Sommige cichlidevissen in het Victoriameer lijken zich razendsnel aan te passen aan veranderde omstandigheden. Dr. Frans Witte van de sectie Integratieve Zoölogie heeft een NWO-subsidie (ruim € 240.000) in de wacht gesleept voor promotie-onderzoek naar de snelle veranderingen bij deze vissen.

Zorg- en welzijnspersoneel is minimaal 25 procent van de werktijd kwijt aan administratie.* Tijd die ook ingezet kan worden voor zorg. Met kunstmatige intelligentie kan een groot deel geautomatiseerd worden. Het LUMC is daarom als eerste in Nederland gestart met programmeringsstages voor AI-taalmodellen…

Vanaf januari 2024 kunnen inwoners van Leiden gratis de Baby Groente Tas aanvragen. Dit is een tas met verschillende soorten verse groenten die gedurende acht weken bij hun thuis worden bezorgd. Naast de groenten bevat de tas ook recepten, een staafmixer en invriesblokjes. Dit initiatief wordt gefinancierd…

Een internationaal onderzoeksteam heeft voor het eerst het moment vastgesteld waarop zich planeten begonnen te vormen rond een andere ster dan onze zon. Met behulp van de ALMA-telescoop, waarin de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) partner is, en de James Webb ruimtetelescoop (JWST), hebben ze het…

Veel van Jan Wolkers’ literaire werk, schilderijen en beelden vonden hun oorsprong in aangrijpende ervaringen zoals het vroege overlijden van zijn broer. Hij bedreef autofictie. Dat concludeert literair journalist Onno Blom in zijn biografie van Jan Wolkers. Promotie op 19 oktober.

Een Leidse delegatie heeft op 6 september in Triëst de titel European City of Science officieel overgenomen van de Italiaanse stad: in 2022 is Leiden een jaar lang de wetenschappelijke hoofdstad van Europa. In de stad vindt dan ook het EuroScience Open Forum (ESOF) plaats, het grootste interdisciplinaire…

Volwassenen gaan na een korte gevangenisstraf vaker opnieuw de fout in dan vergelijkbare volwassenen met een niet-vrijheidsbenemende straf, blijkt uit onderzoek van Universiteit Leiden. Dit geldt voor de kans op herhalingscriminaliteit en de omvang ervan.

Universitair docent Anna Dlabacova krijgt een Starting Grant van de European Research Council. Ze gaat de beurs van ongeveer 1,5 miljoen euro gebruiken om onderzoek te doen naar het Nederlandstalige getijden- en gebedenboek.

In december bestaat het Dual PhD Centre (DPC) vijftien jaar. Directeur Johannes Tromp en universitair hoofddocent Mark Dechesne blikken terug en kijken vooruit. Dechesne: ‘Het DPC vormt een ‘community of knowledge’ waarin wetenschap en samenleving met elkaar verbonden zijn.’

Jerem van Duijl is sinds november 2014 als promovendus werkzaam bij het Instituut voor Geschiedenis. Zijn onderzoek gaat over de bezitsgeschiedenis van het Duitse Huis in Utrecht in de middeleeuwen

Nieuwe resultaten van de Kilo-Degree Survey (KiDS) tonen aan dat het heelal bijna 10 procent homogener is dan gedacht. De nieuwe KiDS-kaart is gemaakt met de deels Nederlandse OmegaCAM op ESO’s VLT Survey Telescope op Cerro Paranal in Noord-Chili. Een internationaal team van astronomen van onder meer…

Onlangs organiseerde de studievereniging Nieuw Nederlands Peil een reünistenborrel voor oud-studenten van de opleiding Nederlandse taal en cultuur in Leiden. De vereniging, die een lange geschiedenis kent (zoals verschillende alumni tijdens de borrel getuigden), vierde in februari 2024 officieel haar…

Psychologiedocent van het jaar is Roy de Kleijn. De masterscriptieprijzen zijn voor Roosmarijn Goldbach en Matija Čuljak. Jeffrey Durieux ontvangt de promovendi publicatieprijs; Maedeh Nasri de promovendi wild card. Wilma van Velzen verdient de OBP-prijs en Jos Brosschot wint de Leiden Psychology Blog…

Wat motiveert burgers om mee te doen aan een citizen science-project over plasticvervuiling? En verandert die motivatie met de tijd? Op deze en andere vragen probeerde Liselotte Rambonnet antwoord te krijgen met haar onderzoek naar het Schone Rivieren-project. Rambonnet is promovendus bij het Instituut…

Een consortium met onder meer de Universiteit Leiden krijgt 12 miljoen euro voor de Nederlandse bijdrage aan het ontwerp van Square Kilometre Array (SKA). De SKA wordt 's werelds grootste en krachtigste radiotelescoop.

Inwoners van de Nederlandse eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius zien dat (met name verbaal) geweld in gezinnen vrij gebruikelijk is. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit Leiden, de Universiteit van Curaçao en UNICEF Nederland. De onderzoekers doen aanbevelingen om dit geweld de komende…

Beginnen met de waarom-vraag, zichzelf verplaatsen in haar studenten en structuur aanbrengen. Dat zijn drie manieren waarop milieuwetenschapper Ranran Wang haar cursus zo interessant en behapbaar mogelijk probeert te maken. Met succes: ze is genomineerd voor Science Teacher of the Year 2022.

Jouw bankzaken, DigiD, en gevoelige medische gegevens: wat als onze volledige digitale infrastructuur niet meer te vertrouwen is? Met die vraag in zijn achterhoofd is promovendus Jelle Don dagelijks bezig met zijn onderzoek. En dat is hard nodig, want zonder nieuwe digitale veiligheidsmaatregelen is…

Een consortium met onder meer Leidse economen, psychologen en bestuurskundigen gaat het maatschappelijk draagvlak voor de waterstoftransitie in Nederland onderzoeken. Ze kijken naar gevolgen op de arbeidsmarkt, de houding van burgers ten opzichte van waterstof en de investeringsbereidheid van bedrij…

Astronomen hebben zeven aardachtige planeten ontdekt rondom een dwergster in onze Melkweg. Drie van deze planeten bevinden zich in de leefbare zone van deze ster en kunnen vloeibaar water bevatten. ‘De volgende stap is om de atmosferen te onderzoeken naar aanwijzingen voor leven. In Leiden zijn we expert…

Het LUMC, de Universiteit Leiden en De Haagse Hogeschool willen zorgprofessionals helpen bij het in gang zetten van gedragsverandering bij burgers. Die verandering moet ervoor zorgen dat mensen gezonder gaan leven en minder snel ziek worden. De gemeente Den Haag steunt dit onderwijsproject met 50.000…

Hoge-temperatuur-supergeleiding is een van de grootse raadsels in de natuurkunde. Milan Allans onderzoeksgroep gebruikte een Josephson Scanning Tunneling Microscope om voor het eerst beelden te maken van de ruimtelijke variatie van supergeleidende deeltjes. Het leverde ze een Nature-publicatie op.

Hoe ziet de toekomst van quantum eruit? Vedran Dunjko (universitair docent bij LIACS en LION) is medeoprichter van het Leidse interfacultaire initiatiefonderzoek applied quantum algorithms (aQa) dat dit gaat onderzoeken. Zij maken deel uit van het Quantum Delta NL consortium dat onlangs via een zogenaamd…

Bij onethische medische experimenten denken we al snel aan nazi-Duitsland. Dat ook in gekoloniseerde gebieden tests werden gedaan zonder expliciete toestemming van de proefpersoon, is minder bekend. Universitair docent Fenneke Sysling krijgt een Europese beurs om hier onderzoek naar te doen.

Een groep van dertig eerstejaars Bestuurskunde studenten bezocht binnen het mentoraatprogramma het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en het Ministerie van Financiën in het kader van een werkveldbezoek en kennismaking met jonge Bestuurskunde alumni.

Van onderzoek naar sterrenwind tot gebarentaal: maar liefst zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een prestigieuze Vici-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Net als de profwielrenners van Team Jumbo-Visma kan ook de amateurwielrenner straks zijn prestaties analyseren en verbeteren. Leidse datawetenschappers die samenwerken met de wielerploeg stellen hun slimme datamodel beschikbaar, zodat voortaan elke serieuze wielrenner kan bijhouden hoe fit hij of zij…

Als artsen beter kunnen inschatten wat de overlevingskansen van een patiënt zijn, helpt dat om te kiezen voor een bepaalde behandeling. Bij het zeldzame en kwaadaardige Ewing-sarcoom dat vooral kinderen en adolescenten treft, zou dat enorm helpen. Wiskundehoogleraar Marta Fiocco mag met een grote KWF-subsidie…

Bente de Leede en Nadeera Rupesinghe zijn sinds oktober 2017 als PhD-kandidaat en Postdoc verbonden aan het project 'Colonialism Inside Out. Experience and Plural Practice in Dutch Institutions in Sri Lanka (c. 1700-1800)'. Beiden zijn al jarenlang als student of onderzoeker aan de Universiteit Leiden…

Wil je succesvol stoppen met roken? Dan is het vooral belangrijk of je jezelf kunt zien als niet-roker. Psycholoog Eline Meijer heeft ook ontdekt dat gestopte rokers die daarin niet slagen een grotere kans op terugval hebben. Dat komt vaker voor bij rokers met een lagere sociaaleconomische achtergrond.…

Weet je nog, al die geneesmiddelen die halsoverkop als potentieel medicijn tegen COVID-19 werden ingezet? Bij een eventuele volgende pandemie willen we sneller en efficiënter een goede behandeling kunnen aanbieden. Daarom gaat een team onder leiding van Coen van Hasselt een platform ontwikkelen dat…

Alessandra Silvestri, een kosmoloog bij het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde (LION), krijgt een NWO Vidi-beurs voor onderzoek naar het uitdijen van het heelal. Een groeiend aantal theorieën verklaart waarom het uitdijen van het heelal versnelt, en tegelijkertijd komen er ook steeds meer…

Verreweg de meeste jongeren zijn veerkrachtig blijkt uit onderzoek naar stress, depressie en angst onder jongeren en het effect van de coronamaatregelen tijdens de pandemie. Daarover publiceren de Leidse onderzoekers Anne Miers en Michiel Westenberg (Ontwikkelingspsychologie), Nadira Saab (ICLON) en…

Kom je vaak uitgeblust thuis na een kantoordag? Met de nieuwe SPS-monitor meet je hoe gevoelig je bent voor verschillende soorten prikkels. Psycholoog Véronique de Gucht ontwikkelde de vragenlijst: ‘Ik wil hoogsensitiviteit uit de wollige sfeer halen.’

De aanwezigheid van belangengroepen in beleidsvorming is een cruciaal onderdeel geworden van westerse democratieën. Deze groepen vormen de schakel tussen de samenleving en de beleidsmakers, en beïnvloeden de beleidskeuzes van de overheid. Hun functie wordt echter vaak als vanzelfsprekend beschouwd en…

Hoe kunnen we slim de nieuwe technologie gebruiken om steden toegankelijker, leefbaarder, en veiliger te maken? Dat staat in de NL Smart City Strategie die Mark Rutte 25 januari in ontvangst nam. De drie Leidse hoogleraren Carolien Rieffe, Joost Kok en Wessel Kraaij gaven advies.

Wie de Nederlandse taal spreekt, heeft betere kansen op de arbeidsmarkt. Investeer daarom in taalles van migranten, is de boodschap van wetenschapper Giacomo Boffi.

Culturele antropologiestudenten bestuderen door middel van veldwerkonderzoek hoe architectuur het gedrag, de veiligheid en de dynamiek tussen studenten bij MBORijnland beïnvloedt.

Hoe klinkt het als je zelf woorden maakt in het Chichewa? Kun je hiërogliefen ontcijferen na één workshop? Tijdens de eerste editie van de Avond van de Talen in het gloednieuwe Herta Mohrgebouw kregen bezoekers antwoord op deze en nog veel meer vragen. Met een uitverkocht programma, een bruisende sfeer…

Astronomen hebben diep in de ruimte het het gas freon-40 gedecteerd. Dit molecuul staat ook bekend als methylchloride en wordt op aarde gevormd door biologische processen. Het is voor het eerst dat het in de interstellaire ruimte is gedetecteerd. De ontdekking wijst erop dat methylchloride niet zo geschikt…

Een internationaal team van onderzoekers, met onder hen Matthieu Schaller van de Sterrewacht Leiden en het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde, heeft de grootste en nauwkeurigste virtuele weergave van ons heelal tot nu toe geproduceerd. De onderzoekers hebben supercomputersimulaties gebruikt…

Astronomen hebben met behulp van ALMA een gebied rond een jonge ster in beeld gebracht waar stofdeeltjes kunnen groeien. Het is voor het eerst dat zo’n ‘stofval’ duidelijk is geïdentificeerd. In een stofval kunnen minuscule stofdeeltjes in schijven rond sterren zo groot worden dat ze uiteindelijk kometen,…

Tijdens de coronapandemie had de wetenschap haast om middelen te vinden die helpen tegen de ziekte. Om het wereldwijde onderzoek hiernaar te combineren, ontwikkelde promovendus Judith ter Schure een nieuw soort statistiek: ALL-IN meta-analyse. Hiermee kan sneller worden bepaald of bijvoorbeeld een vaccin…

Derdejaars culturele antropologie student Claire van Helder (24) is naar eigen zeggen niet stil te krijgen. Ze heeft een eigen blog, is actief op Instagram en heeft sinds kort ook YouTube kanaal. Ze is lid van de studentenpartij LVS en verkozen in de faculteitsraad en wordt per september de voorzitter…

Het nieuwe programma Synoptic Optics, gesubsidieerd uit het NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen (TTW), gaat nieuwe optische technieken ontwikkelen. Onderzoekers Frans Snik en Hoogleraar Experimentele astrofysica Christoph Keller van de Sterrewacht Leiden gaan nieuwe methoden testen om…

Op de middelbare school las Tim van Erven over een kunstmatig intelligent algoritme dat doolhoven kon oplossen. Vanaf dat moment was hij verkocht: ‘Het heeft iets magisch dat je met een lijst vaste regels algoritmes kunt maken die de meest verschillende dingen kunnen leren.’ Dit jaar haalde hij een…

Populistische partijen in de nationale parlementen hanteren een andere politieke stijl dan hun collega’s van andere partijen. Ze stemmen vaker tegen kabinetsvoorstellen, maar dienen niet meer Kamervragen in. Dat blijkt uit Leids onderzoek in verschillende Europese landen.

De Universiteit Leiden vierde op 10 februari de officiële opening van Wijnhaven, de nieuwste huisvestingslocatie in Den Haag. Tijdens de feestelijke gelegenheid benadrukten de aanwezigen de meerwaarde van een moderne vestiging in het hart van de Hofstad.

Mag een patiënt van de intensive care af of niet? Kunstmatige intelligentie kan helpen deze en andere vragen te beantwoorden.

Van simulaties van sterrenstelsels tot analyses van MRI-scans: wetenschappelijk onderzoek vraagt steeds meer rekenkracht. Daarom gaat de Universiteit Leiden een geheel nieuwe faciliteit voor high performance computing opzetten. Op 20 juni werd het officiële startsein gegeven.