175 jaar geleden zette Nederland met een vernieuwde Grondwet grote stappen op weg naar een parlementaire democratie. Hoe staat de Grondwet er nu voor?

Het is een van de meest persoonlijke en tegelijkertijd meest algemene ervaringen van een mensenleven: de zorg voor een jong kind. Hoogleraar Sarah Cramsey ontvangt een ERC Starting Grant om uit te zoeken hoe factoren als nationaliteit, politieke systemen en religie de eerste duizend dagen na de conceptie…

Ariadne Schmidt wordt benoemd tot bijzonder hoogleraar op de Magdalena Moonsleerstoel aan de Universiteit Leiden. Zij zal per 1 september wetenschappelijk onderzoek doen en onderwijs geven over de Geschiedenis van de stadscultuur, in het bijzonder van Leiden.

Het is een van de beroemdste momenten uit de Nederlandse televisiegeschiedenis: de drieëntwintig uur durende marathonuitzending Open het Dorp. Maar wat gebeurde er daarna met de woongemeenschap voor mensen met een beperking? Monika Baár en Paul van Trigt ontvingen een NWO-subsidie van 750.000 euro om…

Een groot optreden van André Rieu, foodtrucks in Den Haag en meer contact met de koninklijke familie: in april kwamen grootse plannen naar buiten om Prinsjesdag ‘een publiekstrekker’ te maken. Vooralsnog moeten we het dit jaar doen met accentverschillen. Gelukkig maar, vindt hoogleraar Henk te Velde…

Nederland werd op 10 mei 1940 volkomen verrast door de aanval van het Duitse leger. Toch? In zijn proefschrift ontkracht Wouter Linmans het idee dat de Tweede Wereldoorlog Nederland overviel. ‘Vanaf 1935 wilden alle grote politieke partijen investeren in het leger.’ Promotie op 20 mei.

De KNAW heeft achttien nieuwe leden gekozen onder wie twee Leidse hoogleraren en een hoogleraar die in Leiden zijn studie en promotie heeft voltooid. De nieuwe Akademieleden worden op een later tijdstip dit jaar geïnstalleerd.

Het afgelopen jaar verschenen twaalf artikelen van Leidse geesteswetenschappers op The Conversation, een Engelstalig platform dat aan wetenschap gerelateerd nieuws vertaalt naar een breed publiek. Lees hun artikelen hier!

De Oorlogsgravenstichting publiceert dit jaar ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan wekelijks een portret van een oorlogsslachtoffer. Op 24 januari werd de tekening van Irawan Soejono, Leids student en Indonesisch verzetsstrijder, onthuld op de Leidse begraafplaats Groenesteeg, de plek waar Soejono…

Sinds 1 januari 2015 is Frank Bethlehem als promovendus verbonden aan het Instituut voor Geschiedenis. Onder supervisie van prof. dr. Ben Schoenmaker doet hij onderzoek naar de geschiedenis van de grensbewaking in Nederland in de periode 1914-2000.

Ben Schoenmaker, per 1 januari 2012 benoemd bij de Faculteit der Geesteswetenschappen tot bijzonder hoogleraar Militaire Geschiedenis, houdt op maandag 29 oktober zijn oratie.

Op vrijdag 10 juni trok een gezelschap van docenten, promovendi en studenten die betrokken zijn bij het vakgebied Militaire Geschiedenis voor een ‘militair-historische analyse te velde’ naar het voormalige slagveld op en rondom de Grebbeberg bij Rhenen.

De KNAW heeft dr. Sarah Cramsey, universitair docent Jodendom en Diaspora Studies, een Early Career Partnership van € 10.000 toegekend.

Waarom zijn broodje-aapverhalen zo hardnekkig? En hoe probeert een politicus geloofwaardig over te komen? Bij deze vragen stonden dr. Peter Burger en prof. dr. Jaap de Jong respectievelijk stil in hun online college bij de Universiteit van Nederland.

Hoogleraar Journalistiek Jaap de Jong was in meerdere media te gast om te praten over de technieken die politieke partijen gebruiken om kiezers voor zich te winnen.

Geschiedenis en Godsdienstwetenschappen in Leiden staan dit jaar respectievelijk op nummer 17 en 32 in QS World University Rankings by Subject. Dit maakt Geschiedenis de beste van zijn soort in Nederland en Godsdienstwetenschappen de op één na beste.

Buitenpromovendus Karin Amatmoekrim schreef een biografie over journalist en schrijver Anil Ramdas. Hierover werd ze geïnterviewd door NRC.

De toespraak van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maakte de afgelopen weken veel indruk. In 'Onze Taal' legt hoogleraar Jaap de Jong uit hoe dit komt.

Universitair docent Lauren Lauret won voor haar proefschrift over de vergaderpraktijken van de Staten-Generaal uit de tijd van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden vergeleken met die van de Tweede Kamer in de eerste helft van de 19e eeuw de D.J. Veegens Prijs 2022.

Forum voor Democratie blijft Poetin verdedigen. Andere radicaal-rechtse politici in Europa zijn gedraaid en steunen nu Oekraïense vluchtelingen. Hoogleraar Marlou Schrover legt uit waar deze plotselinge steun vandaan komt.

Sinds Rusland Oekraïne is binnengevallen, heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky regelmatig toespraken voor een buitenlands publiek gehouden. In het NOS-journaal vertelt hoogleraar Jaap de Jong wat deze zo indrukwekkend maakt.

Volgens historicus Henk te Velde past Geert Wilders’ retoriek niet in de bestuurlijke traditie van Nederland. Zijn stijl is effectief, maar ondermijnt het debat en mist historische diepgang, zo stelt hij bij OVT.

Door de discussie over het bekladden en omverwerpen van standbeelden van historische, koloniale figuren is er een grotere vraag naar historici; meng je in het debat. Er is namelijk niet één ideologische waarheid. Mag je deze historische personages nog wel helden noemen?

Beenderen bevatten een schat aan gegevens over het leven van een persoon. Leidse archeologen herleiden door botonderzoek informatie over de ontwikkeling van de mens en vinden aanknopingspunten voor bestrijding van ziektes. Lees meer in het wetenschapsdossier ‘Het skelet als bron’.

Hoogleraar Archeometrie Patrick Degryse analyseert archeologische vondsten met behulp van technieken uit de chemie, natuurkunde en biologie. Hij spreekt op 19 februari zijn oratie uit. We lieten hem reflecteren op drie opvallende stellingen uit zijn oratietekst.

In maart staat de Universiteit van Nederland in het teken van archeologie. Vier Leidse wetenschappers delen hun kennis in een online college van 15 minuten. Wat gebeurt er precies als een lijk ontbindt? En waarom is tandsteen een goudmijn voor archeologen?

Drs. Eugene Holiday, gouverneur van Sint Maarten, bracht op 30 maart een bezoek aan de Universiteit Leiden. Hij sprak met onderzoekers en studenten.

Leidse onderzoekers hebben een nieuwe methode ontwikkeld om de geografische herkomst van mensen uit het verleden te bepalen. Archeoloog Jason Laffoon en zijn team gebruikten de techniek om te ontdekken waar prekoloniale pioniers in het Caribisch gebied vandaan kwamen.

Radio Weetlust behandelde gedurende het jaar 2022 elke ochtend een wetenschappelijk onderwerp in het kader van European City of Science. Leidse wetenschappers waren regelmatig te gast. Lees verder voor een greep uit de afleveringen:

Met zijn MA scriptie

Het VOC schip de Rooswijk verging in 1740 voor de kust van Engeland. Volgeladen met handelswaar en zilver was het op weg naar Nederlands-Indië. Bijna drie eeuwen lag het wrak op de bodem van de Noordzee, tot het werd opgegraven door een door Nederland geleid internationaal team van archeologen. Hoofdonderzoeker…

Geschiedenis; perspectieven in en op het verleden

Burgerschap versterken binnen elk schoolvak

Milieuwetenschapper Alexander van Oudenhoven is gekozen tot Ontdekker van het jaar van de faculteit W&N. Dat maakte vice-rector Hester Bijl bekend tijdens de nieuwjaarsreceptie van de faculteit op 10 januari. Bioloog Changsheng Wu won de prijs voor het beste proefschrift van 2016. Informaticus Frank…

Een timelapse van het universum met een hogere resolutie dan ooit tevoren. Dat is het doel van het NSF-DOE Vera C. Rubin Observatorium in Chili, dat op 23 juni zijn eerste beelden van het heelal onthult. Onderzoekers van de Leidse Sterrewacht hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de realisatie…

De Leidse hoogleraar Moleculaire astrofysica Ewine van Dishoeck is op 15 augustus verkozen tot de nieuwe president-elect van de Internationale Astronomische Unie (IAU).

Op zaterdag 12 april heeft Han Lamers in Utrecht uit handen van hoogleraar Catrien Santing (RUG) de Van Woudenberg Dissertatieprijs ontvangen. Deze tweejaarlijkse prijs wordt uitgereikt door de Stichting Vrienden van het KNIR en is dus gelieerd aan het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome (KNIR).

CO2-reductie door de CO2 eenvoudig met een soort oplaadbare batterij uit de lucht te halen, lijkt pure science fiction. Toch hebben Leidse scheikundigen zo’n ‘batterij’ – een gele koperoplossing die in contact met lucht groenblauw wordt – ontdekt. Hierover publiceren ze in Science van vrijdag 15 jan…

Het zestienjarig meisje zat in een gesloten jeugdzorginstelling en kreeg daar onder andere ‘pijnprikkels’ toegediend. De aangifte is de eerste in zijn soort, zegt Mariëlle Bruning, hoogleraar Jeugdrecht, tegen de Volkskrant.

Op 24 mei promoveerde historicus Geerten Waling op de honderden democratische experimenten die in 1848 een nieuw publiek debat creëerden in Europa. Een selectie uit de media-aandacht voor zijn promotie en voor de gelijktijdig verschenen handelseditie, die inmiddels is genomineerd voor de Libris Geschiedenis…

De Scriptieprijs 18e Eeuw gaat dit jaar naar alumna Literary Studies Azinat Abubakari. Haar helder geschreven scriptie over de wisselwerking tussen gender en ras in Franse literaire werken uit de late achttiende en vroege negentiende eeuw gooide hoge ogen.

31 oktober is de datum waarop een no-deal-brexit tot stand komt. Om dit te voorkomen, hoopt men in Groot-Brittannië dat Queen Elizabeth gaat ingrijpen. Maar hoe reëel is dit? Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse geschiedenis, geeft uitleg in het Reformatorisch Dagblad.

Alumna Lauren Antonides heeft de Roggeveenprijs gewonnen voor haar scriptie naar de regionale identiteit van Zeeuws-Vlaanderen. Ze ontvangt hiervoor een bedrag van duizend euro.

De gemeente Leiden reserveert 250.000 euro voor een mediafonds om de verschraling van lokale journalistiek tegen te gaan. Leidse wetenschappers van Journalistiek en Nieuwe Media droegen bij aan de discussie door middel van vooronderzoek.

Een internationaal team van astronomen, met onder anderen de Leidse promovendus Elia Pizzati, heeft een aantal oude quasars waargenomen die verrassend genoeg in hun eentje lijken te zweven in het vroege heelal (minder dan een miljard jaar na de oerknal). Tot nu toe gingen astronomen er op basis van…

Ken jij een kinderboekenfanaat? Volgens de Griffeljury is ‘Rekenen voor je leven’ van hoogleraar wetenschapscommunicatie Ionica Smeets een echte aanrader. Het boek werd bekroond met een zilveren griffel. En dat is nog lang niet alles.

Een periode van ups en downs voor de vwo-scholieren die geselecteerd zijn voor het Wetenschapscongres voor vwo en de Engelstalige variant van dit congres, de Academic Challenge.

Ontbrekende legenda’s, onlogische verbanden of driedimensionale grafieken. Er zijn veel verschillende manieren waarop data kan bedriegen. Vijf studenten bonden de strijd aan met misleidende statistieken. Hun lespakket staat nu online.

Hoe tel je de nanoplastics in je lichaam? Leidse onderzoekers publiceren vandaag in Nature Protocols over een methode die dit makkelijker moet maken. Belangrijk voor milieu- en medicijnonderzoek.