Nederlandse boeren uit de 19de eeuw hadden regelmatig botafwijkingen, blijkt uit onderzoek van Leidse en Canadese bio-archeologen. De afwijkingen zijn mogelijk veroorzaakt door het dragen van klompen. Publicatie in het International Journal of Paleopathology.

Dat studenten de protesten in China tegen het zero-Covidbeleid zijn begonnen, is voor politici extra gevaarlijk. Chinadeskundige Frank Pieke legt uit waarom.

Een internationaal team van sterrenkundigen, met daarbij ook astronomen van de Universiteit Leiden, heeft de ontbrekende schakel gevonden in het pad dat water aflegt via stervormingswolken en jonge sterren naar kometen en planeten. Ze deden dat met hulp van het ALMA-observatorium in Chili. De onderzoekers…

Om goede medicijnen te ontwikkelen tegen kanker, is nog veel nieuw inzicht nodig in hoe kwaadaardige tumorcellen zich ontwikkelen. Hoogleraar Ewa Snaar-Jagalska kijkt daarbij niet alleen naar het effect van medicijnen op geïsoleerde cellen, maar ook naar het gedrag van kankercellen in hun weefselomgeving.…

In februari is dr. Jenny Doetjes benoemd tot hoogleraar Semantiek en Taalvariatie. Tijdens haar hoogleraarschap wil Doetjes vooral taalkundige patronen in kaart brengen tussen talen die in eerste instantie weinig met elkaar te maken lijken te hebben.

Linguïst Sara Petrollino schreef de eerste uitgebreide grammatica van het Hamar, een taal gesproken in Zuidwest-Ethiopië met unieke eigenschappen. Promotie op 10 november.

Eigenlijk onderzocht een groep astronomen de stofschijf rond de jonge dubbelster CS Cha, toen ze een kleine stip aan de rand van hun waarnemingen zagen. Het bleek een kleine planeet van slechts enkele miljoenen jaren jong, die meebeweegt met de dubbelster. Of het een super-Jupiter in wording is of…

Met de krachtigste apparatuur DNA-materiaal onderzoeken op erfelijke afwijkingen. Dat is wat GenomeScan, een bedrijf op het Leiden Bio Science Park, doet. Masterstudent Konstantina Konstantinopoulou loopt er stage. ‘Dit is heel leerzaam want de ontwikkelingen gaan razendsnel in deze wereld.’

Een internationaal team van astronomen heeft een hemelkaart gepubliceerd met daarop meer dan 25.000 superzware zwarte gaten. De kaart, gepubliceerd in het vakblad Astronomy & Astrophysics, is de scherpste hemelkaart op het gebied van de zogeheten lage radiofrequenties. De sterrenkundigen, onder wie…

Een online cursus van de Universiteit Leiden over de Europese Unie behoort tot de beste 50 MOOCs ter wereld. Dat maakte MOOC-platform Class Central bekend.

De Leidse Sterrewacht gaat een nieuwe techniek gebruiken om te rekenen aan zwaartekrachtlenzen. Zij doen dit in het kader van onderzoek naar de vorming van melkwegstelsels. Alessandro Sonnenfeld van de Universiteit Tokyo haalde een Marie-Curie beurs binnen en komt het onderzoeksteam versterken.

Neanderthalers in koude gebieden consumeerden vermoedelijk veel meer plantaardig voedsel dan tot nu toe is aangenomen. Dat ontdekte archeoloog Robert Power dankzij nieuw tandsteenonderzoek. Promotie op 1 november.

Zijne Majesteit de Koning heeft 23 maart 2017 een werkbezoek gebracht aan The Hague Security Delta (HSD). Een netwerk van bedrijven, kennisinstellingen en overheden die samenwerken aan kennisontwikkeling en innovaties op het gebied van veiligheid. Waaronder de Cyber Security Academy, waar Cyber Security…

Een baby past zich in het eerste levensjaar aan aan de taal die hij om zich heen hoort. Daardoor kan een taalachterstand ontstaan, die niet zo makkelijk is op te lossen, stelt hoogleraar Engelse taalkunde Janet Grijzenhout. Oratie 19 maart.

Hoewel een wereldwijde algemene koolstofprijs als snelste en goedkoopste manier wordt gezien om klimaatverandering tegen te gaan, zou deze prijs grote gevolgen hebben voor de economische posities van landen. Hauke Ward, onlangs gestart bij de Universiteit Leiden, schrijft in het tijdschrift Energy Economics…

Hij heeft wel een antwoord op de vraag wat het kleinste deeltje is. Carlo Beenakker, hoogleraar Theoretische natuurkunde aan de Universiteit Leiden: ‘Dat is een puntdeeltje. Zo’n deeltje is altijd nul. Elektronen zijn puntdeeltjes; ze zijn zo klein dat je ze niet kapot kunt slaan.’ Maar: Beenakker geeft…

Veel wetenschappers die zich bezig houden met belastingrecht hebben daarnaast een aanstelling bij een commercieel belastingadvieskantoor. Het lijkt er sterk op dat de combinatie van verschillende petten de onafhankelijke wetenschapsbeoefening kan belemmeren, betoogt Jan Vleggeert in zijn oratie op 30…

De winning van grondstoffen uit mijnen zorgt voor schade aan het milieu. Maar we hebben ze wel hard nodig, zowel voor de ontwikkeling van landen als voor de omschakeling naar een duurzaam energiesysteem. Hoogleraar duurzaam grondstofgebruik Ester van der Voet onderzoekt hoe we de impact op het milieu…

Ecoloog Rosaleen March van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden doet onderzoek naar functionele biodiversiteit: een maatstaf om waarde toe te kennen aan ecosystemen. Na haar eerdere Marie Curie co-financiering, ontvangt ze nu een volledige Marie Curie fellowship. March: ‘We moeten weten wat de…

Jonge sterrenstelsels zijn minder rommelig dan verwacht en blijken ook al spiraalarmen, balken en ringen te bevatten. Dat stelt een internationaal team van onderzoekers onder leiding van assistant professor Jacqueline Hodge. De jonge, ver van ons vandaan staande sterrenstelsels waren tot nu toe wazige…

Geneesmiddelen worden steeds preciezer en innovatiever, maar ook steeds duurder. Aan universiteiten de taak om met hun innovaties meer competitie en daardoor lagere prijzen te bewerkstelligen. Dat betoogt Hubertus Irth, de nieuwe hoogleraar Biomoleculaire analyse. Oratie op 4 december.

Een internationaal team van wetenschappers waaronder de Leidse Joseph Callingham heeft met behulp van radiotelescopen negentien rode dwergsterren ontdekt die onverwacht radiogolven uitzenden. De uitbarstingen ontstaan mogelijk door interactie met exoplaneten. De resultaten van het onderzoek staan in…

Reinforcement learning, agents en classificatie: dit zijn slechts enkele van de onderwerpen die onderzoekers op de BNAIC/BeneLearn-conferentie 2020 hebben besproken. Het was de eerste keer dat de Universiteit Leiden als gastheer optrad voor de jaarlijkse Belgisch Nederlandse Kunstmatige Intelligentie…

Promovendus Robbin Bastiaansen past wiskunde toe om problemen in de praktijk inzichtelijk te maken. Door wiskundige modellen te vergelijken met de ontwikkelingen in bestaande ecosystemen, hoopt hij het proces van verwoestijning te ontraadselen. Zijn onderzoek is gepubliceerd in Proceedings of the National…

Ariane Briegel wil bacteriën inzetten om vroegtijdig kanker te detecteren. Samen met postdoc Alise Muok ontwikkelt ze een methode om de urine van patiënten snel en goedkoop te kunnen testen op de aanwezigheid van verdachte moleculen. Ze ontvangen hiervoor een beurs van ongeveer 150.000 euro van KWF…

Bevolkingsgroei, economische expansie en het hieraan gerelateerd landgebruik leidt er aantoonbaar toe dat een toenemend aantal vogelsoorten uitsterft en dat de koolstofopslag in de natuur afneemt. Dit schrijft een internationaal team van wetenschappers van onder meer het Centrum voor Milieuwetenschappen…

De onderzoeksgroep van biochemicus Mario van der Stelt sluit zich aan bij het Oncode Institute. Samen met 61 andere onderzoeksgroepen verspreid over 12 academische instellingen gaan zij de strijd aan tegen kanker. Van der Stelt: ‘Hopelijk kunnen onze nieuwe moleculen dienen als startpunt voor nieuwe…

Een uitgebreid en multidisciplinair team van verouderingsexperts krijgt ruim 8,5 miljoen euro voor een grootschalig onderzoek naar factoren en oplossingen die bijdragen aan het gezond ouder worden en het vergroten van vitaliteit. Onder andere het LUMC en het Leiden Academic Centre for Drug Research…

De vernieuwde Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) zorgt voor een fundamentele wijziging in de verhouding tussen de veiligheidsdiensten en de politiek. Dat brengt risico’s met zich mee van politisering van inlichtingen, zegt hoogleraar Paul Abels. Oratie op 16 februari.

De vroegste sterrenstelsels in het heelal lijken op een draaikolk, vergelijkbaar met ons eigen sterrenstelsel de Melkweg. Dat ontdekte een internationaal team astronomen uit onder andere Leiden.

Patiënten met baarmoederhalskanker hebben een grotere overlevingskans door een therapeutisch HPV-16 vaccin. Een nieuwe studie van het Leidse biotechnologie bedrijf ISA Pharmaceuticals B.V. en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) bewijst dat de response van het vaccin versterkt kan worden in…

Het nieuwe platform Sport Data Valley biedt coaches en sporters inzicht in hun data en maakt onderzoek rond sport en bewegen efficiënter, effectiever en toegankelijker. De Universiteit Leiden lanceerde het platform op 7 september samen met een consortium van kennisinstellingen. Het platform verbindt…

Ons zonnestelsel ontstond waarschijnlijk op dezelfde manier als de meeste andere planetenstelsels bij ons in de buurt. Dat blijkt uit Duits-Oostenrijks-Nederlands onderzoek aan meer dan 870 planeetvormende schijven in de Orionwolk A. De vijf onderzoekers, onder wie drie van de Leidse Sterrewacht, publiceren…

In digitale archieven liggen ongelooflijk veel archeologische rapporten opgeslagen. Wie daar informatie in wil zoeken, moet dat vaak handmatig doen. En dat is echt monnikenwerk. Archeoloog Alex Brandsen heeft nu met deep learning, een vorm van kunstmatige intelligentie, een zoekmachine ontwikkeld die…

Een internationaal team sterrenkundigen onder leiding van Violeta Gámez Rosas (Universiteit Leiden) heeft een superzwaar zwart gat waargenomen dat verscholen is in een ring van stof. Deze ontdekking past bij het idee dat de zogeheten actieve centra van sterrenstelsels veel meer op elkaar lijken dan…

Het veelgebruikte bestrijdingsmiddel thiacloprid kan zorgen voor een grootschalige afname in zoetwaterinsecten. Dat ontdekten de onderzoekers van het Levend Lab in Leiden. Drie maanden lang telden zij hiervoor de uitvliegende insecten in de 36 slootjes van het lab. Hun onderzoek is nu te lezen in PN…

De Europese Commissie heeft 50 miljoen euro vrijgemaakt om kunstmatige intelligentie in Europa te versterken. Vijf consortia werden geselecteerd om deze 50 miljoen te besteden om het onderzoek naar kunstmatige intelligentie in Europa voor te bereiden op grotere investeringen. Hiervoor worden vier nieuwe…

Een onderzoek naar hoe het vertrouwen tussen instanties in het strafrechtsysteem en bepaalde jongeren kan worden versterkt, krijgt €1,5 miljoen van de NWA.

Op 28 en 29 april 2022 vond de vierde PhD Workshop plaats op het terrein van Europees en internationaal insolventierecht. De workshop wordt jaarlijks georganiseerd door de Stichting Bob Wessels Insolvency Law Collection (BWILC). Een gedeelde eerste prijs werd toegekend aan Gert-Jan Boon (Universiteit…

Het gaat niet goed met de biodiversiteit in Nederland. Hoogleraar Natuurlijk Kapitaal Koos Biesmeijer combineert onderzoek met praktische adviezen: van het vergroenen van industrieterreinen tot oplossingen die geïnspireerd zijn op de hightech-natuur. Oratie op 9 maart.

De ziekte van Alzheimer en kanker zijn twee voorbeelden van ziektes die verband houden met slecht functionerende cellulaire patronen. Het onderzoek van celweefsel neemt echter veel tijd in beslag en levert bovendien veel gegevens op. Om de analyse van gegevens te vergemakkelijken ontwikkelden Antonios…

Wetenschappers onder leiding van Leids astronoom Sebastiaan Haffert hebben een afbeelding gemaakt van twee planeten die als een stofzuiger een spoor trekken in de planeetvormende schijf rond een jonge ster. Het is pas het tweede keer dat het gelukt is een meervoudig exoplaneetsysteem direct te fotog…

Lijm is belangrijk in ons dagelijks leven: het houdt van alles bij elkaar, van schoenen tot mobiele telefoons en zelfs satellieten. Maar lijm is geen moderne uitvinding, de neanderthalers gebruikten het al om handvatten aan hun stenen gereedschap te maken. Leidse onderzoekers ontdekten dat neanderthalers…

Antibioticaresistente bacteriën vormen wereldwijd een groot probleem. Moleculair bioloog Changsheng Wu verkende in zijn proefschrift innovatieve methoden om eenvoudiger en sneller nieuwe antibiotica te ontwikkelen en ontdekte bovendien een nieuw type antibiotica.

Hoogleraar Jenny Doetjes van de Universiteit Leiden onderzoekt overeenkomsten en verschillen in talen, met name op het gebied van telwoorden en hoeveelheden. Dit geeft inzicht in patronen van talen, maar ook in de werking van het menselijk brein. Oratie op 26 januari.

De Hofstadgroep is vooral bekend van Mohammed B., de moordenaar van Theo van Gogh. Promovendus Bart Schuurman onderzocht deze Nederlandse jihadistische groepering als eerste aan de hand van interviews en vertrouwelijke politiedossiers. Hoe en waarom kwam deze groep tot stand? Wat dreef sommige deelnemers…

Middeleeuwse stedelingen waren waarschijnlijk niet slechter af dan dorpsbewoners uit die tijd. Wel liepen beide groepen heel verschillende gezondheidsrisico’s. Dat vermoedt Rachel Schats na onderzoek op botmateriaal. Promotie op 3 november.

Maar liefst 72 nieuwe kandidaat-sterrenstelsels, dat is het resultaat van de diepste waarneemcampagne ooit. Een internationaal team astronomen met een grote Nederlandse en Leidse inbreng publiceert erover in tien artikelen in een speciale editie van het vakblad Astronomy & Astrophysics.

Alle planeten in ons sterrenstelsel draaien in een ecliptisch vlak om de zon. Dat is niet verwonderlijk, want ons zonnestelsel is ontstaan uit een zogeheten protoplanetaire schijf. Promovenda Anna Miotello onderzocht dit soort schijven en hun invloed op de vorming van sterren en planeten. Promotie op…

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben ontdekt hoe malariaparasieten ontkomen aan het afweersysteem van muggen. Het zogenoemde QC-enzym verandert eiwitten aan de buitenkant van de malariaparasiet op zo’n manier dat de afweercellen de parasiet niet meer kunnen herkennen.…