In de NPO Radio 1-podcast Vroege Vogels bespreekt hoogleraar Gedragsecologie Hans Slabbekoorn de impact van licht en geluid op migrerende zoetwatervissen.

In 1933 organiseerde Leiden een grote internationale studentenconferentie. Het moest een feestje van verbroedering worden om de Fransen, Britten en Duitsers nader tot elkaar te brengen. Maar toen de nazi's hun ware gezicht lieten zien, besloot rector Johan Huizinga in te grijpen...

Van de Keniaanse vruchtbaarheidspoppen van Maria Yazdanbakhsh tot de eerste Hortusplanten van Carolus Clusius. Studenten van de master Museums and Collections stelden een tentoonstelling samen uit collecties van Leidse wetenschappers. ‘Academics Collect’ is van 26 april t/m 25 mei te zien in de Oude…

Studievoorlichting

Hij is vooral bekend vanwege zijn protestrede tegen het ontslag van zijn Joodse leermeester Eduard Meijers. Maar wie was de man achter deze iconische figuur? Dat laat de reizende tentoonstelling ‘In het spoor van professor Rudolph Pabus Cleveringa’ zien. Van 16 januari t/m 30 maart te zien in de Oude…

Hij ontdekte hoe je de draaiing en het middelpunt van ons Melkwegstelsel berekent, voorspelde waar kometen vandaan komen en legde de basis voor de Nederlandse radioastronomie: de Leidse hoogleraar Sterrenkunde Jan Hendrik Oort (1900–1992). Piet van der Kruit, zelf ooit promovendus bij Oort, schreef…

Lezing, Studium Generale

Als er één plek is op de universiteit waar verschillen wegvallen, dan is het wel op de Kattekop. Dit universitaire kinderdagverblijf viert in september haar 40-jarig bestaan. De geschiedenis ervan weerspiegelt ontwikkelingen bij de universiteit. De waardering voor de crèche is bijzonder hoog.

Het aantal vrijescholen in Nederland groeit flink. In de afgelopen tien jaar steeg het aantal leerlingen met ruim 40 procent. Thijs Jan van Schie geeft niet alleen les op zo’n school, hij deed er ook onderzoek naar – niet in Nederland, maar in de Filipijnen.

De stichting Rembrandt in Leiden wil Leiden intensiever promoten als stad van deze wereldberoemde Hollandse meester. Rembrandts inschrijving aan de universiteit is nauwelijks bekend bij het grote publiek. Welke sporen liet hij nog meer achter aan de universiteit?

De Universiteit Leiden heeft een nieuwe leerstoel Magdalena Moons, vernoemd naar een belangrijk icoon van Leidens Ontzet. De nog te werven hoogleraar zal het onderzoek stimuleren naar de geschiedenis van de rijke stadscultuur van Leiden.

Na de verkiezingen in mei is er een nieuwe Universiteitsraad aangetreden. De universitaire democratie is het resultaat van langdurige landelijke studentenprotesten in 1969. Ook in Leiden lieten de studenten van zich horen, al waren de acties wat minder rumoerig dan bij andere universiteiten. Het Academiegebouw…

Studievoorlichting

Antieke houten riemen, zwaarbevochten blikken en iconische foto’s uit de roeigeschiedenis. Een expositie in de Oude UB zoomt in op beslissende figuren en momenten uit het 145-jarig bestaan van de Koninklijke Studenten Roeivereniging Njord.

Lezing

De Leidse hoogleraar wiskunde Frans van Schooten jr. (1615-1660) en zijn vrouw Margrieta zijn geportretteerd door Rembrandt. Dat stelt wiskundige en kunsthistoricus Johan Zwakenberg in zijn onlangs gepubliceerde artikel in het Leids Jaarboekje 2018. Leidse kunsthistorici zijn niet direct overtuigd van…

De Franse politicoloog Hélène Landemore, bekend om haar kritische blik op moderne democratieën, is benoemd tot Cleveringa-hoogleraar. De Yale-professor onderzoekt hoe democratieën minder elitair en inclusiever kunnen worden. Op 26 november houdt ze haar oratie.

Het is misschien wel de mooiste traditie in Leiden: na de buluitreiking je naam vereeuwigen in het Zweetkamertje. Alhoewel vereeuwigen? Door afbrokkelend kalk liepen de namen gevaar. Een populaire crowfundingsactie in 2014 bracht redding en tegenwoordig kan de handtekening ook digitaal vereeuwigd wo…

Als ware detectives spitten Dirk van Delft en Frits Berends, beiden emeritus-hoogleraar, in het leven en werk van de grote natuurkundige Hendrik Lorentz. Hun vuistdikke biografie ‘Lorentz: gevierd fysicus, geboren verzoener’ verschijnt op 25 oktober. Wat ontdekten zij over deze Leidse Nobelprijswinn…

Burgers denken dat ze slechts een radertje zijn, maar ze kunnen wel degelijk het verschil maken, vindt jurist Corinne Dettmeijer-Vermeulen. Bestrijding van onrecht is nog altijd de missie van deze voormalig Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Op 26 november houdt ze…

In zijn biografie over professor Rudolph Cleveringa vult Kees Schuyt het bestaande beeld aan. Bijna alle aandacht gaat uit naar Cleveringa’s protestrede tegen de nazi’s, terwijl zijn latere verzetswerk nog veel riskanter was. Bovendien stond Cleveringa niet alleen. ‘Zonder Telders geen Cleveringa.’…

Stadswandeling

Festival

Stadswandeling

Stadswandeling

Festival

Stadswandeling

Stadswandeling

Stadswandeling

Rariteiten uit het anatomisch theater, degens van de schermschool en 17e-eeuwse portretten van de oprichters. De nieuwe Universiteitskamer in Museum De Lakenhal verbeeldt de eerste turbulente honderd jaar van de Universiteit Leiden.

De Universiteit Leiden bestaat 444 jaar en dat vieren we natuurlijk met de inwoners van Leiden en Den Haag. Het feestjaar wordt dan ook afgetrapt met een expositie op een symbolische plek: in het Leidse stadhuis.

De expositie Pilgrims naar Amerika in Museum De Lakenhal zet aan tot reflectie. Hoe ver kun je gaan in de zoektocht naar vrijheid? Er wordt ook ingezoomd op de relatie met de universiteit en welke kennis de Pilgrims meenamen uit Leiden.

Als universiteitshistoricus onderzoekt Pieter Slaman het verleden, maar hij houdt zich ook nadrukkelijk bezig met de universiteit van vandaag. ‘Het is nuttig om oude vraagstukken te kennen. Niet om behoudzuchtig te zijn, want sommige ontwikkelingen uit het verleden wil je helemaal niet nadoen.’

Een maansteen van de Apollo 17-missie, antieke globes en de kosmos volgens Wassily Kandinsky. Ewine van Dishoeck, hoogleraar Moleculaire astrofysica, stelde een indrukwekkende expositie samen in Rijksmuseum Boerhaave.

Schokkerige zwart-wit beelden van meer dan 100 jaar geleden, een hospita uit de jaren 60 en Nelson Mandela. Dit en veel meer is te zien in de film Een bewogen geschiedenis, 100 jaar Universiteit Leiden op film.

Lezing

Voor Leidse studenten en alumni is het misschien wel de meest nostalgische week van de studietijd: de EL CID. Dit jaar is de 50e editie. Een kleine expositie op studentencentrum Plexus laat zien hoeveel er veranderde, zoals het aantal en het uiterlijk van de studenten. Maar de formule bleef hetzelfd…

Naar aanleiding van het Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie buigen verschillende Leidse wetenschappers zich in het boek Fit for the Future over de vraag: is de Europese Unie in zijn huidige opzet toekomstbestendig?

Historicus Marjan Schwegman is de nieuwe Cleveringahoogleraar. In haar oratie op 27 november vraagt ze aandacht voor Eduard Meijers, de Joodse hoogleraar die door de nazi’s werd ontslagen. Schwegman was onder andere directeur van het NIOD Instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies.

Tienduizenden keren heeft archeoloog Fulco Scherjon de neanderthalers laten uitsterven. Met behulp van computersimulaties probeert hij meer over de mysterieuze mensensoort te weten te komen. Het radioprogramma Focus voelde hem aan de tand over zijn onderzoek.

Cursus

De Deense wetenschapper Niels Stensen zorgde in de 17e eeuw voor baanbrekende inzichten in de anatomie van het lichaam en de aarde. Het gedachtengoed van deze Leidse alumnus is nog altijd relevant, zo blijkt uit een expositie in de Oude Universiteitsbibliotheek.

Friso Stevens, promovendus aan het Institute of Security and Global Affairs, was afgelopen week te beluisteren bij BNR Nieuwsradio Breekt.