Wetenschappers zijn het er in de regel over eens: om catastrofale klimaatverandering te voorkomen, moeten we de opwarming van de aarde beperken tot 1,5° Celsius. Milieuwetenschapper Laura Scherer onderzoekt hoe we onze levensstijl moeten veranderen om dit doel te bereiken. Haar onderzoek maakt deel…

Het is een team van Leidse astronomen gelukt om de eerste 100 miljoen jaar van de geschiedenis van de Oortwolk door te rekenen. Tot nu toe waren alleen stukjes van de geschiedenis los van elkaar bestudeerd. De wolk met zo'n 100 miljard komeetachtige objecten vormt een enorme schil aan de rand van ons…

Henk Hoekstra en Alessandra Silvestri werken aan de natuurkunde en sterrenkunde van de Euclid missie. De Nederlandse onderzoekers zijn deel van de ESA missie.

Het DESHIMA-instrument van Nederlands-Japanse makelij heeft de eerste praktijktests doorstaan bij het meten van de afstanden en leeftijden van verre sterrenstelsels. De kern van het instrument is een chip ter grootte van twee euromunten die 49 tinten ver-infraroodlicht meet. De ontwikkelaars van de…

Het uit activisme geboren Centrum voor Milieuwetenschappen (CML) bestaat in 2018 veertig jaar. Het centrum vierde dit op 28 juni in de Stadsgehoorzaal in Leiden. In de ochtend blikten trotse directeuren en onderzoekers terug en vooruit. Daarna spraken verschillende experts over de huidige milieucrisis…

Een internationale samenwerking, waaronder Leidse natuurkundige en computerwetenschapper Vedran Dunjko, heeft aangetoond dat quantumtechnologie het leerproces van kunstmatige intelligentie (AI) kan versnellen. Om dit te bewijzen gebruikten de wetenschappers een quantumprocessor met afzonderlijke fotonen.…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder Leidse leiding heeft na jaren speuren en het tarten van de grenzen van een telescoop, voor het eerst direct gepolariseerd licht opgevangen van een exoplaneet. Ze kunnen uit het licht afleiden dat er een schijf van stof en gas rond de exoplaneet draait…

Een internationaal team onder leiding van Leidse astronomen heeft diverse moleculen gevonden in ruimte-ijs op de donkerste en koudste plekken van een grote stervormende wolk. Ze deden dit met behulp van de Webb-telescoop. De ontdekking laat zien dat de chemische ingrediënten voor grotere en complexe…

SRON gaat verhuizen. Het hoofdkantoor van het Nederlands Instituut voor Ruimteonderzoek zal zich vestigen op de Science Campus van Universiteit Leiden. In oktober 2019 ging de eerste paal officieel de grond in, in 2021 kan het gebouw in gebruik worden genomen. Een blik op het gebouw dat straks naast…

Tijdens de Dutch Medicine Days viel het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR) maar liefst drie keer in de prijzen. Bas Goulouze won de PhD Prize voor beste promovendus, Natalia Ortiz Zacarías en Huub Sijben mochten beiden een posterprijs in ontvangst nemen. 'Wetenschappers moeten in staat…

Twee ‘dozen’ op de Canarische eilanden en Chili speuren sinds enkele jaren de hemel af naar exoplaneten rondom heldere sterren. Promovendus Geert Jan Talens heeft deze zogeheten MASCARA-telescopen mee ontwikkeld en er de eerste ontdekkingen mee gedaan. Samen met hem beantwoorden we de belangrijkste…

Kan niet missen natuurlijk: van de kandidaten op wie je 23 mei kunt stemmen, hebben er veertien aan de Universiteit Leiden gestudeerd. Wij vroegen er vier naar hun drijfveren en ambities. In dit artikel: Conny van Stralen – alumna Duits – en Maurice Hoogeveen, die geschiedenis studeerde.

Leidse archeologen maakten zwaarden uit de Europese bronstijd na en zetten gevechten in scene om te achterhalen hoe prehistorische gevechten eraan toe gingen. Publicatie in het Journal of Archaeological Science, op 25 maart.

Wat we in Europa kopen en gebruiken, heeft vaak gevolgen voor de biodiversiteit elders in de wereld. Met een Horizon Europe subsidie van 600.000 euro ontwikkelen universitair docent Laura Scherer en haar team modellen om te kijken naar de impact van de wereldwijde handel in non-food biomassa. ‘Met die…

Het eigen afweersysteem van een kankerpatiënt versterken zodat het lichaam zelf beter kankercellen kan vernietigen. Het is de kern van immuuntherapie, de hoopgevendste vooruitgang binnen de behandeling van kanker van de afgelopen jaren. Om deze ontwikkeling verder aan te jagen slaan het Antoni van Leeuwenhoek/Nederlands…

Binnenkort komen de eerste grotere quantumcomputers beschikbaar. Dat vraagt om nieuwe software. Dankzij een Zwaartekrachtsubsidie kunnen onderzoekers van de Universiteit Leiden deze software gaan ontwikkelen. Dat doen ze in een consortium met collega’s van andere onderzoeksinstituten.

Ons eigen sterrenstelsel is niet in zijn eentje gevormd, maar smolt in zijn vroege jeugd samen met een ander groot stelsel. Dat schrijft een internationaal onderzoeksteam op 1 november in Nature. Laatste auteur van het artikel is de Leidse astronoom Anthony Brown.

Hoe en wanneer kun je de effectiviteit van medicijnen het beste testen? Promovendus Rob van Wijk van het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR) ontdekte dat zebravislarven het beste ingezet kunnen worden in geneesmiddelenonderzoek als ze vijf dagen oud zijn. Zijn bevindingen verschenen 15…

Een efficiënter zonnepaneel klinkt fantastisch. Maar wat als deze nieuwe panelen meer giftige stoffen bevatten, of hun productie veel energie kost? Leidse milieuwetenschappers en hun collega’s bij het Fraunhofer ISE zochten dit uit in een nieuwe publicatie in het prestigieuze vakblad Energy & Environmental…

We moeten afrekenen met het arrogante idee dat de huidige moderne mens superieur is ten opzichte van vroegere mensensoorten. We zijn wie we zijn mede dankzij al die eerdere voorgangers zoals neanderthalers. Dat stelt Marie Soressi, hoogleraar Hominin Diversity Archaelogy, in haar oratie op 23 mei.

NASA’s telescoop SOFIA geeft een nieuw kijkje in de chemie nabij jonge sterren: de geboorteplaats van nieuwe planeten. De Leidse promovendus Andrew Barr schrijft erover in de Astrophysical Journal. Hij en zijn collega’s vonden enorme hoeveelheden water en organische moleculen in de wervelende, schijfvormige…

De James Webb Space Telescope heeft bewijs gevonden voor de aanwezigheid van kooldioxide (CO₂) in de atmosfeer van een reuzenplaneet op 700 lichtjaar van ons vandaan. Dit resultaat geeft inzicht in de samenstelling en vorming van deze gasreus en laat zien waar James Webb toe in staat is. Het onderzoek…

Hoe groot is het heelal? Hoe ontstaan en evolueren sterren? En bestaat er leven elders in het heelal? Deze hoofdvragen uit de sterrenkunde vormen de thema’s bij de nieuwe tentoonstelling 'Van aarde tot oerknal', die gemaakt is ter ere van het honderdjarige bestaan van de Internationale Astronomische…

Milieuwetenschapper Martina Vijver is dolblij met haar ERC Consolidator Grant. Deze prestigieuze beurs geeft erkenning, zo vindt ze, voor het bestuderen van het gedrag en de mogelijke toxiciteit van nieuwe nanomaterialen in biologische leefgemeenschappen.

Een meldingsplicht nadat iemand voorwaardelijk vrij komt, elektronisch huisarrest of een taakstraf: het zijn allemaal vormen van toezicht. Een ingrijpende maatregel, voor degene die het krijgt opgelegd maar ook voor de maatschappij. Toch is er nog weinig onderzoek naar gedaan. Hoogleraar Criminologie…

Bij een archeologische opgraving in Leiden zijn twee graven uit de 7e eeuw na Chr. ontdekt. Eén van de graven werd gevonden door een studente Archeologie tijdens het eerstejaars-practicum dat gelijktijdig met de opgraving plaatsvond. De goed geconserveerde graven zijn interessant omdat er nog weinig…

Op 13 januari 2020 heeft de Association for Computing Machinery (ACM) 95 leden benoemd tot ACM Fellows, die zich in vele computerdisciplines hebben onderscheiden. Onder de nieuwe ACM Fellows bevindt zich professor Holger Hoos van het Leiden Institute of Advanced Computer Science, die specifiek is geselecteerd…

Het Sustainable City Lab The Hague wordt een knooppunt dat Haagse organisaties die werken aan duurzaamheid verbindt met onderzoek en onderwijs van de Universiteit Leiden. ‘We gaan in onze eigen achtertuin aan de slag met complexe duurzaamheidsuitdagingen’, zegt projectleider Eefje Cuppen.

In heel Europa moeten politici eerlijker zijn tegenover hun kiezers en confronterende maatregelen durven nemen als die nodig zijn. Dat zei Jeroen Dijsselbloem in de jaarlijkse Europa lezing op 17 januari. In het Academiegebouw blikte hij als net afgetreden voorzitter van de Eurogroep terug op de heftige…

Uitvoeringsambtenaren hebben enige beleidsvrijheid om naar eigen inzicht te handelen. Dat is meestal wenselijk, maar kan ook leiden tot uitwassen zoals etnisch profileren. Vaak wordt vergeten dat die beslissingen niet op zichzelf staan, maar ook veel te maken hebben met beleidskeuzes. Hoogleraar Maartje…

Deze zomer staan Leiden, Den Haag, Noordwijk en Delft in het teken van de ‘Sizzling Summer of Space’. Het internationale Space Studies Program vindt hier plaats, en daarom worden allerlei activiteiten over ruimtevaart georganiseerd. Van filmvertoning tot Science Café en van een tentoonstelling met satellieten…

De effecten van de financiële crisis van 2007 op lokale overheden zijn grotendeels nog onbekend. Als case study maakte Jan Porth statistische analyses van de gevolgen voor de financiële situatie van Nederlandse gemeenten. Vooral het verkopen van gemeentegrond aan particulieren werd fors lastiger door…

Nu het steeds beter lukt om de moleculaire gegevens van cellen en weefsels te ontsluiten, schept dat ook direct een nieuwe uitdaging. Want hoe vind je uit die enorme hoeveelheid data de juiste informatie voor onderzoek?

Een internationaal team van sterrenkundigen onder Leidse leiding heeft voor het eerst een stofschijf in kaart gebracht rond een jonge super-Jupiter, een hemellichaam dat qua grote en eigenschappen tussen een reuzenplaneet en bruine dwerg in ligt. De infraroodstraling die van de schijf afkomt, doet vermoeden…

Veiligheid in de breedste zin van het woord stond centraal tijdens het Interfacultair Congres op 4 april in Leiden. Met bijna 200 aanwezigen en bekende sprekers als Dick Schoof, Pieter van Vollenhoven en Ad Verbrugge was de eerste editie een succes.

“Ik kon het bijna niet geloven toen ik hoorde dat we de Zwaartekracht subsidie hadden gekregen,” vertelt Berna Güroğlu, hoogleraar Neurowetenschap van Sociale Relaties. Deze subsidie, die de overheid via NWO jaarlijks aan wetenschappelijk toponderzoek toekent, is dan ook wel echt wel iets bijzonders.…

Rychard Bouwens van de Leidse Sterrewacht is de eerste wetenschapper in Nederland die een ‘Large Program’ mag uitvoeren met de geavanceerde ALMA-telescoop in Chili. Samen met zijn team wil hij de unieke capaciteiten van dit observatorium gebruiken om de ontwikkeling van zware sterrenstelsels in het…

Voor veel mensen was het schokkend nieuws: een miljoen plant- en diersoorten worden met uitsterven bedreigd. Maar dit aantal is niet eens zo relevant, schrijven Alexander van Oudenhoven, Koos Biesmeijer en drie andere experts in Trouw. ‘Belangrijker is te realiseren dat het lot van de natuur en van…

Wouter Verschoof-van der Vaart verfijnt een kunstmatige intelligentie-systeem dat zelfstandig archeologische objecten op digitale beelden kan detecteren en classificeren. Zo’n systeem is broodnodig, want menselijke archeologen worden wereldwijd overspoeld met data.

Is ons universum opgebouwd uit warme of koude donkere materie? Het standaardmodel gaat uit van koude donkere materiedeeltjes, maar astronoom Sylvia Ploeckinger test momenteel de potentie van een warme tegenhanger: steriele neutrino’s. Voor dit project ontving ze een NWO Natuurkunde/V-subsidie, speciaal…

De Leidse sociaal- en organisatiepsycholoog Carsten de Dreu ontvangt een Spinozapremie, de belangrijkste wetenschapsprijs van Nederland. We spraken met hem over zijn passie voor groepsprocessen, de Universiteit Leiden en toekomstdromen. ‘Een Spinoza breekt alles open.’

Een maand geleden was het Marc Baggelaar, dit keer promoveert Hans Kistemaker cum laude bij het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek (LIC). ‘Hij heeft baanbrekende bijdragen geleverd aan de wereld der eiwitmodificatie', aldus promotor Gijs van der Marel. Hij promoveerde op 11 mei 2017.

Het Wereldvoedselprogramma, Philips, de European Space Agency. De lijst met organisaties, bedrijven en overheidsinstellingen die Sarita Koendjbiharie als oprichter van het PRINS-consultancyprogramma van International Studies heeft weten te werven, is overweldigend. ‘Elke keer bereiken we samen met onze…

Astronomen van onder meer SRON en de Sterrewacht Leiden hebben met ESA’s ruimtetelescoop XMM-Newton gas gevonden dat één van de puzzelstukjes vormt om de totale hoeveelheid ‘normale’ materie in het heelal in kaart te brengen. Het onderzoek wordt 21 juni gepubliceerd in Nature.

Voordat hij minister van Financiën werd, investeerde CDA-leider Wopke Hoekstra jarenlang geld in een brievenbusfirma op de Britse Maagdeneilanden. Dat blijkt uit gelekte documenten, de zogeheten Pandora Papers. Hoe werkt belastingontwijking precies? En kan het ook anders? Belastingjuristen Jan Vleggeert…

Eurocommissaris Margrethe Vestager voor Mededinging waarschuwde in de Europa Lezing op 14 juni voor machtsmisbruik van grote bedrijven. ‘Een eerlijke samenleving begint met eerlijke markten.’

Met nieuwe algoritmen en supercomputers is het gelukt om een haarscherpe radiokaart van het heelal te maken. Nu kunnen sterrenkundigen radiostralen van sterrenstelsels veel preciezer bekijken. Dat publiceerden de Leidse promovendus Frits Sweijen en collega's in Nature Astronomy.

Het centrum van ons Melkwegstelsel is zo donker en opeengepakt dat het bijna onmogelijk is om te zien wat erin zit. Door de zeldzame hogesnelheidssterren te vangen die uit het centrum schieten, wil astronoom Elena Rossi de mysterieuze omgeving rond het superzware zwarte gat binnenin onthullen. Maar…

Veel mensen denken dat zware metalen giftig zijn en mens en natuur altijd schade aanbrengen. Dat beeld moet genuanceerd worden, vindt hoogleraar Sylvestre Bonnet.

Vol in de wind met de zon in het hoofd staat Martina Vijver samen met haar nieuwe partners bij het Levend Lab van de Universiteit Leiden, aan de rand van het Leiden BioScience Park. Een ‘mini-polder’ tussen bedrijven en de universiteit. Hier ontmoeten de farma- en technologische ontwikkelingen de echte…