De njai en de baboe zijn twee cruciale figuren uit het Nederlandse koloniale verleden. De meeste njais en baboes zijn in de mist van de geschiedenis verdwenen. Hun namen zijn vergeten, hun foto’s zijn vervaagd. Sandra Beerends en Dido Michielsen hebben de njai en de baboe echter een naam, een gezicht…

Nederlandstalige bronnen die een Indonesisch perspectief bevatten op het koloniale verleden zijn schaars. Dit houdt vooral verband met de taalpolitiek die de Nederlanders in Indië voerden. Anders dan de Britten in hun koloniën gaven de Nederlanders de inheemse bevolking in de negentiende eeuw vrijwel…

Onderzoek naar ons koloniale en slavernijverleden, openhartige gesprekken bij een Keti Koti-tafel, tentoonstellingen, lezingen en podcasts die de link leggen tussen heden en verleden. Op vele manieren sloten medewerkers en studenten aan bij het landelijke Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Hoe deden…

Het NPO programma Atlas van 23 februari besteedde aandacht aan archeologisch onderzoek naar menselijke skeletten. Wat kunnen we leren van menselijke overblijfselen uit het verleden? Osteoarcheologen Sarah Schrader, Rachel Schats en Maia Casna vertellen over hun onderzoek.

Onderwijs, Onderzoek

Gert Oostindie, hoogleraar Koloniale en Postkoloniale Geschiedenis, is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Hij kreeg de Koninklijke onderscheiding uit handen van de Leidse burgemeester Henri Lenferink na het uitspreken van zijn afscheidsrede ‘De toekomst van het koloniale verleden’ in…

Het kortstondig verwijderen van Rein Dool’s ‘rokende witte mannen schilderij’ leverde een storm aan reacties op. In dit symposium werd hierop gereflecteerd.

Europa is in beweging. Maar migratie is van alle tijden, kijk maar naar grootschalige landverhuizingen uit afgelopen eeuwen. Als we nog verder teruggaan in de tijd, blijkt zelfs dat migraties uit een ver verleden ons hebben gemaakt tot wie we nu zijn. Dagblad Trouw interviewt archeologen David Fontijn,…

Universitair hoofddocent Alicia Schrikker vertelt in het radioprogramma 'onvoltooid verleden tijd' van NPO Radio 1 over haar nieuwe boek 'De vlinders van Boven-Digoel'. Ze vertelt in de uitzending verschillende verhalen over goed en kwaad in het koloniale tijdperk die in haar boek terugkomen.

Het leek zo'n goed idee: de Faculteit der Archeologie breekt met uitsluitend de studie van het menselijk verleden en start een departement op voor onderzoek naar dinosaurussen. Dat was het thema van de facultaire 1-aprilgrap van 2023. De Nederlandse media konden de grap waarderen en plaatsen deze tussen…

Nederlanders weten vrijwel niets over de Atjeh-oorlog. In Trouw verklaart emeritus-hoogleraar Gert Oostindie dit gebrek aan kennis.

Duik in het verre verleden met De Nieuwe Wereld huisarcheoloog Wouter Post en hoogleraar publieke archeologie en conservator bij het Rijksmuseum van Oudheden, afdeling prehistorie, Luc Amkreutz. Ter sprake komen onder andere de recent ontdekte zonnekalender in Tiel en het verzonken land dat bekend staat…

De Belgische premier Bart De Wever droomde hardop van een hereniging van Nederland en België. Hoogleraar Judith Pollmann vertelt aan RTL dat de banden tussen Nederland en België ook in het verleden minder warm waren dan De Wever ze voorspiegelt.

Ze is met Reve, Mulisch en Hermans een van de grote naoorlogse auteurs. Hella Haasse bracht bijna haar hele jeugd door in Nederlands-Indië en debuteerde in 1948 met Oeroeg. Het boek werd een groot succes maar kreeg ook de nodige kritiek. Men vond dat Haasse geen recht van spreken had als het gaat om…

Archeologie is ook graven met hulp van de computer. Dat digitaal speuren naar hoe wij als mensen in het verleden leefden is wat Karsten Lambers het liefst doet. Hij is de eerste hoogleraar Digital and Computational Archaeology van ons land. ‘Een droom die uitkomt.’

Hoe ontstaan sterrenstelsel? Daar gaat astronoom Mariska Kriek de komende jaren onderzoek naar doen. Ze krijgt een NWO Vici-subsidie van 1.5 miljoen euro om sterrenstelsels in het vroege heelal te bestuderen. ‘Dit onderzoek gebruikt nieuwe en ongekende waarnemingen van de James Webb-ruimtetelescoop…

Zelden heeft iemand zich zo zeer verdiept in de islam als Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936). Snouck studeerde in Leiden en promoveerde in 1880 op zijn dissertatie over Het Mekkaansche feest. Daarmee was zijn onderzoek naar de islam niet ten einde. Voor zijn onderzoek bekeerde hij zich zelfs tot…

Het onderzoeksproject ‘Dilemmas of diversity’ krijgt een beurs van 1,8 miljoen euro van de Nationale Wetenschapsagenda. Penvoerder Marlou Schrover gaat samen met 37 maatschappelijke en wetenschappelijke partners het diversiteitsbeleid van Nederlandse steden in het heden, verleden en de toekomst onde…

Met dit thema bood deze ICLON-nascholingsdag een frisse blik op het geschiedenisonderwijs. De lerarenopleiding streeft ernaar om studenten zoveel mogelijk in hun comfortzone te helpen zodat ze comfortabel voor de klas staan.

Hoe kunnen we burgerschapsonderwijs op school vormgeven? Op de ICLON-nascholingsdag Burgerschap 2022 kwamen verschillende perspectieven op burgerschap en hoe dit te onderwijzen aan bod.

Hoogleraar Cognitieve Psychologie Mariska Kret onderzoekt op welke manieren mensen en dieren emoties uiten. Vergelijkingen tussen mensen en mensapen geven daarbij belangrijke evolutionaire inzichten, zo stelt Kret in haar oratie op vrijdag 9 september.

Sport verbindt. Dat werd op 9 april zichtbaar tijdens de officiële opening van het nieuwe Universitair Sportcentrum. In een afwisselend programma, met sportieve live-acts en zelfs een basketbalsessie met een olympisch kampioen kwamen sport, geschiedenis en ontmoeting samen in een gebouw dat klaar is…

Veel onderzoek naar het koloniale verleden van wetenschappelijke instellingen stopt zodra de onafhankelijkheid van een kolonie een feit is. Universitair docent Anne-Isabelle Richard gaat in twee nieuwe projecten juist in op de dekolonisatieperiode. Hoe gingen universiteiten om met de veranderde werk…

Nederland gaat excuses aanbieden aan Suriname voor zijn rol in de slavernij. Bij radioprogramma Spraakmakers vertelt hoogleraar Henk te Velde wat dit betekent voor de Nederlandse geschiedschrijving.

Veteranenorganisaties verdraaien de uitkomsten van het onderzoek naar extreem geweld in de Indonesiëoorlog. Dat betoogt universitair docent Thijs Brocades Zaalberg met Rémy Limpach en Esther Zwinkels in een opiniestuk in NRC.

In de zomer van 2022 hebben acht archeologiestudenten van de Universiteit Leiden archeologisch onderzoek verricht in het perceel Vrouw Vennepolder, begeleid door geoarcheoloog Joanne Mol. Het project vloeit voort uit het onderzoek naar de biodiversiteit van dit gebied van onze collega’s van het Centrum…

Een team Leidse onderzoekers heeft de Ammodo Science Award ontvangen om innovatief geesteswetenschappelijk onderzoek te doen naar de beleving van cultureel erfgoed. Ze onderzoeken hoe 'spel', zoals de videogame Minecraft, kan bijdragen aan een dieper begrip van het verleden.

Het dominante verhaal over slavernij is nog ‘pijnlijk koloniaal’. Dat stelt universitair docent Karwan Fatah-Black in een voor De Correspondent bewerkte passage uit zijn boek ‘Slavernij en beschaving’.

Voor veel gemeenten is het een worsteling om genoeg draagvlak te vinden voor de opvang van asielzoekers. De gemeente Heemstede kocht een villa voor 25 minderjarige asielzoekers en stuit nu op weerstand. In het NOS Radio 1 Journaal duidt hoogleraar Marlou Schrover de situatie.

In de museumwereld wordt soms wat huiverig naar 3D-reproducties van kunstwerken gekeken. De exacte kopieën zouden zelfs tot ‘de dood van de kunst’ kunnen leiden. Onzin, betoogt promovenda Liselore Tissen in Het Parool.

De inmiddels negentigjarige dalai lama schrijft in een nieuw boek dat hij zal reïncarneren als iemand in ‘de vrije wereld’. Dat wil zeggen: iemand buiten China, dat Tibet cultureel en etnisch probeert in te lijven. Universitair docent Berthe Jansen vertelt er meer over bij radioprogramma OVT.

Het boek ‘De Weimarrepubliek - Over de kwetsbaarheid van de democratie’ van universitair docent Patrick Dassen is in het radioprogramma OVT van NPO Radio 1 verkozen tot boek van de maand.

Het Rijksmuseum geeft zes door Nederland gestolen kunstobjecten terug aan Sri Lanka. Het is de eerste keer dat het museum koloniale roofkunst teruggeeft. Onderzoeker Evelien Campfens legt onder andere uit hoe de teruggave van koloniale roofkunst begonnen is.

De Nederlandsche Bank (DNB) was sterk verbonden met de slavernijhandel. Dat concluderen universitair docent Lauren Lauret en haar medeonderzoekers op basis van een onderzoek naar het verleden van de bank. Ze vertelt erover in het radioprogramma ‘Nieuws en Co’.

Waarvan is tijd gemaakt? Wat is de kortste tijdsduur? Kan de toekomst ooit het verleden worden? Moeilijke vragen met moeilijke antwoorden. In de Volkskrant geeft natuurkundige Carlo Beenakker commentaar op het fenomeen van tijd.

Hoe combineer je je passies met je onderzoek? Dat was de vraag van de laatste Psychology Connected. Fleur Bouwer en Joram van Ketel, beiden fanatiek muzikant, deelden hun ervaringen en adviezen met Niels van Doesum. Bekijk de fotoserie.

In zijn nieuwe boek ‘Rekenschap’ gaat emeritus hoogleraar Gert Oostindie in op de ‘herontdekking’ van ons koloniale verleden die zich de afgelopen jaren heeft voorgedaan en duidt hij de discussies die daarbij zijn opgelaaid. In diverse media vertelt hij er meer over.

Hoe was het om wakker te worden tussen dinosauriërs of te leven tijdens de pest in de middeleeuwen? AI-beelden daarvan gaan viraal op Instagram en TikTok, maar zijn deze beelden accuraat?

Naar aanleiding van Dodenherdenking schoof universitair docent Karwan Fatah-Black aan bij het radioprogramma ‘Met Mandy!’ om het te hebben over lessen die we uit het verleden kunnen trekken met betrekking tot fascisme, racisme en genocide.

China en India wedijveren om invloed op de eilandengroep Malediven. Universitair hoofddocent Carolien Stolte vertelt er meer over bij ‘Vroeg!’

Een internationaal team van onderzoekers, onder leiding van de Leidse hoogleraar archeologie Marie Soressi en senior geneticus Matthias Meyer uit Leipzig, is erin geslaagd om het DNA van een vrouw uit een oude Noord-Euraziatische populatie te halen uit een 20.000 jaar oude hanger. Dit is de eerste keer…

Onderzoek doen met wetenschappers van verschillende disciplines is niet eenvoudig. ‘Maar voor de samenleving is die samenwerking juist van levensbelang’, zegt hoogleraar Milieu en Duurzaamheid Jan Willem Erisman. Vanuit het Leidse interdisciplinaire onderzoeksprogramma Liveable Planet organiseert hij…

Politieke spelletjes zijn van alle tijden, maar wat is de rol van ‘spel’ in de manier waarop de Amerikaanse politieke wereld zich ontwikkeld heeft? Universitair docent Sara Polak krijgt een ERC Starting Grant om dat te onderzoeken.

Als universiteitshistoricus onderzoekt Pieter Slaman het verleden, maar hij houdt zich ook nadrukkelijk bezig met de universiteit van vandaag. ‘Het is nuttig om oude vraagstukken te kennen. Niet om behoudzuchtig te zijn, want sommige ontwikkelingen uit het verleden wil je helemaal niet nadoen.’

Het was een roerig jaar voor de museumwereld. De musea moesten lange tijd dicht vanwege de lockdowns en de discussie over roofkunst laaide verder op. In zijn roman 'Roofkunst' waarschuwt RMO-conservator en onderzoeker Ruurd Halbertsma wat er kan gebeuren als het debat escaleert.

De Griekse queer diasporadichter Konstantínos P. Kaváfis (1863-1933) wordt erkend als een centrale figuur in de wereldliteratuur en het literaire modernisme. Op maandag 9 december organiseert de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) een symposium rond zijn werk. Dit wordt gecombineerd met de lancering…

Per 1 september is Karel Berkhoff benoemd tot bijzonder hoogleraar Oekraïense geschiedenis. In deze mede door de KNAW mogelijk gemaakte positie zal hij zich voornamelijk gaan bezighouden met donkere momenten uit de recente Oekraïense geschiedenis: de vervolgingen die in de eerste helft van de twintigste…

De meeste mensen zien afval als iets smerigs dat zo snel mogelijk moet worden opgeruimd, maar met haar proefschrift wil Olivia Yun-An Dung aantonen dat dit niet altijd het geval hoeft te zijn. Daartoe richt ze zich op Tzu Chi recycling in Taiwan. Een leger van oudere vrijwilligers doet daar al sinds…

In Leiden zijn veel sporen te vinden van het slavernijverleden, maar die zijn niet bekend bij een groot publiek. De initiatiefnemers van Mapping Slavery in Leiden willen dat veranderen met rondleidingen en markeringspunten. Op herdenkingsdag Keti Koti, 1 juli, kregen vertegenwoordigers van de universiteit…

De gemeente Oss is een begrip in de wereld van de Nederlandse archeologie. Al vijftig jaar lang leggen Leidse archeologen, in samenwerking met inwoners van Oss, de geschiedenis van de gemeente bloot. 2024 is het archeologische jaar van Oss! In een reeks interviews blikken we terug op vijftig jaar samenwerking…