Thomas Moerland studeerde geneeskunde en wiskunde in Leiden en heeft een fascinatie voor het ontstaan en de werking van intelligentie. Hij bundelde dat allemaal in een populair-wetenschappelijk boek: Van IQ naar AI.

In de AD-rubriek de 'Zomeruniversiteit' vertellen de knapste koppen van Nederland over de ontwikkelingen in hun vakgebied. Deze week was de beurt aan hoogleraar Moleculaire astrofysica Ewine van Dishoeck.

Vaardigheidsonderwijs geven aan studenten, onderzoekers en ondernemers, en start ups begeleiden. Dat zijn de belangrijkste functies van het Centrum voor Innovatie en Ondernemerschap – HUBspot – van de Universiteit Leiden, de Hogeschool Leiden en de gemeente Leiden.

Mede dankzij Roy de Winter ontwikkelt scheepsontwerp- en ingenieursbureau C-Job Naval Architects in korte tijd optimale schepen. De masterstudent Computer Science in Leiden ontwikkelde namelijk het algoritme CEGO, dat de klassieke ontwerpcyclus doorbreekt en de mens in het maritiem optimalisatietraject…

Ze kunnen een rol spelen in stofwisselingsziekten en sterke plantenvezels afbreken: β-glycosidases zijn belangrijke enzymen in de natuur. Fredj Ben Bdira veranderde deze enzymen om zo de productie van schone energie en behandelingen van patiënten met stofwisselingsziekten te verbeteren.

Bij ziekte kunnen stijfheid of stroperigheid van cellen veranderen. Tom Evers liet dat zien door voor het eerst zulke eigenschappen van menselijke immuuncellen te meten. ‘De stijfheid van bepaalde cellen kan een manier zijn om een diagnose te stellen.’ Evers promoveerde 26 maart.

Al in het ei bepalen of er een hennetje of een haantje in zit. Het Leidse biotechbedrijf In Ovo, spin-off van de Universiteit Leiden, heeft een miljoeneninvestering gekregen om hun unieke methode hiervoor verder te ontwikkelen. Zo kunnen oprichters – en Leidse alumni – Wouter Bruins en Wil Stutterheim…

Als je online iets koopt, kan de webwinkel de prijs aanpassen op basis van jouw data. Kimia Heidary deed onderzoek naar dit fenomeen: online prijsdiscriminatie. ‘Het hóeft niet oneerlijk te zijn. Prijsverschillen tussen mensen bestaan offline sinds jaar en dag.’

Diverse Leidse wetenschappers hebben een Europese subsidie gekregen om hun eerdere onderzoeksresultaten geschikt te maken voor commerciële of maatschappelijke implementatie.

Een van de heilige gralen in het geneesmiddelonderzoek is de veiligheid van chemische stoffen en farmaceutische producten te kunnen beoordelen zonder gebruik van proefdieren. Onderzoekers van onder meer de Universiteit Leiden krijgen daarvoor nu een subsidie van de Nationale Wetenschapsagenda.

In de 13e eeuw v.Chr. werden in Mykeens Griekenland ambitieuze programma’s van monumentale bouwwerken uitgevoerd. Hoe werden mensen en middelen ingezet en welke socio-economische invloed had dat? De Leidse archeologe dr. Ann Brysbaert gaat het met een ERC Consolidator Grant onderzoeken.

Ondernemen als wetenschapper: hoe pak je dat aan? Waarom zou je überhaupt met je onderzoek de markt op? En welke obstakels kom je dan tegen? ‘Het kost tijd een bedrijf te vinden dat matcht met jouw motieven.’

Marco van Eijk is de nieuwe Onderwijsdirecteur van de bacheloropleiding Life Science and Technology, LST. Sinds 1 september doet hij er alles aan om de kwaliteit van ‘zijn’ opleiding te waarborgen. ‘LST is een unieke opleiding en daar moet iedereen hard voor blijven werken. Dat is mijn belangrijkste…

De Intelligence and Security Research Group van ISGA had op 10 december de eer viceadmiraal Peter Reesink te ontvangen voor de eerste Arthur Docters van Leeuwen-lezing.

Sinds 2015 organiseert de Stichting Betabanenmarkt (BBM) jaarlijks de Bio Science Park Excursie om studenten kennis te laten maken met de wereld van start-ups en techbedrijven die zich om de hoek van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen bevinden. Dit jaar was het niet mogelijk om het Bio Science…

Ineke van der Ham is op 1 januari benoemd tot hoogleraar Technologische Vernieuwingen in de Neuropsychologie. Ze onderzoekt hoe virtual reality en games mensen helpen beter te navigeren. Belangrijk, want goed navigatievermogen brengt ons meer dan alleen de route naar huis.

Alumna Louwien Eising is rector van het Carmel College in Emmen. Hoe is dat in coronatijd? En wat heeft ze aan haar studie Pedagogische Wetenschappen? '’s Avonds volgde ik colleges, de volgende dag paste ik die toe in de klas.’

Volgens een nieuwe studie onder leiding van onderzoekers van de Universiteit van Kopenhagen en het Max Planck Instituut voor de Wetenschap van de Menselijke Geschiedenis in Jena, Duitsland, werd het Caribisch gebied door verschillende opeenvolgende migratiegolven vanuit het Amerikaanse vasteland bev…

'Wat als we één avond alle lichten uitdoen. Dat idee dook af en toe in mijn hoofd op. En op een dag vertelde ik het aan een taxichauffeur, en hij zei:

Hoe werkt eenzaamheid? Wat maakt vriendschappen voor autistische mensen soms ingewikkeld? En waarom is het schoolgebouw voor sommige leerlingen geen fijne plek? Vwo-leerlingen onderzochten het tijdens pre-university classes. ‘Ik heb nu een goed beeld van wat een studie psychologie inhoudt.’

Werken aan veerkrachtige samenlevingen, transparante wetenschap en aansluiting op de arbeidsmarkt – dat zijn de drie thema’s waar de Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Nederlandse universiteiten op inzetten. Op 11 februari presenteerden zij een gezamenlijk sectorplan aan Marcelis Boereboom,…

Een organ-on-a-chip is een miniscuul weefseltje dat is gekweekt op een chip en dezelfde eigenschappen heeft als het orgaan als in het menselijk lichaam. Paul Vulto is Leids alumnus, onderzoeker en CEO bij Mimetas. Dit biotechbedrijf op het Leiden Bio Science Park houdt zich bezig met deze volgende generatie…

Hoe interpreteert ons brein sporen? Is iemand met een hersenletsel aansprakelijk voor strafbare daden? En mogen we het gedrag van criminelen aanpassen door gerichte hersenstimulatie? Deze vragen stonden centraal tijdens de publieksdag Brein & Recht, die op 16 september werd georganiseerd door het Leiden…

Advocatenbureaus spelen een dubieuze rol bij belangrijke landkwesties in Indonesië. Zij treden op als fixers om een conflict te beslechten in het voordeel van grote bedrijven. Promovenda Santy Kouwagam bestudeerde hun modus operandi. Promotie 23 juni.

De Nationale Wetenschapsagenda (NWA) maakt vandaag bekend zeventien onderzoeksprojecten te steunen met in totaal 61 miljoen euro. Bij vijf projecten zijn onderzoekers van de Universiteit Leiden of LUMC betrokken. Alle projecten zijn interdisciplinaire samenwerkingsverbanden tussen publieke en private…

Wat kun je als burger doen wanneer de overheid je persoonsgegevens gebruikt en daarmee besluiten neemt waar je het niet mee eens bent? Fatma Çapkurt promoveerde op een onderzoek hiernaar. Burgers moeten verwerking van hun gegevens beter kunnen beoordelen.

Als we de opwarming van de aarde tegen willen gaan, is enkel het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen niet voldoende: we hebben ook negatieve-emissietechnologie nodig die koolstofdioxide direct uit de lucht haalt. In het prestigieuze tijdschrift Global Environmental Change belichten promovendus…

Met zijn ijskoude nanokrachtsensor zoekt Tjerk Oosterkamp naar de grens tussen de quantumwereld en de wereld van alledag. De Leids natuurkundige heeft een NWO-subsidie van 600.000 euro binnengehaald.

In de afgelopen jaren hebben de kloeke en zeer succesvolle uitgaven Wereldgeschiedenis van Nederland (2018), Wereldgeschiedenis van Vlaanderen (2018) en Nog meer wereldgeschiedenis van Nederland (2022) op een toegankelijke wijze een breed publiek inzicht verschaft in hoe sterk de geschiedenis van Nederland…

Twee Leidse astronomen mogen de prestigieuze IAU PhD Prize in ontvangst nemen. Zowel Jorryt Matthee als Niels Ligterink vielen in de prijzen. Wetenschappelijk directeur Huub Röttgering: ‘Dat dit jaar twee van onze promovendi een IAU prijs krijgen voor het beste proefschrift in hun onderzoeksgebied vervult…

Paus Franciscus heeft astronoom Ewine van Dishoeck benoemd tot lid van de Pauselijke Academie van Wetenschappen. Hiermee schaart ze zich onder een illuster rijtje Nobelprijswinnaars, zoals Ernest Rutherford, Max Planck, Niels Bohr en Erwin Schrödinger. Wat vindt ze daar eigenlijk van? Een interview…

NWO heeft in het programma ‘Investeringen NWO-middelgroot’ subsidies toegekend voor de aanschaf van apparatuur, het opzetten van dataverzamelingen en het maken van software en bibliografieën. Van de 31 subsidies gaan er vijf naar voorstellen van de Universiteit Leiden.

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben succesvol een baby met de ernstige aangeboren afweerziekte SCID behandeld met stamcelgentherapie. Een belangrijke mijlpaal: het is de eerste stamcelgentherapie van Nederlandse bodem die is toegediend aan een patiënt en wereldwijd…

Een hele week stonden eerlijke partnerschappen en gelijkwaardige uitwisseling in Leids-Afrikaans onderwijs en onderzoek centraal

Onderzoekers van de Universiteit Leiden analyseerden bijna dertig jaar communicatie over astrobiologie. Nieuwsartikelen bleken het meest speculatief, vooral via citaten van wetenschappers. Vooral onderzoek naar exoplaneten gaat vaak gepaard met hoge verwachtingen over buitenaards leven, schrijven zij…

Op wetenschapfestival Over de kop wisselen verrassende breinfeitjes zich af met confronterende verhalen uit de operatiekamer. Onderzoekers vertellen waarom onze hersenen blij worden van bonen, en je nooit meer zonder helm de racefiets op moet stappen.

Informaticus Bas van Stein onderzocht bij Tata Steel en BMW hoe hun productieprocessen op basis van data gestroomlijnd en geoptimaliseerd konden worden. Al doende bouwde hij innovatieve producten. Promotie op 20 september.

Kunnen mensen enkele fotonen waarnemen? Wat is onze plek in het heelal? Hoe maken we quantumcomputers stabieler? Vijf wetenschappers van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen hebben financiering ontvangen voor hun onderzoeksproject binnen de Nationale Wetenschapsagenda.

Ton Schumacher, bijzonder hoogleraar Imuuntechnologie aan het LUMC en tevens verbonden aan het Antoni van Leeuwenhoek, krijgt de NWO-Stevinpremie. Dit is samen met de Spinozapremie, waarvan de laureaten tegelijkertijd worden bekendgemaakt, de hoogste wetenschappelijke prijs van Nederland. De Stevinpremie…

Bedreigde talen kunnen voortleven als ze goed worden geleerd aan nieuwe sprekers, zoals mensen met een migratieachtergrond. Dit stelt bijzonder hoogleraar Felix Ameka in zijn oratie op 30 september. Nederlanders kunnen daaraan bijdragen door zich minder ‘beleefd’ op te stellen richting mensen van wie…

Er worden steeds meer AI-tools ontwikkeld voor de juridische sector. Hiermee kunnen professionals teksten doorzoeken of rechterlijke beslissingen analyseren. Leids SAILS-onderzoeker Masha Medvedeva, expert op gebied van de technische ontwikkeling van AI-tools, waarschuwt: ‘Gebruikers moeten weten wat…

De European Research Council heeft aan vier Leidse onderzoekers een ERC Consolidator Grant toegekend. Met deze beurs van maximaal twee miljoen euro kunnen zij hun wetenschappelijk onderzoek voortzetten en uitbreiden.

Wat als deeltjes niet langzamer, maar juist sneller gaan bewegen in een drukke groep? Natuurkundigen uit Leiden ontdekten dat deeltjes bij botsingen energie aan elkaar doorgeven. Hoe dichter ze op elkaar zitten, hoe meer ze gaan bewegen.

Op 20 februari van dit jaar werd een publiekssymposium georganiseerd over een maatschappelijk en actueel onderwerp: duurzame energie. Het is de tweede keer in een jaar dat de Universiteit Leiden zoiets organiseert, want het vorige publiekssymposium over Artificial Intelligence was een groot succes.

Wie wint dit jaar de Onderwijsprijs van de Faculteit Geesteswetenschappen? Wie moet volgens studenten met deze felbegeerde blijk van waardering naar huis? Maak kennis met vier bevlogen docenten. Over hersenen die draaien op topsnelheid, experimentele onderwijsvormen en hoe je het kwartje hoort vallen.…

De beschrijving van een schilderij beïnvloedt direct hoe kinderen kijken naar het kunstwerk kijken. Dat ontdekte psycholoog Francesco Walker in het Rijksmuseum. Uit zijn publicatie in Nature Scientific Reports blijkt ook: als kinderen informatie voor volwassenen krijgen, heeft dat hetzelfde effect als…

Protonentherapie is een nieuwe manier om kanker te behandelen waarbij de bestralingsdoses preciezer worden afgegeven. Dit zorgt voor minder schade aan omliggend weefsel en minder bijwerkingen. Prof. dr. Marco van Vulpen is medisch directeur van HollandPTC in Delft waar wordt onderzocht wat de maatschappelijke…

De samenwerking tussen de Hogeschool der Kunsten Den Haag en de Universiteit Leiden binnen hun gezamenlijke Academy of Creative and Perfoming Arts (ACPA) gaat een volgende fase in. Op 18 april werd de hernieuwde overeenkomst voor deze unieke samenwerking getekend. ‘Hier reflecteren kunst en wetenschap…

Het laatste interview met een alumnus van dit academisch jaar van onze flitsinterview reeks. Dit keer met alumna Kitty van der Meij, die als headhunter ervaren juristen bemiddelt naar zowel interim als vaste posities in de advocatuur, het notariaat en het bedrijfsleven. Kitty ziet het vak van bedrijfsjurist…

De zoektocht naar nieuwe antibiotica vergemakkelijken. Gilles van Wezel, hoogleraar moleculaire biotechnologie bij het Instituut Biologie Leiden (IBL), wil dit doen door te kijken naar overeenkomsten in het DNA van antibiotica-producerende bacteriën. Van Wezel heeft voor dit onderzoeksproject een ERC…