Kunst en cultuur, Studium Generale

Debat, Symposium

In wetenschappelijk onderzoek worden iedere dag enorme hoeveelheden data geproduceerd. Die zouden we nog veel meer kunnen benutten dan we op dit moment doen, zegt Katy Wolstencroft, assistent-professor in (bio)informatica. Maar dan moeten we de data wel beter beheren en integreren.

Op Internationale Vrouwendag (8 maart) staan we stil bij de emancipatie en participatie van vrouwen. Wat betekent deze dag voor de Universiteit Leiden, en hoe past het binnen het streven naar meer diversiteit en inclusie? We praten erover met Annetje Ottow, sinds kort de eerste vrouwelijke voorzitter…

Simon Portegies Zwart, hoogleraar Computationele Sterrenkunde, gebruikt de rekenkracht van computers om de evolutie van sterren te simuleren. We praten met hem over zijn vakgebied en over de uitdagingen van het werken met enorme hoeveelheden complexe data.

Ook de Mohawk-indianen discussieerden over de scriptie van Serv Wiemers. De rechtenalumnus raakte al jong geïntrigeerd door de leefwereld van indianen. Hij schreef er onlangs een boek over.

Meer papers, meer beurzen, meer studenten: op universiteiten is constante groei nog altijd de gouden standaard. Die mentaliteit zit ons in de weg bij het oplossen van complexe, maatschappelijke problemen als de klimaatcrisis, betogen neurowetenschappers Anne Urai en Clare Kelly.

Vijftien jaar deed Recep Uysal in Turkije onderzoek naar de positieve psychologie, hij promoveerde er zelfs op. Tot hij moest vluchten en in Nederland vanaf nul begon. In de onderzoeksgroep van psycholoog Anke Klein hervond hij zijn liefde voor het vakgebied, al bleek terugkeren in de academische wereld…

Leidse psychologen werkten mee aan de nieuwe tentoonstelling Humania in Wetenschapsmuseum Nemo. Laura van der Aar, Jiska Peper en Jochem Spaans bedachten testjes over zelfbeeld, risico nemen en pro-sociaal gedrag. Jong en oud krijgen in het museum meteen de uitslag.

Bewegen, goed slapen, ontspannen, gezond eten. Dat dit goed voor je is, dat weten we allemaal wel. Maar toch is het voor veel mensen lastig om een gezonde leefstijl te hebben en dit vol te houden. Wat werkt wèl? Gezondheidspsycholoog Andrea Evers vertelt erover bij BNR Beter.

Dertig jaar lang ging het AD jaarlijks op zoek naar de beste haring. Daar kwam een einde aan toen econoom Ben Vollaard aan de hand van een statistische analyse beweerde het doorgestoken kaart was. Maar daar zit een luchtje aan, aldus Leidse statisticus Richard Gill. ‘De manier waarop je de data rangschikt…

Archeoloog Mike Field besteedde zijn vakantie in augustus aan de zwaarste paardenrace ter wereld, de Mongol Derby: duizend kilometer in tien dagen over de Mongoolse steppe, de postbodes van Dzjengis Khan achterna. Field werd drie keer uit het zadel geworpen maar haalde de finish.

Lezing

Lezing

Oratie

Afscheidscollege

Haar hele leven wilde de geadopteerde Cindy Huijgen terug naar haar geboorteland China. Inmiddels is de alumnus Chinastudies en Journalistiek en Nieuwe Media er correspondent.

Een stevig debat is het resultaat van de Annie Romein-Verschoorlezing in Leiden op 7 maart 2013, ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag. In de lezing belicht de Leidse puberbreinprofessor Eveline Crone het verschil tussen mannen- en vrouwenhersenen. Daarna is sociologe Christien Brinkgreve aan…

Vijf vragen over het evenement ‘Duitsland na de verkiezingen: gevolgen voor het buitenlands beleid en de Europese veiligheid’, beantwoord door een van de deskundigen, Joachim Koops. Kom langs op de Spaanse Trappen in Wijnhaven op vrijdag 15 oktober of doe online mee (link onderaan).

Het college van bestuur van de Universiteit Leiden maakt in een aanvullend besluit op 17 mei 2022 zeven wetenschappelijke artikelen openbaar waarin sprake is van aangetoonde malversaties. Hierbij was een voormalig medewerker van het Instituut psychologie betrokken. Deze openbaarmaking acht het CvB in…

Kunstmatige intelligentie wordt vaak verbeeld als een technisch redmiddel in de strijd tegen klimaatverandering. Maar er kleven risico’s aan, zegt Barrie Sander.

Vijf projecten met onderzoekers van Universiteit Leiden ontvangen van NWO een subsidie voor de bouw of vernieuwing van grootschalige onderzoeksfaciliteiten.

Hoe kan de gemeente Eindhoven het beste de opvang van asielzoekers regelen? Wat is het beste kiesstelsel voor de Tweede Kamer? Overheden vragen burgers regelmatig naar hun mening. Computerwetenschapper Michiel van der Meer verbeterde de methode voor burgerberaden. Hij promoveert op 26 maart.

Voor de meeste bachelorstudenten Politicologie is hun eindscriptie het laatste loodje. Sommigen vertillen zich er bijna aan; anderen weten hun onderzoeksproject glansrijk te verzilveren. Aan het eind van studiejaar 2021-2022 werden vijftien scripties genomineerd voor de jaarlijkse scriptieprijs; tijdens…

Vanuit een witleren fauteuil, waarop Barack Obama ooit zat, opende decaan Michiel Kreutzer het academisch jaar. Dit keer niet met bezoekers, maar volledig coronaproof via een livestream. In een huiselijke setting sprak Kreutzer met verschillende gasten, onder wie Covid-19-onderzoeker Thomas Hankemeier…

Mensen en bonobo’s tonen opvallende overeenkomsten én verschillen als ze foto’s van soortgenoten zien. Beiden zijn meer geïnteresseerd in foto’s van soortgenoten die emoties vertonen. Maar mensen letten vooral op foto’s van bekenden en bonobo’s op die van onbekende soortgenoten. Dat blijkt uit onderzoek…

Acht op de tien experimentele geneesmiddelen overleven de testfase op patiënten niet. Piet Hein van der Graaf, hoogleraar Systeemfarmacologie, wil die verspilling van tijd en geld voorkomen met nieuwe meet- en rekenmethoden. Oratie 27 mei.

Het is een bekend fenomeen: je vraagt de assistent op je telefoon om je moeder te bellen, maar in plaats daarvan belt deze een vriend. Tom Kouwenhoven, promovendus in het SAILS programma, onderzoekt hoe de mens en Artificial Intelligence (AI) beter met elkaar kunnen communiceren, zodat dit soort situaties…

In reactie op de gewelddadige dood van George Floyd in Minneapolis en de wereldwijde demonstraties tegen discriminatie en institutioneel racisme onderschrijft het Leiden Leadership Centre de oproep van Hester Bijl, vice-rector magnificus van de Universiteit Leiden om het bestaan van racisme en ongelijkheid…

In 2013 ontving Sylvestre Bonnet een ERC Starting Grant om kanker te bestrijden met moleculen die door licht te activeren zijn. Twee postdocs en drie promovendi later nadert het einde van zijn tot nu toe succesvolle project.

Leidse archeologiestudenten zullen de komende jaren scripties kunnen schrijven over een recent verkregen collectie Arnhemse skeletten. We interviewden osteoarcheoloog dr. Rachel Schats, die erg blij is met het nieuws: “Nu al hoor ik van studenten dat ze geïnteresseerd zijn in onderzoek doen naar deze…

Van duiven tot zebravinken. Carel ten Cate bestudeerde vogelgeluiden. En dat niet alleen. Samen met Leidse linguïsten onderzocht hij de parallel tussen vogelzang en taal. Op 9 juni was het afscheidssymposium, als afsluiting van zijn brede carrière. Nou ja, afsluiting? Carel ten Cate is nog niet klaa…

In een Advance Online Publication in Nature Structural & Molecular Biology laten biofysicus John van Noort en anderen zien dat DNA gevouwen zit in flexibele spiralen van chromatine. De onderzoeksgroep van Van Noort ontdekte dit in nauwe samenwerking met onderzoekers uit Cambridge. Het artikel met de…

Alejandro Zendejas is helemaal 'down memory lane' gestuurd door dit interview. Hij vond het heerlijk want hij heeft alleen maar goede herinneringen aan zijn studie in Leiden. Bovendien heeft hij nog dagelijks profijt van zijn studie in zijn huidige werk.

Werelden met elkaar verbinden, onderzoek en onderwijs verrijken en innovatieve oplossingen aandragen voor complexe maatschappelijke vraagstukken: dàt is de gedachte achter interdisciplinair onderzoek. Er gebeurde in 2023 enorm veel binnen de Universiteit Leiden op dat vlak. We doen een kleine, veelbelovende…

De veranderingen die de mens aanbrengt aan het landschap blijken gunstig voor muggen die ziektes als Zika, chikungunya en knokkelkoorts verspreiden. Dat schrijven bioloog Maarten Schrama en zijn collega’s in vakblad Nature Scientific Reports. ‘Als we weten in welke leefomgevingen muggen het best gedijen,…

Tijdens de zwangerschap verandert de structuur van de hersenen, vooral in gebieden met sociale functies, stelt hersenwetenschapper Elseline Hoekzema. Die veranderingen blijven bestaan tot ten minste twee jaar na de geboorte. Publicatie in Nature Neuroscience op 19 december.

Yung Lin onderzoekt hoe burgers in Taiwan en Zuidoost-Azië publieke diplomatie vormgeven, culturele bruggen slaan en identiteitsconflicten beïnvloeden.

In de Broekpolder bij Vlaardingen staat een steentijdhuis. Niet gebouwd door prehistorische mensen, maar door moderne archeologen van de Universiteit Leiden en vrijwilligers van het burgerinitiatief Federatie Broekpolder. Tijdens de bouw zijn enkel replica’s van werktuigen uit de steentijd gebruikt,…

De welvaart en welzijn worden wereldwijd bedreigd door de degradatie van land en natuur. Alhoewel het tij nog te keren is, wordt gevreesd voor verdere achteruitgang in de komende decennia.

Charlotte Poot is medeoprichter en voorzitter van Hospital Hero. Ze studeerde en promoveerde aan het LUMC.

Er zijn nog meer moleculen denkbaar als mogelijk kandidaat-medicijn dan er sterren in het heelal zijn. Hoe kun je die moleculen ooit efficiënt identificeren? Hoogleraar AI en medicinale chemie Gerard van Westen: 'Ik ga kunstmatige intelligentie inzetten als copiloot om geautomatiseerd op zoek te gaan.'…

Van politieke bekentenissen tot levenslessen uit zijn eigen studietijd. Een openhartige premier Mark Rutte beantwoordde op 14 maart vragen van Leidse rechtenstudenten.

Sinds begin dit jaar bestaat het LDE-Centre Governance of Migration and Diversity, dat met een multidisciplinaire blik naar bestuurs- en beleidsvraagstukken in vier Zuid-Hollandse steden kijkt. Bijzonder is dat er al afgestudeerde masterstudenten op dit specialistische gebied rondlopen.

De één ontdekte dat slagaderverkalking op een auto-immuunziekte lijkt, de ander ontwikkelde een systeem dat gaat helpen bij de zoektocht naar nieuwe medicijnen. Zowel Marie Depuydt als Jurren de Groot ontvingen daarom op dinsdagavond 4 juni een Krijn Rietveld Memorial Innovation Award.

Promovendus Alex Tutwiler van de Faculteit Archeologie heeft via de P.J.R. Modderman Stichting een Archol-beurs ontvangen om te onderzoeken hoe kinderarbeid de botten van Nederlandse kinderen tussen de 17e en 19e eeuw heeft gevormd. Met behulp van CT-scans wil ze een uitgebreider beeld krijgen van hoe…

Voor het doen van medisch onderzoek bouwen onderzoekers vaak weefsel na in het laboratorium. Met de zogeheten organ-on-a-chiptechnologie wordt een soort kunstorgaantje gemaakt, inclusief bloed dat er doorheen stroomt. Zo ontstaat een levensechte testsituatie voor medicijnen of het onderzoeken van ziekteprocessen.…

Hans Ulrich Scherer is hoogleraar reumatologie, in het bijzonder translationele reumatologie. Met zijn leerstoel wil hij bruggen slaan tussen onderzoek en kliniek, maar ook tussen afdelingen en organisaties in binnen- en buitenland. Aanstaande vrijdag spreekt Scherer zijn oratie uit. 'Om vooruitgang…

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…