Ongeveer twee miljard mensen dragen een slapende vorm van de tbc-bacterie met zich mee die ons immuunsysteem misbruikt. Hoogleraar Immunobiologie Annemarie Meijer onderzoekt ons afweersysteem, onder meer om aanknopingspunten voor behandeling van tbc te vinden. Oratie op 21 september.

Macrofagen – de frontlinie van ons afweersysteem – beschermen ons tegen infecties. Maar bij de tuberculosebacterie gaat dat vaak mis. De groep van Annemarie Meijer van het Instituut Biologie Leiden heeft nu ontdekt dat macrofagen in zebravissen beter in staat zijn tuberculose uit te schakelen als ze…

Planten houden van gunstige microben zoals bacteriën en schimmels: ze groeien beter en worden er gezonder van. Hoogleraar Microbiële Ecologie Jos Raaijmakers speurt naar de juiste microben die gebruikt kunnen worden door de landbouw. Oratie 13 november.

Sneller, goedkoper en nauwkeuriger DNA-codes ontrafelen. Met een nieuwe methode, met behulp van grafeen, moet dat kunnen volgens Leidse natuur- en scheikundigen.

Fred Janssen vraagt zich af hoe je leerlingen en studenten kunt leren om grip te krijgen op complexe ‘moerassituaties’. Hij vertelt erover ter gelegenheid van zijn aanstelling als hoogleraar Didactiek van de Natuurwetenschappen bij het ICLON en de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen. Oratie op…

Schoon en gezond water is belangrijke voor mensen, planten, dieren. De kennis over de concentraties gewasbeschermingsmiddelen en biociden in ons water is daarbij cruciaal. Rijkswaterstaat en het Centrum voor Milieuwetenschappen van de Universiteit Leiden werken hierin al jaren samen.

In het kader van het EuroScholars Program, waarvan Universiteit Leiden voorzitter is, bezocht deze week een groep Amerikaanse wetenschappers Leiden. Het is de bedoeling dat zij excellente studenten naar Europa sturen voor deelname aan onderzoeksprojecten.

Het Levend Lab van de Universiteit Leiden verhuist naar het hart van het Leiden Bio Science Park. Op de nieuwe plek tussen de Hogeschool, Mentor en Naturalis, zijn de eerste slootjes inmiddels gegraven. Deze nieuwe locatie is beter toegankelijk voor zowel wetenschappers als publiek. Hier kunnen onderzoek…

Tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen op 7 januari jongstleden is bekend gemaakt dat Gerard van Westen is benoemd tot Ontdekker van het jaar 2013. Wouter Duivesteijn heeft het beste proefschrift van 2013 geschreven en Tjerk Oosterkamp is uitgeroepen tot de…

Vier jaar lang bestudeerde Vicky Beckers houten plakjes onder de microscoop. Zo bracht ze de anatomie van twee plantenfamilies in kaart. Haar onderzoek helpt om houtsoorten te herkennen. Dat is handig voor de houthandel én de archeologie.

Zangvogels blijken in plaats van meer complexe grammaticale taalregels ezelsbruggetjes te gebruiken om structuren waarin ze getraind zijn, te herkennen. Over deze ontdekking publiceert de Leidse gedragsbiologe Caroline van Heijningen dinsdag 17 november in PNAS.

Een internationaal onderzoeksteam metgedragsbioloog Katharina Riebel als hoofdonderzoeker en twee internationale medewerkers ontving een Human Frontier Science Program (HFSP) beurs voor het hun onderzoeksvoorstel ‘Seeing voices’: the role of multimodal cues in vocal learning.

Het immuunsysteem speelt een paradoxale rol bij de uitzaaiing van borstkanker. Dat ontdekte Kelly Kersten in haar promotieonderzoek. Sommige immuuncellen dragen bij aan uitzaaiingen, terwijl andere cellen kunnen worden aangezet om chemotherapie effectiever te maken. Promotie op 7 februari.

Kunnen we beter bouwmaterialen en rijst telen in plaats van koeiengras? Van invasieve kreeften tot erfgoed en grondwaterstanden: tien afstudeerders onderzochten de toekomst van het Groene Hart, de achtertuin van de drie Zuid-Hollandse universiteiten waar ze studeren.

De opwarming van de aarde verandert de samenstelling van bodemschimmels op de Arctische toendra. Dat zal gevolgen hebben voor talloze dier- en plantensoorten in de Noordpoolregio. Dit blijkt uit onderzoek van biologe Tatyana Semenova-Nelsen. Promotie 7 december.

Hoe kan het dat vlinders van dezelfde vlindersoort verschillende patronen op hun vleugels hebben? Volgens onderzoekers Ben Wielstra en Emma Berdan, van het Institute of Biology Leiden (IBL), ligt het antwoord bij supergenen. Dit zijn stukken van een chromosoom met daarin veel genen die sterk aan elkaar…

Het aantal leeuwen in Afrika neemt sterk af. Over twintig jaar zijn de populaties van de meeste soorten zelfs gehalveerd. Waarom gaat het zo slecht met de leeuw? - Radio Interview met Hans de Iongh van CML bij De Kennis van Nu - NPOwetenschap.nl

Promovendus en onderzoeksjournalist Sebastiaan Grosscurt heeft in mei een Tegel gewonnen. In de categorie data wonnen Grosscurt en zijn collega’s de prestigieuze journalistieke prijs. ‘Ecologisch onderzoek en journalistiek zijn voor mij twee manieren om hetzelfde te bereiken.’

Plantenbioloog Pingtao Ding, universitair docent bij het Instituut Biologie Leiden (IBL), heeft een beurs ontvangen van 2,4 miljoen euro. De Starting Grant van de European Research Council (ERC) voor veelbelovende jonge onderzoekers geeft hem de mogelijkheid om te kijken hoe planten zich beschermen…

Kunnen zebravinken leren onderscheid te maken tussen twee Nederlandse woorden die heel veel op elkaar lijken? Uit onderzoek van gedragsbioloog Verena Ohms blijkt dat ze ‘wit’ en ‘wet’ kunnen onderscheiden. Ohms publiceerde haar bevindingen in ‘Proceedings of the Royal Society B’.

Voor het eerst hebben onderzoekers uit Utrecht, Leiden, Amsterdam, Liverpool en Maastricht mini-orgaantjes van slangengifklieren in het lab gekweekt. De groepjes cellen kunnen gifmoleculen produceren. Dit is een belangrijke stap om slangenbeten beter te behandelen. Publicatie in toptijdschrift Cell…

Primatoloog Jane Goodall bracht op 21 mei een bezoek aan de Hortus botanicus voor een ‘meet & greet’. De wereldberoemde onderzoeker en natuurbeschermer nam een naar haar vernoemde orchidee in ontvangst en vroeg daarbij aandacht voor de bescherming van planten. ‘We moeten nadenken over wat het bos voor…

Bacteriën leven tijdelijk zonder hun celwand als er voor hen gevaarlijke virussen in de buurt zijn. Opmerkelijk, want de celwand vormt een stevige barrière tegen dreigingen van buitenaf. Toch is de vondst goed te verklaren én kan het een gevolg hebben voor het bestrijden van ziekteverwekkende bacteriën,…

Als Plastic Soup Surfer maakte Merijn Tinga in 2016 nieuws. Met windkracht 6 waagde de Leidse bioloog de overtocht naar Engeland, op een draagvleugel-kiteboard van statiegeldflessen. Interview met een Leidse kunstenaar, een strijder tegen de plastic afvalberg, en een zoekende vader.

Promovendus Dennis Wander is op zoek naar het beste van twee werelden. Dat wil zeggen: een kankermedicijn dat zowel effectief is, als weinig bijwerkingen heeft. Hij maakt daarvoor nieuwe moleculen geïnspireerd op twee bestaande medicijnen. En niet zonder resultaat: ‘We hebben een nieuwe variant gemaakt…

Een Leids project rondom Nanodisks ontvangt een TTW-subsidie van wetenschapsfinancier NWO. Onder leiding van biochemicus Marcellus Ubbink gaan onderzoekers van de Universiteit Leiden en twee bedrijven technologie ontwikkelen om membraaneiwitten te benutten voor geneesmiddelenonderzoek. Het onderzoek…

Studenten van de Universiteit Leiden zijn vanaf woensdag 14 september op televisie te zien. Ze doen mee aan de Universiteitsstrijd, een quiz die de rest van de maand elke werkdag op televisie komt (19:55 uur, NPO2).

Promovenda Femke Lokke Groeneweg onderzocht hoe onze cellen en ons lichaam omgaan met stress en wat het effect is van ontstekingsremmende medicijnen. Promotie 6 november 2014.

Bodemleven sturen en daarmee beïnvloeden wat er boven de grond groeit: dat is de expertise van de Leidse bioloog Martijn Bezemer en zijn collega Wim van der Putten (NIOO-KNAW). Hun onderzoek naar bodemtransplantaties is genomineerd voor de Huibregtsenprijs 2023. Deze prijs gaat naar vernieuwend onderzoek…

De uitdrukking ‘zingen als een nachtegaal’ moet misschien wel letterlijker worden genomen dan gedacht. Gedragsbioloog Verena Ohms toont in haar promotieonderzoek aan dat menselijke spraak en vogelzang meer overeenkomsten hebben dan eerst werd aangenomen. Ohms promoveert dinsdag 3 mei.

Een consortium van onderzoeksfaciliteiten die waterkwaliteit bestuderen, heeft een subsidie ontvangen van NWO. De toegekende 4,18 miljoen euro gaat helpen om de buitenlaboratoria van Universiteit Leiden, NIOO-KNAW, Radboud Universiteit en de WUR te upgraden tot slimme en samenwerkende ‘hubs’.

Leidse chemici hebben een nieuw ultradun membraan van slechts een molecuul dik gemaakt. Het molecuul wekt honderd keer meer stroom op uit zeewater dan de beste membranen die nu op de markt zijn. De onderzoekers publiceren hun bevindingen in Nature Nanotechnology.

Vier onderzoekers van Universiteit Leiden krijgen Open Competitie-subsidies van de NWO in het domein Exacte en Natuurwetenschappen. Het gaat onder andere om onderzoek naar afweercellen in tumoren, antibioticaresistentie en magnetische halfgeleiders.

Het opsporen van slijm etende bacteriën, het in kaart brengen van de complexiteit van planetaire nevels en het aanpakken van een signaalstof bij kanker. Deze drie Leidse projecten krijgen financiering via de Open Competitie ENW-M van NWO.

De Leidse bioloog en promovendus Freek Vonk is met ingang van dinsdag 10 januari twee keer in de week te zien in het jeugdprogramma 'Freek op safari'. Vonk: ‘Het wordt spannend en avontuurlijk. Hoe overleef je op de Afrikaanse savanne?’

BRAIN Biotech en het Instituut Biologie Leiden (IBL) van Leiden Universiteit gaan samen een Aspergillus schimmelstam verder ontwikkelen. Deze zal in staat zijn meer te produceren en daarmee een biologische circulaire economie stimuleren. De samenwerking is gebaseerd op BRAINs moleculaire hulpmiddel…

Organen en weefsels uit het lab kunnen in de toekomst mensen met orgaanfalen genezen. Micha Drukker is ervan overtuigd dat dit dankzij stamcellen werkelijkheid wordt. Op 18 november houdt de hoogleraar Stem Cells, Developmental Biology and Technology for Innovative Drug Research zijn oratie.

Vanaf 17 mei kunnen bezoekers van Museum Boerhaave op MicroSafari. Met een interactieve audiotour hoort en ziet de bezoeker allerlei bijzonderheden aangaande infectieziektes, antibiotica en antibiotica-resistentie. Wat is een bacterie? Hoe werken antibiotica? Wat is resistentie, hoe ontstaat het en…

Bij zebravinken kunnen alleen de mannetjes zingen. Toch zijn het de vrouwtjes die de geluiden het snelst leren onderscheiden. Dat schrijven Leidse onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Animal Behaviour.

E. coli-bacteriën gebruiken om een giftige verbinding in de bodem van Mars om te zetten naar zuurstof, zodat leven hier mogelijk wordt. Met dit idee doet een team van dertien Leidse studenten mee aan de jaarlijkse iGEM-competitie. Een internationale wedstrijd waarin studenten maatschappelijke problemen…

Canal Cups, het project van Auke-Florian Hiemstra en Liselotte Rambonnet om de wegwerpbekertjes uit te bannen in Leiden en de grachten te ontdoen van zwerfvuil, staat op de 59e plaats in de Top 100 van duurzame initiatieven van Trouw.

Zelfs embryo’s kunnen verzeild raken in een evolutionaire wapenwedloop met een andere soort. Dat laten Leidse biologen zien bij larven van de roze bittervoorn die als koekoeksjongen parasiteren op de kieuwen van zoetwatermosselen. Ze publiceerden hun onderzoek 19 februari in PNAS.

Maar liefst vier Leidse jonge excellente onderzoekers, dr. Martina Huber, dr. Mario van der Stelt, dr. Roxanne Kieltyka en dr. Dennis Hetterscheid hebben een ECHO subsidie van € 260.000 euro toegekend gekregen. Hiermee kunnen hun onderzoeksprojecten van start gaan.

Twee Leidse onderzoeksprojecten die zich focussen op het vergroten van de biodiversiteit van het Nederlandse productiesysteem voor voedsel en sierteelt, kunnen van start dankzij financiering binnen de KIC-call van NWO.

De lezing “Virussen zonder grenzen” trok meer dan 60 enthousiaste jonge en oude NGL leden en gasten. Dr.Ir. Marjolein Kikkert gaf de lezing in plaats van prof.dr. Eric Snijder, die in verband met onvoorziene omstandigheden niet aanwezig kon zijn.

Onderzoekers van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden (CML) hebben zes topprioriteiten vastgesteld waarvoor milieu-interventies de meeste impact kunnen hebben. Ze hopen hiermee onderzoekers en beleidsmakers te helpen om het beste te halen uit de beperkte middelen en daarmee mens en planeet te…

Vier jonge Leidse onderzoekers kunnen met een Rubiconsubsidie van NWO naar het buitenland. En net als voorgaande jaren komt tegen de bedoeling van de Rubicon een Nederlandse onderzoeker van een andere universiteit naar Leiden.

Welke twee bètawetenschappers presenteren hun onderzoek het aanstekelijkst in drie minuten? Misschien wel degenen met de meeste supporters.

Wetenschap en maatschappij ontmoeten elkaar in de Leidse Nacht van Kunst & Kennis op 20 september. Maatschappelijke organisaties stellen alvast prikkelende vragen aan onze topsprekers. Een bezoeker van Naturalis heeft een vraag voor Menno Schilthuizen, hoogleraar Evolutiebiologie.

Bevolkingsgroei, economische expansie en het hieraan gerelateerd landgebruik leidt er aantoonbaar toe dat een toenemend aantal vogelsoorten uitsterft en dat de koolstofopslag in de natuur afneemt. Dit schrijft een internationaal team van wetenschappers van onder meer het Centrum voor Milieuwetenschappen…