Lezing, Natuurwetenschappelijk Gezelschap Leiden

Vroege Neanderthalers in Spanje hielden mogelijk een winterslaap. Archeoloog Gerrit Dusseldorp werd geïnterviewd over dit nieuws in het radioprogramme Nieuwsweekend.

Archeoloog Femke Reidsma (33) doet onderzoek naar de rol van vuurgebruik in de evolutie van de mens. Leids Universiteits Weekblad Mare schreef over haar onderzoek. ‘Je wordt beter in een kampvuur aan de gang houden als je het chemische proces begrijpt.’

Neanderthalers kookten en bewerkten hun eten al veel uitgebreider dan gedacht. Britse wetenschappers hebben dit ontdekt toen ze 12 tot 70 duizend jaar oude kookresten analyseerden die zijn gevonden in Griekenland en Irak. Archeoloog Femke Reidsma is promovendus bij de menselijke evolutie-groep aan de…

Editie NL dook in historische gezichtsreconstructies. In het item van 6 oktober 2021 stond naast een middeleeuwse monnik ook Krijn centraal, een neanderthaler waarvan een reconstructie te zien is in het Rijksmuseum van Oudheden. Gerrit Dusseldorp geeft duiding.

10.000 jaar geleden was er net een nieuw tijdperk begonnen. Het werd elk jaar warmer, op meerdere plekken smolten enorme ijskappen. Hoe beïnvloedde dit het landschap? En wat had dit voor impact op het dagelijks leven van onze voorouders? Zo begint het artikel in de Quest Historie waarin Gerrit Dusseldorp…

De Neanderthaler heeft lange tijd een slechte pers gehad, neergezet als minder intelligent en dommige bruut. Pas in de laatste tientallen jaren blijkt steeds meer uit onderzoek dat de Neanderthaler veel intelligenter was dan lang werd aangenomen. Andrew Sorensen wordt erover geïnterviewd: 'Ze wisten…

Tot voor kort associeerden we figuratieve grotkunst alleen met de moderne mens. Recent zijn er echter twee spectaculaire ontdekkingen gedaan die erop wijzen dat Neanderthalers ook dit soort kunst maakten. In een groot artikel voor nu.nl werpt archeoloog Gerrit Dusseldorp een blik op de betekenis van…

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

Een oeroude kaak bewijst dat de denisovamens, een aan de neanderthaler verwante menssoort, 160.000 jaar geleden in de Himalaya leefde. De Kijk vroeg Roebroeks om een reactie over deze spectaculaire nieuwe vondst.

De nieuwe inzichten omtrent de oorsprong van de mens volgen elkaar in een rap tempo op. Een goede reden voor Scientias om hoogleraar Wil Roebroeks te interviewen. 'Toen ik student was, decennia geleden, maakten we rechte lijntjes naar onze verschillende voorouders en naar dito uitstervende lijntjes.…

Het terugdringen van agressie is in de afgelopen jaren in toenemende mate een maatschappelijke prioriteit geworden. Agressie in de vroege kindertijd vergroot de kans op latere agressieproblemen en antisociaal gedrag.

Tijdens de vroege moderne tijd werden veel middeleeuwse manuscripten in stroken perkament gesneden, die opnieuw werden gebruikt om de bindingen van nieuw gedrukte boeken te versterken. Tot voor kort kwamen deze hergebruikte stukjes middeleeuwse manuscripten alleen aan het licht wanneer de vroege moderne…

Het gebruik van vuur kan veel vertellen over de evolutie van de mens. Archeoloog Femke Reidsma ontwikkelde een techniek waarmee nauwkeuriger kan worden achterhaald hoe onze voorouders vuur gebruikten. Bestaande archeologische studies moeten hierdoor worden herzien. De studie van Reidsma is 2 november…

Het grote internationale onderzoeksproject Connected Communities in early medieval Europe (COCO) heeft een belangrijke Europese subsidie ontvangen: de ERC Synergy Grant. Het gaat om een omvangrijke subsidie van € 11.194.464 voor de onderzoeksperiode van zes jaar. Het project COCO wordt geleid vanuit…

De laatste jaren zijn er veel spectaculaire archeologische vondsten aangespoeld op de Nederlandse stranden. Zo ook bijna duizend spitsen van been en gewei uit het Mesolithicum (11,000-8000 v. Chr.). Tot nu toe was het niet bekend welke dieren de mesolithische jager-verzamelaars gebruikten om spitsen…

Het collegeaanbod op het gebied van de filosofie, levensbeschouwing en religie.

Na bijna twee jaar emeritaat kijkt Wil Roebroeks terug op een carrière die begon in een tijd van vrijheid en eindigde in een vakgebied dat wetenschappelijk én sociaal ingrijpend is veranderd. ‘Ik heb geluk gehad om altijd lol te hebben in mijn werk,’ zegt hij. ‘Dat is ook mijn advies aan jongere generaties:…

In een grot in Zuid-Afrika werd recentelijk de oudste tekening ooit gevonden, 70.000 jaar oud. Archeoloog Gerrit Dusseldorp werd hierover geïnterviewd in het NPO Radio 1 programma Nieuws & Co.

Vorige week verscheen er een artikel in PLoS ONE waarin archeologen en genetici pleitten voor een nieuwe blik op het uitsterven van de Neanderthaler.

Een goede taalontwikkeling is van belang voor de cognitieve en sociale ontwikkeling, om te kunnen communiceren en om te kunnen leren. Als de taalontwikkeling niet verloopt zoals verwacht, kan dit allerlei consequenties hebben. Kinderen met een extra X of Y chromosoom hebben een verhoogd risico op problemen…

Archeologisch onderzoek heeft soms wel wat weg van een murder mystery. Vrijwel de gehele prehistorie, op de laatste 40.000 jaar na, leefden er meerdere mensensoorten tegelijk. Ze leefden ook vaak in hetzelfde gebied. En de stenen werktuigen die we opgraven, zien er meestal vrij eender uit. Hoe weten…

Neanderthalers wisten volwassen bosolifanten, de grootste landzoogdieren van de laatste paar miljoen jaar, te verschalken. De Leidse hoogleraar Wil Roebroeks publiceert hierover samen met onder anderen zijn Duitse collega Sabine Gaudzinski-Windheuser in het tijdschrift Science Advances. De doorbraak…

In aflevering 53 van de Leidse Studium Generale podcast Radio Horzelnest verkennen we de vroegste bewoningsgeschiedenis van ons land met archeologen Gerrit Dusseldorp en Yannick Raczynski-Henk. Samen schreven zij: ‘De eerste mensen in de Lage Landen’.

Sinds 2013 voegen landen gemakkelijker namen toe aan de Amerikaanse terrorismelijst (TSDB), vertelt Jelle van Buuren in De Telegraaf.

Het onderzoek van het Brain and Education Lab richt zich op de ontwikkeling van cognitieve processen die betrokken zijn bij leren en academische vaardigheden zoals begrijpend lezen, wiskunde en ruimtelijke vaardigheden. Daarbij richt het onderzoek zich specifiek op één van de meest opwindende fasen…

De sociale ontwikkeling is één van de belangrijkste domeinen van kwetsbaarheid bij Jonge kinderen met een extra X- of Y-chromosoom. Het is daardoor voor hen uitdagender om sociale signalen te signaleren in hun omgeving, die te verwerken en er gepast op te reageren.

In de loop van honderdduizenden jaren was het in onze contreien een komen en gaan van diverse soorten mensachtigen, afhankelijk van de temperatuur: ijstijden en warmere tijden wisselden elkaar af. In ‘De eerste mensen in de Lage Landen’ beschrijven de Leidse archeologen Yannick Raczynski-Henk en Gerrit…

.

Hoe dachten de anglosaksen over de ervaring van het ouder worden? Was het echt een gouden tijd voor de ouderen zoals werd gesuggereerd?

Wil jij beginnen aan de bacheloropleiding Politicologie: Nationale en Internationale Politiek? Hieronder vind je jouw stappenplan.

Mensen met een stukje oeroud neanderthaler-DNA kunnen zieker worden van het coronavirus dan anderen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek, gepubliceerd in Nature. Gerrit Dusseldorp, expert op het gebied van de vroege mens, reflecteert op deze ontdekking.

Bestudeer alle aspecten van het menselijk leven in het verleden en plaats je kennis in een breder, historisch perspectief.

Niet het vernuft van de mens, maar materialen zijn de bron voor innovatie en vooruitgang. Dat concludeert archeoloog Maikel Kuijpers op basis van zijn onderzoek naar vakmanschap en materiaalbewerking in de Vroege Bronstijd.

Het plotselinge uitsterven van de Neanderthaler, zo’n 40.000 jaar geleden, is voor veel wetenschappers nog steeds een raadsel. Nieuw onderzoek van wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven, Universiteit Leiden en Wageningen University suggereert dat we de teloorgang van de Neanderthalers…

Hoe functioneerde het slavenvermogen in de sociaal-juridische context van het Romeinse keizerrijk?

Coos Huijzen & Geerten Waling, De geboortepapieren van Nederland. de unie van Utrecht, de apologie van Willem van Oranje en het plakkaat van verlating in hedendaags Nederlands (Amsterdam, 2014)

Van de patiënten met multipele sclerose (MS) krijgt 34-65% vroeg of laat te maken met cognitieve problemen.

Hoewel hij zei weinig fiducie te hebben in de biografie, besefte Willem Frederik Hermans heel goed dat ook zijn eigen leven onderwerp zou worden van studie. Mede daarom legde hij een immens archief aan, waarin hij alles bewaarde over wat hij schreef, las, zag en meemaakte. Biograaf Willem Otterspeer…

Om je aan te melden voor een bacheloropleiding aan de Universiteit Leiden heb je meerdere documenten nodig. Als je een toelatingsverzoek indient, word je gevraagd om een aantal extra documenten mee te sturen. Zorg ervoor dat je deze documenten bij de hand hebt!

Tot de Bataafse Revolutie van 1795 kwamen op het Binnenhof regenten in de Staten-Generaal samen namens zeven soevereine provincies om de Republiek te besturen. Twintig jaar later waren de Staten-Generaal (inmiddels verzamelnaam voor de Eerste en Tweede Kamer) enkel nog medewetgever naast koning Willem…

LIBC PUBLIEKSDAG 'ONZEKERE TIJDEN; EEN STRUIKEBLOK OF SPRINGPLANK?' (in Dutch)

Hieronder wordt per deelnemende universiteit een kort overzicht van lopende programma's en projecten gegeven.

Hoe kunnen theorieën over moderne desinformatie helpen om te begrijpen hoe dat werkte in de Romeinse tijd?