangrijke bijdrage leveren aan het indammen van het coronavirus. Maar willen we succesvol zijn, dan moeten die data beter. Leidse data stewards sluiten zich daarom aan bij het Virus Outbreak Data Network (VODAN).

De wooncrisis treft een enorme groep Nederlanders en is een van de belangrijkste verkiezingsthema’s dit jaar. Hoe is het zover gekomen en wat zou het nieuwe kabinet de komende vier jaar moeten doen om de problemen aan te pakken? Drie Leidse onderzoekers geven antwoord.

De zoektocht naar nieuwe antibiotica vergemakkelijken. Gilles van Wezel, hoogleraar moleculaire biotechnologie bij het Instituut Biologie Leiden (IBL), wil dit doen door te kijken naar overeenkomsten in het DNA van antibiotica-producerende bacteriën. Van Wezel heeft voor dit onderzoeksproject een ERC…

In haar eigen onderwijs maakt Liesbeth Claes, universitair docent Oude Geschiedenis, gebruik van verschillende digitale tools. Daarom vroeg zij zich af of digitale vaardigheden breder in het geschiedeniscurriculum geïmplementeerd kunnen en moeten worden om studenten beter voor te bereiden op de hedendaagse…

Statistiek?’ Dat vond ik vroeger echt een vreselijk vak!’, krijgt statisticus Sanne Willems vaak te horen. En dat is jammer, vindt ze: ‘want het hoeft niet per se moeilijk te zijn.’ Samen met twee oud-studiegenoten richtte ze daarom de sectie Statistics Communication op voor goede communicatie over…

Als scholen het belangrijk vinden dat leerlingen met autisme zich optimaal ontwikkelen tijdens hun schoolcarrière, dan is het zaak om ook deze leerlingen zich thuis te laten voelen op hun school. Dit concludeert ontwikkelingspsycholoog Carolien Rieffe uit gesprekken met leerlingen met autisme voor het…