Lezing

Festival, Open Huis

Onder de naam BrainTrain trekken onderzoekers van de Universiteit Leiden langs middelbare scholen om adolescenten weerbaarder te maken tegen desinformatie op nieuwsmedia en hun socials. In een bruisende les ontdekken leerlingen hoe makkelijk hun brein is te foppen. ‘Man, ik kreeg een hartaanval.’

Als universiteit hebben we ons recent aangesloten bij de Europese Universitaire alliantie Una Europa. Afgelopen week kwamen medewerkers van de elf aangesloten universiteiten bij elkaar in Leiden.

Ineens een windmolen in je achtertuin? De energietransitie wordt niet door iedereen als eerlijk gezien. Omwonenden moeten beter betrokken worden, betoogt Emma ter Mors, sociaal psycholoog. Als onderzoeker richt ze zich op het identificeren van factoren die de publieke acceptatie van energie-technologieën…

Het eigen cellulaire recyclesysteem van zebravissen kan schadelijke bacteriën opeten en zo weerstand bieden tegen infecties als tuberculose en salmonellose. Dat schrijven Leidse biologen van de groep van Annemarie Meijer. Het stimuleren van deze vorm van afweer kan gebruikt worden in nieuwe behandelmethoden…

We spraken Mathilde Witkam over haar onderzoek als duale promovenda bij het Dual PhD Centre. Haar proefschrift gaat over het effect van open overheid op publiek vertrouwen. Mathilde: ‘Vertrouwen in de overheid zorgt ervoor dat mensen eerlijker zijn in hun belastingaangifte; minder controle scheelt tijd…

Kom 20 september in de Nacht van Kunst en Kennis naar de Hortus en ontdek de wondere wereld achter medicijnen. Bezoekers kunnen minicolleges volgen, zelf proefjes doen met de kleinste moleculen en ervaren hoe een nieuw geneesmiddel wordt onderzocht.

Nu zowel oude als nieuwe democratieën steeds vaker te maken krijgen met negative ontwikkelingen op democratisch gebied, is er vanuit maatschappelijk oogpunt behoefte om het ontwerp en de effectiviteit van democratische 'checks and balances' te herzien. Het doel van de conferentie op vrijdag 9 juni is…

Door de stofwisseling te analyseren met behulp van big data-technieken kunnen we gezondheidsrisico’s vroeger signaleren. Thomas Hankemeier, hoogleraar Analytische Biowetenschappen bij het Leiden Academic Centre for Drug Research, vertelt erover.

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Radboudumc hebben groen licht gekregen om vrijwilligers opzettelijk met malaria te besmetten, om een veelbelovend vaccin bij hen te testen.

Een vaccin op basis van suikerjasjes heeft wel degelijk potentie om een multiresistente stafylokok te bestrijden. Dat betogen de Leidse Jeroen Codée en Sara Ali samen met Utrechtse collega’s in Nature. Ze bestrijden hiermee eerdere conclusies van Duitse collega’s.

Onderzoeken én uitvinden, dat is wat betreft Daniël Pijnappels, hoogleraar Cellulaire elektrofysiologie, beide belangrijk voor een wetenschapper.

Welke regels zouden AI moeten reguleren, wie is verantwoordelijk voor het opstellen ervan en hoe kunnen ze worden gehandhaafd in de digitale wereld?

Deze wet – ook wel AI Act genaamd - moet ervoor zorgen dat AI-systemen die in de EU worden verkocht en gebruikt, veilig zijn en in overeenstemming met de bestaande wetgeving inzake grondrechten en de waarden van de Unie. AI oogst zijn feitenmateriaal op internet, maar lijkt in sommige gevallen misleidend.…

Nu we weer steeds vaker op kantoor te vinden zijn en het thuiswerkadvies is komen te vervallen, is het van belang om stil te staan bij de keuze om thuis dan wel op kantoor te werken. Velen geven er de voorkeur aan dit af te wisselen.

Een spreekbeurt geven, op schoolkamp gaan of bij een vriendje logeren: situaties die voor een kind spannend kunnen zijn. Hoe kun je daar het beste mee omgaan? Leidse psychologen zoeken jonge deelnemers voor hun onderzoek naar emoties in het brein.

Wat gebeurt er in de hersenen van jongeren als ze geld winnen voor een ander? Psycholoog Elisabeth Schreuders laat zien dat verschillende soorten vriendschappen een andere reactie in de hersenen geven, met name bij stabiele vriendschappen later in de adolescentie. Promotie 6 maart.

‘Een goed gesprek begint met iemand écht zien.’ Die tekst staat op een plaquette die maandagochtend op een 1K Z1E J3 (Ik zie je) bankje werd geschroefd in de binnentuin van Wijnhaven. Het bankje staat symbool voor het bespreekbaar maken van suïcide, depressie en wanhoop.

Het mag inmiddels een Leidse universitaire traditie genoemd worden: de strategische conferentie die ieder jaar eind juni gehouden worden. Zo’n honderd collega’s waaronder de faculteitsbesturen, de wetenschappelijk directeuren, directeuren van de expertise centra en het Bestuursbureau, de medezeggenschap…

Vanaf woensdag 13 juli 2022 zal Leiden 4 dagen lang het Europees wetenschappelijke middelpunt zijn met het grootste interdisciplinaire congres van Europa, het EuroScience Open Forum (ESOF). We spreken met Marja Spierenburg, hoogleraar Anthropology of Sustainability and Livelihood. Naast keynote speaker…

De Romeinse filosoof en redenaar Marcus Tullius Cicero wordt tot op de dag van vandaag door politici en speechschrijvers gebruikt als intellectueel voorbeeld. Toch was Cicero al in zijn eigen tijd niet onomstreden, zeker niet als staatsman. Classica Leanne Jansen deed onderzoek naar hoe klassieke historici…

Ontdek een centrum van diversiteit, onderzoek en onderwijs in talen, cultuur en geschiedenis in Leiden én Den Haag. Leer meer over onze missie, visie en impact en de inrichting van onze faculteit.

Het Leidse Instituut voor Geschiedenis is verantwoordelijk voor het leeuwendeel van het historisch onderzoek dat aan de Universiteit Leiden wordt uitgevoerd.

Hoe pas je kunstmatige intelligentie en medische technologie effectief toe? En wat is je rol hierin als arts? Geneeskundestudenten van het LUMC/Universiteit Leiden worden hier in jaar één al op voorbereid.

In september 2024 start de nieuwe minor ‘De (on)rechtvaardige samenleving’. We stelden Judi Mesman een aantal vragen over de nieuwe minor.

De interdisciplinaire minor AI & Society van de Universiteit Leiden brengt studenten en docenten uit allerlei vakgebieden bij elkaar. Samen bekijken ze de impact van AI op de maatschappij. Studenten zijn enthousiast over die samensmelting van werelden.

Studentondernemers maakten een micro-3D-beeldje van koning Willem-Alexander ter grootte van een zoutkorrel. Op Koningsdag overhandigt Willem te Beest, vice-voorzitter van de Universiteit Leiden, het geprinte beeldje aan burgemeester Lenferink. De micro-3D-printtechniek van het studentenbedrijf Idris…

Wetenschappers, ambtenaren en buurtbewoners kwamen 27 september bijeen om te praten over samenwerking rondom duurzaamheid. Welke resultaten levert dat op? In een groene ‘stadsoase’ in het centrum van Den Haag spraken zij over de energietransitie, bottom-up-initiatieven en burgerwetenschap.

Stel dat niemand in Nederland nog dierlijke producten zou eten, wat zou er dan gebeuren? En zou het bijdragen aan meer klimaatrechtvaardigheid? Met die denkoefening gaan milieuwetenschapper Jan Willem Erisman en landschapsarchitect Berno Strootman aan de slag. ‘Soms moet je extreem denken om nieuwe…

Een interdisciplinair team van Leidse wetenschappers heeft ontdekt dat de tering, een heftig bijverschijnsel van tuberculose, voor alle onderzochte mensen en diersoorten hetzelfde is. De ontdekking biedt nieuwe mogelijkheden om de nog onvoldoende begrepen aandoening te onderzoeken. De wetenschappers…

Nederland gaf deze week 478 kunstwerken terug aan Indonesië en Sri Lanka, op advies van een Nederlandse commissie. Terecht, zegt Leids hoogleraar Pieter ter Keurs van het interdisciplinaire onderzoeksprogramma Museums, Collections and Society. ‘Maar maak wel duidelijk wáárom je iets teruggeeft.’

De Minister van Veiligheid en Justitie heeft prof. mr. drs. W. den Ouden per 1 juli 2014 benoemd tot lid van het bestuur van de Stichting Recht en Overheid, de stichting achter de Academie voor Wetgeving en de Academie voor overheidsjuristen.

Met de opkomst van AI heeft de aandacht voor computerlinguïstiek en taalmodellen een enorme vlucht genomen. Maar machines kunnen het nog lang niet alleen af. In haar oratie bepleit hoogleraar Carole Tiberius het belang van onderzoek naar woordcombinaties. ‘We weten een heleboel, maar ook een heleboel…

Velen zagen de VN Summit of the Future als hét moment van de waarheid voor de Verenigde Naties en hun toekomstplannen voor de wereld. Joris Larik, universitair docent internationaal en EU recht, duidt de resultaten.

Van het voorspellen van Alzheimer tot de groei van schadelijke bacteriën in water: de algoritmes van psycholoog Marjolein Fokkema zijn toepasbaar in vele disciplines. Ze leveren ook inspiratie voor haar liedjes, theater én levenslessen. Wat drijft deze rockende wetenschapper in de wereld van AI?

Ruimtelijke techniek, zoals virtual reality, kan patiënten helpen die moeite hebben met ruimtelijke cognitie, bijvoorbeeld wanneer zij snel de weg kwijtraken. In haar oratie vertelt neuropsycholoog Ineke van der Ham over het belang van de patiëntbeleving, avatars en de ruimte voor innovatie.

Immigratie en naturalisatie zijn belangrijke thema’s in de komende Nederlandse verkiezingen. Nederland moet zich bewust zijn van het narratief dat het wil vertellen over immigratie, zegt promovendus Hannah Bliersbach. Dat verhaal heeft veel invloed op de relatie tussen ‘nieuwe burgers’ en hun nieuwe…

Jonge onderzoekers worden extra hard geraakt door de coronamaatregelen. Krijgen zij hun promotie- of postdoc-project wel op tijd af nu al het onderzoek al maanden stilligt? Wat betekent vertraging of uitstel zo aan het begin van hun academische carrière? En wat doet de Universiteit Leiden om hen te…

NWO heeft elf Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend.

Klinkende namen, afgeladen zalen en surrealistische taferelen in de binnenstad. De derde editie van de Nacht van Kunst & Kennis op 19 september was groter dan ooit en trok een recordaantal van 5.500 bezoekers.

Tien wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Starting Grant van de Europese onderzoeksraad. Met deze subsidie kunnen onderzoekers hun eigen project lanceren, een eigen onderzoeksteam vormen en hun beste ideeën uitvoeren.

Onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen Open Competitie XS-subsidies van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft aan zeventien pas gepromoveerde onderzoekers van de Universiteit Leiden een Veni-financiering verleend. Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikk…

Publieke instanties willen graag nieuwe technologie, zoals AI, inzetten om hun primaire processen te versnellen. Daarbij is dikwijls de interne organisatie een groot struikelblok. SAILS-onderzoeker Friso Selten doet daarom onderzoek op het snijvlak van data science en bestuurskunde.

Jongeren enthousiast maken over geschiedenis, dat kan best zonder boeken. Leidse wetenschappers reisden af naar Marokko om samen met scholieren cultureel erfgoed na te bouwen in het populaire videospel Minecraft. Het resultaat: één virtuele veertiende-eeuwse stadspoort – en twintig tieners met meer…

De regie van het internet is volgens Jan Aart Scholte chaotisch. Kunnen we wat leren van deze relatief nieuwe regievorm, waarbij geen duidelijke hiërarchie is?

Verreweg de meeste jongeren zijn veerkrachtig blijkt uit onderzoek naar stress, depressie en angst onder jongeren en het effect van de coronamaatregelen tijdens de pandemie. Daarover publiceren de Leidse onderzoekers Anne Miers en Michiel Westenberg (Ontwikkelingspsychologie), Nadira Saab (ICLON) en…

Sommige jongeren hebben tijdens de adolescentie stabiele beste vriendschappen, anderen wisselen juist vaak van beste vriend. Psycholoog Lisa Schreuders onderzocht hun hersenen, en publiceert erover met Berna Güroğlu en collega’s in Nature Communications. ‘Het lijkt erop dat vriendschappen in je jongere…

Onderzoek naar depressie bij kinderen, Leidse alumni in de Tweede Kamer en een uitzonderlijke afstudeerprestatie van een van onze studenten: wat deze onderwerpen gemeen hebben? Ze staan centraal in onze best gelezen verhalen van 2021.