Het was een roerig jaar voor de museumwereld. De musea moesten lange tijd dicht vanwege de lockdowns en de discussie over roofkunst laaide verder op. In zijn roman 'Roofkunst' waarschuwt RMO-conservator en onderzoeker Ruurd Halbertsma wat er kan gebeuren als het debat escaleert.

Als universiteitshistoricus onderzoekt Pieter Slaman het verleden, maar hij houdt zich ook nadrukkelijk bezig met de universiteit van vandaag. ‘Het is nuttig om oude vraagstukken te kennen. Niet om behoudzuchtig te zijn, want sommige ontwikkelingen uit het verleden wil je helemaal niet nadoen.’

In Leiden zijn veel sporen te vinden van het slavernijverleden, maar die zijn niet bekend bij een groot publiek. De initiatiefnemers van Mapping Slavery in Leiden willen dat veranderen met rondleidingen en markeringspunten. Op herdenkingsdag Keti Koti, 1 juli, kregen vertegenwoordigers van de universiteit…

De gemeente Oss is een begrip in de wereld van de Nederlandse archeologie. Al vijftig jaar lang leggen Leidse archeologen, in samenwerking met inwoners van Oss, de geschiedenis van de gemeente bloot. 2024 is het archeologische jaar van Oss! In een reeks interviews blikken we terug op vijftig jaar samenwerking…

Een internationaal team van onderzoekers, onder leiding van de Leidse hoogleraar archeologie Marie Soressi en senior geneticus Matthias Meyer uit Leipzig, is erin geslaagd om het DNA van een vrouw uit een oude Noord-Euraziatische populatie te halen uit een 20.000 jaar oude hanger. Dit is de eerste keer…

Hoewel alle Europese landen de Russische invasie in Oekraïne hebben veroordeeld, is er één land waar Rusland nog op kan rekenen: Belarus. Rusland heeft zelfs het grondgebied van Belarus gebruikt als springplank voor de invasie. We spraken met Matthew Frear, universitair docent en expert op het gebied…

Literatuurwetenschap is altijd een moderne discipline, vooral als je het durft te combineren met andere vakgebieden, betoogt Nidesh Lawtoo.

De gemeente Oss is een begrip in de wereld van de Nederlandse archeologie. Al vijftig jaar lang leggen Leidse archeologen, in samenwerking met inwoners van Oss, de geschiedenis van de gemeente bloot. 2024 is het archeologische jaar van Oss! In een reeks interviews blikken we terug op vijftig jaar samenwerking…

De meeste mensen zien afval als iets smerigs dat zo snel mogelijk moet worden opgeruimd, maar met haar proefschrift wil Olivia Yun-An Dung aantonen dat dit niet altijd het geval hoeft te zijn. Daartoe richt ze zich op Tzu Chi recycling in Taiwan. Een leger van oudere vrijwilligers doet daar al sinds…

Voor het honoursvak Mass Extinction maakten studenten podcasts over het verleden, het heden en de toekomst van massaextincties. Wat gaat er precies verloren wanneer een soort uitsterft? Wat zijn daar de praktische consequenties van? Maar ook: hebben wij als mens de morele plicht om andere soorten te…

Na twee jaar coronamaatregelen gingen we in 2022 weer ‘terug naar normaal’. Migratie, verkiezingen, het slavernijverleden, Rusland en Oekraïne waren veelbesproken onderwerpen. Een terugblik aan de hand van de best gelezen nieuwsartikelen en andere gebeurtenissen.

Een indrukwekkende toespraak van decaan Jasper Knoester, een lezing door toponderzoeker Mario van der Stelt over boodschappers in de hersenen, en de uitreiking van de facultaire prijzen. 2025 startte hoopvol en feestelijk, met een toost op een mooi jaar samenwerken binnen en buiten de faculteit.

Carola Hein, Hoogleraar Architectuur & Stedenbouw Geschiedenis TU Delft, is sinds januari 2022 verbonden aan het Instituut Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie van de Universiteit Leiden als Hoogleraar Water, Havens en Historische Steden. Op het eerste oog wellicht een vreemde combinatie,…

Hoe te schrijven over de terreur van totalitaire regimes, over het leed, de onderdrukking, vervolging en vernietiging die daaruit voortkomen? En hoe komt het dat schrijvers in de nationaalsocialistische concentratie- en vernietigingskampen, ondanks de immense druk en huiveringwekkende omstandigheden,…

Maritiem archeoloog Martijn Manders is sinds 15 juli 2022 bijzonder hoogleraar Underwater Archaeology and Maritime Cultural Heritage Management aan de Universiteit Leiden. Hij combineert zijn werkzaamheden aan de Faculteit Archeologie met die van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in Amersfoort,…

De geschiedenis van de LGTBI+-gemeenschap, diepgaand getekend door episodes van geweld, repressie en discriminatie, is ook de geschiedenis van de strijd voor sociale verandering en de verovering van burgerrechten, zonder welke hedendaagse westerse democratieën niet te begrijpen zouden zijn. Recentelijk…

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw was Argentinië onderhevig aan een zware dictatuur. Het regime schuwde het gebruik van grof geweld en marteling niet. Ook verdwenen er geregeld mensen die hun ontevredenheid lieten blijken. Ana Saab deed voor haar promotie onderzoek naar hoe de herinnering aan…

In de schijf rondom de jonge ster WISPIT 2 vormen zich niet één, maar twee planeten. Leidse promovendus Richelle van Capelleveen speelt een belangrijke rol in deze ontdekking, die een zeldzaam inkijkje geeft in het ontstaan van een zonnestelsel.

Veel onderzoek naar het koloniale verleden van wetenschappelijke instellingen stopt zodra de onafhankelijkheid van een kolonie een feit is. Universitair docent Anne-Isabelle Richard gaat in twee nieuwe projecten juist in op de dekolonisatieperiode. Hoe gingen universiteiten om met de veranderde werk…

In het afgelopen anderhalf jaar zijn er zeven militaire staatsgrepen gepleegd in westelijk Afrika. In Mali, Soedan, Guinee-Bissau, Tsjaad, Burkina Faso en Tunesië lukte het om de bestaande regeringen omver te werpen. Mirjam de Bruijn, hoogleraar Moderne geschiedenis van Afrika, was te gast bij Wereldmachten…

Judith Pollmann, hoogleraar Vroegmoderne Geschiedenis, en Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis, vertellen in het Leidsch Dagblad over hun boek ‘De Lage Landen. Een geschiedenis voor vandaag’. Het boek poogt de hedendaagse Nederlandse politieke cultuur te verklaren aan de hand van het v…

Eind september nam de luchtmacht afscheid van de F-16 gevechtsvliegtuigen Frans Osinga, vertelde hierover bij NPO Radio 1 en NOS.

Jelle van Buuren, Universitair docent aan het Insititute of Security and Global Affairs, vertelt over de poging tot staatsgreep in Berlijn.

Onterecht wordt Nederland ook wel het Mexico aan de Maas genoemd. Marieke Liem vertelt bij NPO Radio 1 wat wél de cijfers over moord in Nederland zijn.

Vele archeologen krijgen op enig moment in de loopbaan de vraag welk type dinosaurus zij hebben gevonden. In plaats van opnieuw geduldig uit te leggen dat we niet aan dinosaurussen doen, heeft het bestuur van de faculteit nu besloten te luisteren naar de roep vanuit de samenleving. ‘Het is duidelijk…

In Amsterdam zijn onlangs QR-codes geplaatst die de duistere geschiedenis laten zien achter historische figuren die genoemd worden op straatnaamborden. Emeritus hoogleraar koloniale en postkoloniale geschiedenis Gert Oostindie praat hierover bij de Volkskrant.

Naar aanleiding van een door de Universiteit Leiden uitgevoerd onderzoek, heeft De Nederlandsche Bank (DNB) excuses aangeboden voor haar rol in het slavernijverleden. Op NOS.nl gaat universitair docent Karwan Fatah-Black in op het belang hiervan.

Hoogleraar Leo Lucassen schreef in zijn opiniestuk hoe de huidige ontrechting van asielzoekers in Nederland gepaard gaat met hun dehumanisering. Iets wat in Europa een verleden kent.

In een officiële persconferentie gegeven kort na hun machtsovername in Afghanistan, gaven de taliban aan vrouwenrechten te zullen respecteren “binnen het kader van de sharia”. Hoogleraar Maurits Berger praat bij VRT Nieuws over wat de sharia inhoudt en wat dit nieuws kan betekenen voor de vrouwenrechten…

Nieuw onderzoek werpt licht op de vermenging tussen neanderthalers en vroegmoderne mensen, die plaatsvond tussen 50.500 en 43.000 jaar geleden. Dit korte maar invloedrijke tijdvak, vastgesteld via DNA-analyse van meer dan 300 individuen, markeert een cruciale periode in onze evolutie.

West-Afrika stond in de veertiende eeuw bekend als een rijk en machtig gebied, ook in Europa. Dat schrijft universitair docent Anne Marieke van der Wal Rémy in een artikel voor 'de Volkskrant'.

De wethouders van de vier grote steden willen dat Keti Koti, de viering van de afschaffing van de slavernij, een nationale feestdag wordt. In een peiling zijn universitair docent Karwan Fatah-Black en emeritus hoogleraar Piet Emmer geïnterviewd door de Volkskrant over hun standpunt. Is het volgens hen…

In het tv-programma Jekels jacht treedt Diederik Jekel in de voetsporen van acht baanbrekende Nederlandse onderzoekers uit het verleden. Op 26 maart was Heike Kamerlingh Onnes aan de beurt. Lukt het Jekel om net als Kamerlingh Onnes helium vloeibaar te maken?

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor het koloniale verleden van Nederland, maar er blijven delen die nog redelijk onbekend zijn voor het grote publiek. Hoogleraar Maritieme Geschiedenis Michiel van Groesen vertelt in KIJK meer over Arguin: een van de kleinste voormalige Nederlandse kolon…

Het THRIVE-team wil beter begrijpen waarom sommige jongeren die nare dingen meemaken, wel mentale problemen ontwikkelen en andere niet. Hiervoor zoekt het THRIVE-team jongeren tussen de 18 en 24 jaar die mee willen doen met dit onderzoek

Op donderdag 26 juni 2025 vond in het Paviljoen van het Wereldmuseum Leiden de eerste gezamenlijke bijeenkomst plaats van de Universiteit Leiden en de Vrije Universiteit Amsterdam rond het gedeelde onderzoeksthema Collecting Global Heritage. Zo’n vijftig onderzoekers, studenten en collectiebeheerders…

Het nieuwe boek 'De wereld in het klein' van Sietze Norder, biogeograaf en onderzoeker, heeft een aantal positieve recensies gekregen in verschillende media. Het boek vertelt aan de hand van eilanden de geschiedenis van het leven op aarde.

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft opdracht gegeven aan drie historici, waaronder universitair docent Karwan Fatah-Black, om mogelijke connecties tussen DNB en slavernij aan het licht te brengen. Uit het onderzoek is gebleken dat DNB, nog meer dan hun tijdgenoten, nauw betrokken was met plantageslave…

Lezing

Welke regels zouden AI moeten reguleren, wie is verantwoordelijk voor het opstellen ervan en hoe kunnen ze worden gehandhaafd in de digitale wereld?

Het Angkor-gebied in het huidige Cambodja was in de 13e eeuw veel sterker verstedelijkt dan tot nu toe gedacht, en herbergde 700.000 tot 900.000 mensen. Dit is ontdekt door een onderzoeksteam onder leiding van Sarah Klassen. Hun bevindingen zijn gepubliceerd in het blad Science Advances.

De universiteiten van Leiden, Delft en Rotterdam werken samen om hun studenten kennis te laten maken met wat artificial intelligence (AI) voor hun vakgebied kan betekenen. In het academisch jaar 2022-2023 starten er drie AI-minoren, die antwoord geven op vragen als: ‘Hoe zet je AI het beste in voor…

Schrijver en columnist Nicolien Mizee is vanaf najaar 2023 de nieuwe gastschrijver van de Universiteit Leiden.

Schrijver en columnist Christiaan Weijts is vanaf najaar 2022 de nieuwe gastschrijver van de Universiteit Leiden.

Op initiatief van de Kunstcommissie van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid vond vrijdag 20 mei 2022 in de C-gang van het Kamerling Onnes Gebouw de feestelijke opening plaats van de fototentoonstelling van de Leidse Amateur Fotogragen Vereniging (LAFV).

De winnaar van de Africa Thesis Award 2024 is Baleseng Maeneche (University of the Western Cape, Zuid-Afrika), met baanbrekend onderzoek naar mediarepresentatie van mannelijke daders van geweld tegen vrouwen en kinderen in Zuid-Afrika. Haar onderzoek daagt dominante verhalen uit en benadrukt de noodzaak…

Geld, zo constateert promovendus culturele antropologie Coco Kanters in haar proefschrift, is geen ongrijpbaar of acultureel fenomeen. Het is een maakbaar ‘product’ dat voortkomt uit specifieke waarden en kan worden ingezet voor bepaalde doelen. Promotie op 1 april.

De Utrechtse schrijver Manon Uphoff is vanaf najaar 2025 de nieuwe gastschrijver van de Universiteit Leiden. Als gastschrijver 2025 gaat Uphoff een bijdrage leveren aan verschillende vakken die vanuit de bacheloropleiding Nederlandse taal en cultuur worden verzorgd over schrijven.

De Africa Thesis Award 2025 gaat naar Yonwaba Matshobotiyana van de University of the Free State in Zuid-Afrika, voor haar scriptie over de poëzie van Zwarte vrouwen in Zuid-Afrika.

Schrijver Peter Buwalda is vanaf najaar 2026 de nieuwe gastschrijver van de Universiteit Leiden. Als gastschrijver 2026 gaat Buwalda een bijdrage leveren aan de nieuwe minor ‘Schrijven’ die vanuit de bacheloropleiding Nederlandse taal en cultuur wordt verzorgd.