Het Griekse alfabet dateert uit de achtste eeuw voor Christus. Althans, dat is waar de wetenschap lange tijd van uitging. Universitair hoofddocent Willemijn Waal gaat met een Vici-beurs onderzoeken of het Griekse alfabet niet al eeuwen ouder is, en in eerste instantie alleen werd geschreven op vergankelijke…

Vijfduizend jaar voor het begin van onze jaartelling ontstond in Oost-Europa de moeder van veel talen die tegenwoordig in Europa, Midden- en Zuid-Azië worden gesproken: het Proto-Indo-Europees. Promovendus Axel Palmér combineerde een 175 jaar oude hypothese met nieuwe technieken om te bewijzen hoe afstammelingen…

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

In een volle Stadsgehoorzaal hield filosoof en Eerste Kamerlid Daan Roovers de 54e Huizingalezing. Het werd een warm pleidooi voor een politiek waarin niet alleen gewonnen, maar ook gepraat en gespeeld wordt.

Nu het steeds eenvoudiger wordt om teksten te digitaliseren, lijkt het haast vanzelfsprekend om dat met alles wat ooit geschreven is te doen. Universitair docent Verena Meyer vindt dat te makkelijk gedacht. ‘We moeten ons verdiepen in de politieke en culturele effecten van digitalisering.’

Het gebruik van kunstmatige intelligentie of AI in de wetenschap grijpt razendsnel om zich heen. Maar het succes verschilt nogal per vakgebied. Olaf Kaper, hoogleraar Egyptologie legt uit hoe dit zit met het puzzelen met hiërogliefen.

Alisa van de Haar is een van de drie geesteswetenschappers die dit jaar een KNAW Early Career Award wint. De universitair docent Oudere Franse Letterkunde krijgt de prijs voor haar innovatieve onderzoek naar meertaligheid en migratie. ‘Het zou mooi zijn om hiermee een project met studenten op te zet…

Tijdens je studie ontwikkel je vakoverstijgende vaardigheden. De Universiteit Leiden heeft 13 vakoverstijgende vaardigheden geselecteerd waarvan ze het belangrijk vindt dat alle studenten die tijdens hun studie ontwikkelen. Deze vaardigheden zijn van belang tijdens je studie, maar ook later als je aan…

Hoogleraar Sjef Barbiers verruilt per 1 september zijn baan als wetenschappelijk directeur van het LUCL voor de functie van directeur-bestuurder van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT).

Noord-Korea, in het Westen vooral bekend als in zichzelf gekeerde dictatuur, probeert zijn greep op het buitenland te versterken. En dat doet het met steeds minder schroom. Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies, legt uit waarom. ‘De Russische invasie in Oekraïne is een godsgeschenk voor het regime.…

NU.nl bericht over de levering van 38 Amerikaanse Abrams-tanks aan Taiwan. Universitair docent Casper Wits licht op NU.nl toe dat deze tanks onderdeel zijn van een grotere bestelling en een reactie vormen op de toenemende spanning met China.

Veel leden van de P’urhepecha-gemeenschap in Chicago wisten niet eens dat ze op een steenworp afstand van hun eigen historische erfgoed woonden. Onderzoeker Kate Bellamy organiseerde een meeting om ze kennis te laten maken met honderden jaren oude boeken.

In de nationalistische negentiende eeuw nam de studie van middeleeuwse geschriften een vlucht. Juist de studie van de eigen volkstaal zou een groots nationaal verleden blootleggen. Maar waarom werd het Oudengels dan ook onderzocht door Denen, Nederlanders, Italianen en vele andere nationaliteiten?

Door elkaars non-verbale gedrag na te doen, krijgen we toegang tot wat anderen denken en voelen. Mimicry, heet dat. Cognitief psycholoog Fabiola Diana deed promotieonderzoek naar dit fenomeen in sociale situaties tussen mens en robot.

In de liefde gebruiken we graag grote woorden. We beloven voor ‘altijd’ van elkaar te houden, de geliefde is niets minder dan ‘de ware’. Ondertussen weten we best dat we niet eeuwig leven en dat we die ware wellicht ooit tegenover ons vinden in een echtscheiding. Waarom blijven we dan toch zulke grote…

Victoria Nysts liefde voor gebarentaal ontvlamde toen ze tijdens haar studie Afrikaanse taalkunde toevallig op een dovenschool terechtkwam. Inmiddels heeft de universitair docent een Vici-beurs toegekend gekregen om de geschiedenis van deze talen te onderzoeken.

Soms kan fascinatie leiden tot diepgravend onderzoek. Zo ook bij Wahyu Widodo, die in 2019 in aanraking kwam met het islamitische Walikutubanritueel op Java, waar hij vervolgens zijn proefschrift over schreef: ‘Naast gemeenschap kweekt het ook politieke loyaliteit.'

De Nederlandse overheid heeft voor het eerst een wet van stal gehaald om de bewegingsvrijheid van chipbedrijf Nexperia te beperken. Het Nijmeegse bedrijf valt onder een Chinees moederbedrijf en daar zit de grootste zorg. Rogier Creemers, universitair docent Moderne Chinese Studies en expert binnenlands…

Orthopedagoog en klinisch neuropsycholoog Yvette Dijkxhoorn behandelt de fabel ‘mensen met autisme hebben geen empathie’. "Het is eerder een vooroordeel dan een fabel", aldus Dijkxhoorn.

Sinds hoogleraar Vroegmoderne literatuur en cultuur Nadine Akkerman een vrouwelijke spion tegenkwam in haar onderzoek, blijven de geheim agenten opduiken in haar werk. Nu is er Spycraft, dat ze samen schreef met wetenschapshistoricus Pete Langman, een publieksboek over de geheimhoudingstechnieken die…

Jager-verzamelaars vergaren hun voedsel met complexe gender-specifieke verzameltechnieken voor een relatief stabiele en diverse toevoer van energie. Nieuw onderzoek toont aan dat de specialisatie van jongens en meisjes al op zeer jonge leeftijd start. Waarschijnlijk ontwikkelden mensen hierdoor een…

Decennialang bloeide in Oost-Afrika de handel in pockets die voorschreven hoe je een goede moslim kunt zijn, maar de laatste jaren neemt het aantal circulerende boeken af. Universitair docent Annachiara Raia ontvangt een Impact Explorer-beurs om deze traditie in samenwerking met impactpartners Thomas…

Toen Floris Harm begon als directeur van het Leiden Asia Centre, deed hij een bijzondere ontdekking op de universitaire website. Zijn voorvader bleek een van de eerste Leidse sinologen.

Woorden die oorspronkelijk bedoeld zijn om ruimte aan te geven, zoals ‘uit’, worden ook regelmatig gebruikt om oorzaak en gevolg aan te geven. Waarom gebeurt dit? En hoe zit het in andere talen? Promovendus Camil Staps zocht het uit.

Lezen voor school? Daar doe je veel middelbare scholieren geen plezier mee. De Faculteit Geesteswetenschappen en Onderwijsnetwerk Zuid-Holland hebben daarom de Alternatieve Leeslijst Award in het leven geroepen: een zoektocht naar boeken die de jeugd wél motiveren om te lezen. Met zijn pitch over een…

Honderden jaren lang leerden kinderen in het Oude Egypte lezen met de Beroepensatire: een tekst waarin een vader aan de hand van verschillende beroepen advies geeft aan zijn zoon. Promovenda Judith Jurjens zocht uit hoe dit er in de praktijk aan toeging.

Promovendus Aafje de Roest vertelt in de NRC hoe hiphopteksten bespreken tijdens de literatuurles jongeren kan uitdagen om ook een boek op te pakken.

De Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen heeft vier Leidse hoogleraren benoemd tot lid. Petra Sijpesteijn, Vanessa Mak, Mariska Kret en Miranda van Eck zijn nieuw toegetreden tot de KHMW.

Wanneer je muziek hoort en mee begint te klappen, lijkt dat vooral een kwestie van ritmegevoel. Maar er speelt nóg iets mee dat minstens zo belangrijk is. Wat dat is, legt Fleur Bouwer uit in een aflevering van NEMO Kennislink.

In de nieuwe videoreeks ‘De wereld van taalwetenschap’ vertellen alumni en wetenschappers over hun passie voor hun vakgebied. Student Aline-Priscillia is vooral benieuwd hoe taal wordt verwerkt in de hersenen.

Elf docenten van de Universiteit Leiden ontvangen Comenius-onderwijsbeurzen om samen met hun projectteams in hun eigen onderwijs een vernieuwingsproject realiseren. Het gaat om drie beurzen van 100.000 euro binnen het Senior Fellows-programma en vier beurzen van 50.000 euro binnen het Teaching Fello…

Bachelorstudenten Religiewetenschappen brachten het afgelopen semester veel tijd door in Leidse buurthuizen. Reden: een veldonderzoek naar eenzaamheid in de stad.

Een nieuw academisch jaar betekent ook een nieuwe gastschrijver! Begin september gaf gastschrijver Ronald Giphart zijn eerste college. Wie kennis wilde maken met de schrijver kon op 11 september terecht in het Academiegebouw. Giphart werd geïnterviewd door maar liefst twee hoogleraren: Rick Honings…

Mensen die vaak gestrest zijn of een burn-out hebben, kunnen rustiger worden door een andere ademhaling. Mogelijk heeft dat ook positieve effecten op concentratie en aandacht. Voor het eerst onderzocht psycholoog Roderik Gerritsen dit soort effecten van anders ademhalen. Gerritsen promoveert op 13…

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Franz Wurm ontwikkelt in samenwerking met PLNT workshops ondernemerschap voor masterstudenten Klinische Psychologie. ‘We willen studenten leren van passieve consument naar actieve bijdrager…

Latijns-Amerika inspireert! Met zijn rijke geschiedenis en cultuur, zijn indrukwekkende veerkracht en creatieve innovatie rondom uiteenlopende uitdagingen, inspireert Latijns-Amerika om positieve veranderingen tot stand te brengen. Leidse onderzoekers werken samen met Latijns-Amerikaanse instellingen…

Na het succes van de Nederlandstalige versie, is podcast Schandaal en controverse in de Russische literatuur vanaf nu ook in het Engels beschikbaar. Universitair hoofddocent Otto Boele loodst de luisteraar ook in deze versie door acht beruchte teksten.

Wie schrijft het beste Afrikaanse dierenverhaal? Het platform Stemmen van Afrika organiseert de komende weken een schrijfwedstrijd, naar een idee van hoogleraar Maarten Mous en universitair hoofddocent Jenneke van der Wal.

Wat biedt de samenwerking met Chinese partners ons? Hoe ontstaat de interesse bij Leidse wetenschappers om met hun collega’s in China samen te werken? In drie korte films laat Universiteit Leiden zien hoe gezamenlijke projecten eruitzien.

Chimpansees die tot voor kort nog tot dezelfde groep behoorden gingen elkaar in Oeganda met dodelijk geweld te lijf. Psycholoog Mariska Kret reageert op deze ontdekking: 'Kennelijk is hier Dunbars number overschreden.'

Rüya Akdağ heeft de Jan Brouwer Scriptieprijs ontvangen voor haar scriptie over sociale angst. Op 11 februari 2021 was de online uitreiking. Rüya vertelt over haar scriptieonderzoek voor de research masteropleiding Psychologie en het winnen van deze prijs van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij…

Heb je ooit het gevoel gehad dat je je ongemakkelijk voelde toen je naar een feestje ging waar je niemand kende? Heb je je ooit verlegen gevoeld op een feestje binnen de eerste paar minuten? Dit gevoel wordt meestal bestempeld als sociaal angstig, maar sociale angststoornis gaat veel verder.

‘AI kan echt nog niet zoveel als een hoop mensen denken’, zegt informaticus en psycholoog Roy de Kleijn. Hij probeert robots schijnbaar eenvoudige dingen te leren, en ontdekt daardoor telkens weer hoe knap de menselijke intelligentie in elkaar zit. Drie dingen die computers nog lang niet kunnen.

Anne Urai krijgt de kans om gedurende vier jaar haar ideeën verder te ontwikkelen over hoe het brein keuzes maakt. Waarom zij in de prijzen valt? Neurowetenschapper Urai beantwoordt vijf vragen over haar Veni-beurs voor jonge onderzoekers.

Toen Rusland eind februari Oekraïne binnenviel, kwam het normale leven daar tot een halt. Om ervoor te zorgen dat getroffen studenten en onderzoekers hun studie en werk kunnen voortzetten, richtten hoogleraar Ellen Rutten (UvA) en universitair docent Dorine Schellens een internationaal mentornetwerk…

Suzan Tunca promoveerde als eerste danseres bij PhDArts aan de Universiteit Leiden. In haar werk staat de relatie tussen het fysieke en metafysieke centraal. ‘Het duurde een tijd om de goede toon en taal hiervoor te vinden.’

Bijna één op de drie hoogleraren aan Nederlandse universiteiten is vrouw. Dat is een record maar de toename is nog bescheiden, aldus de Monitor Vrouwelijke Hoogleraren 2025. De Universiteit Leiden staat met 34,2% in de top drie.

ChatGPT, vertaalmachines en bots: voor Carole Tiberius zijn ze gesneden koek. 1 januari is ze benoemd tot hoogleraar Computerlinguïstiek. ‘Het vakgebied bestaat uit twee componenten: informatica en taalkunde.’

In deze aflevering praten we met Mariska Kret over de uitingen van emoties in mens en dier. Mariska onderzoekt de overeenkomsten en verschillen in de emotie expressie bij mensen en primaten. Wil je meer te weten te komen over Mariska's onderzoek en ontdekken waarom het belangrijk is dat we meer leren…