Hoe kun je een zo prettig en gezond mogelijke leefomgeving creëren voor dementie-patiënten? Daniela Gawehns gebruikt data mining-technieken om verschillende soorten databronnen te doorzoeken en een antwoord te vinden op deze vraag. En passant slaat haar onderzoek een brug tussen twee wetenschappelijke…

Drones blijken een goed hulpmiddel om door de mens aangebrachte veranderingen in het landschap in kaart te brengen. Geofysicus Till Sonnemann en zijn collega’s (archeologie) experimenteren ermee in moeilijk doordringbare gebieden in de Cariben.

Volgend jaar juli ontvangt de Universiteit Leiden zo’n 1500 Azië-experts uit de hele wereld, voor de elfde editie van de International Convention of Asia Scholars (ICAS 11). Het is de grootste Aziëbijeenkomst ter wereld. Naast een wetenschappelijk programma, biedt de conventie tevens een uitgebreid…

De energietransitie is al een enorme uitdaging voor de samenleving, maar duurzaam grondstofgebruik is nog ingewikkelder. Toch is die minstens zo urgent. Ester van der Voet werkt er al decennia aan, onder meer binnen de Verenigde Naties. Per 1 februari is ze hoogleraar bij het Centrum voor Milieuwetenschappen…

Cybercriminaliteit en cybersecurity zijn hot topics, ook in de wetenschappelijke wereld. Het onderzoek ernaar kan echter nog beter, stelt Bibi van den Berg, hoogleraar Cybersecurity Governance aan de Universiteit Leiden. Oratie op 8 juni.

Combinatie van twee potentiële geneesmiddelen geeft zicht op een 'superblokkade' van een overactief immuunsysteem, schrijven Leidse wetenschappers in Nature. De doorbraak was het kristalliseren van het betrokken membraaneiwit.

Astronoom Alexander Mushtukov, momenteel werkzaam bij de Universiteit van Amsterdam, ontvangt een Veni grant van 250.000 euro die hij in Leiden gaat besteden. Onder supervisie van Simon Portegies Zwart zal Mushtukov geavanceerde stimulaties gebruiken om de onbekende fysica in extreem heldere neutronensterren…

George Saad is naast taalwetenschapper ook fanatiek fotograaf. Hij deelt zijn mooiste en meest veelzeggende foto’s, gemaakt tijdens zijn veldwerk in Indonesië.

Hersenscanners hebben de neurolinguïstiek revolutionair veranderd. Dat leidt tot steeds meer inzichten over hoe onze hersenen taal verwerken. Hoogleraar Niels Schiller maakte er een standaardwerk over.

Een bijzondere archeologische vondst bij Tombos in Noord-Soedan. Samen met een internationaal team ontdekte archeoloog Sarah Schrader een ruim 3000 jaar oud graf van een ritueel begraven paard. Zowel het graf als het paardenskelet zijn in perfecte conditie. Het graf werpt nieuw licht op het eeuwenoude…

Het stikstofprobleem bestaat al decennia, sinds drie jaar staat het weer helder op ons netvlies. EenVandaag legde bloot dat er meer dan zeventig overlegorganen in Den Haag met stikstof bezig zijn en vroeg stikstofhoogleraar Jan Willem Erisman om een reactie. 'Ik vraag me af of het allemaal wel zo nuttig…

Het Leids Universitair Medisch centrum (LUMC) heeft de afgelopen vijf jaar een internationaal onderzoek naar genetische afwijkingen en borstkankerrisico’s gecoördineerd. Door de resultaten kan beter bepaald worden welke genen het risico op borstkanker verhogen en in welke mate. De wetenschappers publiceerden…

Bij het leren van een vreemde taal blijken er andere neurale processen actief te zijn dan eerder was aangetoond. Een Leids onderzoeksteam ontdekte parallelle maar afzonderlijke bijdragen van de hippocampus en het taalcentrum van Broca in de linkerhersenhelft. Ook de rechterhersenhelft blijkt een belangrijke…

De winden op de planeet Jupiter dringen diep tot wel 3000 kilometer diep door in het binnenste van de gasreus. Dat ontdekten de Leidse astronoom Yamila Miguel en collega-astronomen in data van de NASA-sonde Juno. Ze publiceren erover in drie artikelen in Nature op 8 maart.

Om windmolens en elektrische auto’s efficiënt en onderhoudsvriendelijk te maken, hebben we veel magneten nodig. Die magneten komen grotendeels uit China. Voor onze energietransitie zijn we dus afhankelijk van deze grootmacht. ‘In 2010 zagen we al hoe de export zeldzame aardmetalen werd ingezet als wapen,’…

Tijdens zijn tweedaagse bezoek aan Nederland deed de Chinese premier op 16 oktober ook onverwachts Leiden aan. Li Keqiang sprak met rector Carel Stolker, Chinese promovendi en studenten Chinastudies.

Samenwerken op het gebied van medicijnontwikkeling en gezondheidsonderzoek. Met dat doel bezocht een Zweedse delegatie, onder wie Zijne Majesteit Koning Carl XVI Gustav van Zweden, op 14 mei het Leidse Bio Science Park. De Zweden bezochten ook de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit…

Jan Aart Scholte is de eerste hoogleraar van het nieuwe Leidse interfacultaire stimuleringsprogramma Global Transformations and Governance Challenges. Hij onderzoekt: hoe kunnen we wereldwijde uitdagingen als klimaat en ongelijkheid aanpakken? Oratie op 4 februari.

Nanoplastics beïnvloeden het gedrag van zebravislarven, blijkt uit onderzoek van Instituut Biologie Leiden (IBL) en het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden (CML). De onderzoekers zagen dat een bepaald type nanodeeltjes leidt tot stressreacties in de suikerhuishouding, met als gevolg hyperactiviteit…

‘Nederland reageert inconsistent op de komst van het coronavirus.’ Dat stelt de Leidse politicoloog Arjen Boin, expert in crisismanagement. Kwetsbare groepen zoals ouderen hebben meer advies op maat nodig. ‘Je kunt beter bridgewedstrijden afgelasten dan voetbalwedstrijden.’

Natuurkundige Martin van Exter werkt met licht op nanoschaal, en bevindt zich aan het front van het onderzoek naar de quantumcomputer. Maar als opleidingsdirecteur heeft hij ook een visie op natuurkunde-onderwijs. Oratie op 18 november.

Eveline Crone, hoogleraar Neurocognitieve ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Leiden, is benoemd tot de nieuwe vicepresident van de European Research Council (ERC). Ze wordt verantwoordelijk voor de ERC-activiteiten in het domein van de Sociale Wetenschappen en Humaniora.

Met citizen science wil Maurits Berger, hoogleraar Islam en het Westen, antwoord krijgen op die vraag. Via de website futureofislam.eu nodigt hij Europese moslims uit – anoniem –te vertellen hoe zij hun toekomst zien en wat de rol van de islam daarbij is. Op het Euro Science Open Forum in Leiden presenteert…

De quantumcomputer is onderweg, maar is de maatschappij er klaar voor? quantumcomputers hebben de reputatie moeilijk te begrijpen te zijn vanwege hun complexiteit. Dit beperkt het vermogen van de maatschappij om zich toekomstige toepassingen voor te stellen, waardoor er een kloof ontstaat tussen de…

Het Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS) is een trots lid van het NExt ApplicationS of Quantum Computing (NEASQC) consortium, dat onlangs een ERC H2020 subsidie heeft ontvangen om de state-of-the-art in industriële quantum computing te stimuleren. LIACS draagt bij aan onderzoek en ontwikkeling…

Promovendus Dennis Wander is op zoek naar het beste van twee werelden. Dat wil zeggen: een kankermedicijn dat zowel effectief is, als weinig bijwerkingen heeft. Hij maakt daarvoor nieuwe moleculen geïnspireerd op twee bestaande medicijnen. En niet zonder resultaat: ‘We hebben een nieuwe variant gemaakt…

Matthijs van Leeuwen van het Leiden Institute of Advanced Computer Science ontwikkelt methodes om interactief naar de juiste computermodellen te zoeken. Hierbij kunnen experts informatie uit ruwe data combineren met hun eigen kennis om zo voorspellingen accurater te maken. ‘Op deze manier hopen we modellen…

We moeten er alles aan doen om klimaatverandering te stoppen. Maar: de aarde blijkt veerkrachtiger dan gedacht. Dat is de verrassende conclusie van een internationaal team van ecologen en wiskundigen, waar ook de Leidse wiskundige Arjen Doelman bij betrokken was. Het team ontdekte dat ecosystemen kantelpunten,…

Het opslaan van energie is een van de grootste uitdagingen in de energietransitie. Waterstof biedt een uitkomst. Scheikundige Daan den Boer onderzoekt hoe de chemische reactie die nodig is om energie in waterstof op te slaan efficiënt en goedkoop kan verlopen.

Wetenschappers van het LUMC en het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek hebben een belangrijke ontdekking gedaan over het veelgebruikte antikankermedicijn doxorubicine. Ze vonden een manier om de bijwerkingen te verminderen, zonder de effectiviteit van het medicijn te verliezen. Dat is hoopvol, want…

Drie Leidse wetenschappers nemen op dinsdag 13 en woensdag 14 december deel aan tv-opnames voor de Universiteit van Nederland. Ze delen dan inzichten in de islam en de reactie van mensen op het morele gedrag van anderen. Geïnteresseerden kunnen bij de opnames aanwezig zijn.

Stofdeeltjes in de ruimte vormen de basis voor nieuwe sterren en planeten. Maar waar bestaan die stofdeeltjes uit, en hoe gedragen ze zich? Sascha Zeegers onderzocht het. Promotie op 1 november.

Voor het eerst is het gelukt de driedimensionale beweging van individuele sterren in een sterrenstelsel buiten de Melkweg te meten. Een Gronings-Leidse onderzoek geeft een inkijkje in de verdeling van de donkere materie die het stelsel domineert. Ze publiceren hun bevindingen op 27 november in Nature…

Op papier wordt het gerecycled, maar in werkelijkheid belanden enorme hoeveelheden plastic afval uit Nederland in Aziatische zeeën. Onderzoekers van het Leidse Centrum voor Milieuwetenschappen brachten in kaart wat er gebeurt met plastic voedselverpakkingen uit Nederland. Ze publiceerden hun resultaten…

Hersenonderzoek en statistiek dragen bij aan een beter begrip van talen en taalverwerving. Toch blijven taalwetenschappers nog altijd hard nodig, zegt hoogleraar Nederlandse Taalkunde Sjef Barbiers. Oratie op 8 december.

Na bijna twintig jaar is het record van het verst verwijderde radiostelsel verbroken. Een team astronomen onder leiding van Leidse promovendus Aayush Saxena heeft een radiostelsel gevonden uit de tijd dat het heelal nog maar 1 miljard jaar oud was. Het staat op een afstand van 12 miljard lichtjaar.

Welke impact heeft de nieuwe klimaattechnologie op de omgeving? Wat is er nodig om mensen mee te krijgen in veranderingen in hun leefomgeving? Dat onderzoeken de psychologen Emma ter Mors en Christine Boomsma in een grootschalig internationaal project. De wetenschappers delen graag hun bevindingen.…

Tijdens haar masterthesis werkt Nashanty Brunken (24) samen in een team met vijf andere vrouwen. Met dit vrouwelijke powerteam ontdekten ze het grootste molecuul dat tot nu toe in een schijf is geïdentificeerd. ‘Ik heb zoveel geleerd en omdat we allemaal vrouwen zijn, is het ontzettend empowering. Het…

‘De Oscars van de natuurwetenschappen’, worden ze ook wel genoemd: de Breakthrough Prizes in Life Sciences, Fundamental Physics and Mathematics. Het Event Horizon Telescope team dat de eerste foto ooit maakte van een zwart gat, wist de prijs dit jaar te winnen. Bij dit team waren ook vier Leidse astronomen…

Botresten van duizenden jaren oud zijn vaak te gefragmenteerd om te kunnen identificeren. Het is promovendus Frido Welker nu voor het eerst gelukt om mensachtige botten van elkaar te onderscheiden aan de hand van oude eiwitten. Promotie 18 mei.

De discussie over de oplossing van de stikstofcrisis woedt voort, sinds het kabinet op 10 juni verregaande plannen presenteerde. Die plannen gaan vooral over de landbouw. Is dat wel terecht? En moeten er echt zo veel koeien weg? ‘Stikstofhoogleraar’ Jan Willem Erisman van het Centrum voor Milieuwetenschappen…

In hoeverre hopen nanodeeltjes zich op in planten en dieren, en welke eigenschappen van de deeltjes spelen hierbij een rol? Willie Peijnenburg, hoogleraar Milieutoxicologie en biodiversiteit kreeg een Marie-Curie beurs toegekend om onderzoek te doen naar de milieueffecten van nanodeeltjes.

Zo’n 130 alumni van alle opleidingen, Haags en Leids, bezochten donderdag 16 februari het alumni event ter gelegenheid van de opening van de nieuwe locatie Wijnhaven in Den Haag. Keynote speaker Rob de Wijk praatte de deelnemers bij over de machtspolitieke verschuivingen in de wereld en de internationale…

Nanodeeltjes die medicijnen op een specifieke plek in het lichaam moeten brengen, worden meestal te vroeg afgebroken in de lever. Jeroen Bussmann van de Universiteit Leiden ontdekte een nieuwe manier om dat te voorkomen. Publicatie in ACS Nano.

Heilige rituelen en ceremonies in Azië, gefotografeerd door fotograaf en schrijver Hans Kemp die in Bangkok woont. Van 27 juni tot 19 augustus zijn ze te zien in de hal van het Leidse stadhuis. Een voorproefje.

De meeste materie in het heelal is onzichtbaar, vermoeden veel astronomen. Maar hoe weeg je donkere materie die je niet kunt zien? Hoogleraar Henk Hoekstra zoekt naar een oplossing. Oratie op 25 juni.

Niels Geijsen ontwikkelde met zijn onderzoeksgroep in het Hubrecht Instituut in Utrecht een nieuwe manier om fouten in het genetisch materiaal te repareren. Nu komt hij naar Leiden met de ambitie om deze technologie te ontwikkelen tot een behandeling voor erfelijke spierziekten. Geijsen is per 1 december…

De uitlijning van de James Webb-ruimtetelescoop is voltooid. Het ruimteobservatorium is in staat scherpe, goed gerichte beelden vast te leggen met elk van zijn vier krachtige wetenschappelijke instrumenten aan boord. Het MIRI-instrument, waar onder andere hoogleraar Moleculaire Astrofysica Ewine van…

Het heelal heeft veel meer massa dan we kunnen aantonen. Zien we iets over het hoofd, of gebruiken we foutieve rekenmodellen? Margot Brouwer vertelt erover tijdens de Nacht van Kunst & Kennis op 16 september.

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) start dit jaar met de bouw van de grootste non-profit stamcel- en gentherapiefaciliteit van Nederland, en een van de grootste faciliteiten in Europa. In het NECSTGEN, het Netherlands Center for the Clinical advancement of Stemcell and Gene Therapies, wordt…