Sterrenkundige Donggang Wang, natuurkundige Anne Meeussen en scheikundigen Nick Gerrits en Elliot Mock: alle vier krijgen ze van NWO een Rubicon-beurs. Met deze beurs voor jong talent gaan ze twee jaar lang onderzoek doen aan een buitenlandse universiteit.

Zelfs embryo’s kunnen verzeild raken in een evolutionaire wapenwedloop met een andere soort. Dat laten Leidse biologen zien bij larven van de roze bittervoorn die als koekoeksjongen parasiteren op de kieuwen van zoetwatermosselen. Ze publiceerden hun onderzoek 19 februari in PNAS.

Veel van de taalregels die wij nu gebruiken, zijn in de zeventiende en achttiende eeuw geformuleerd. Promovenda Eline Lismont onderzocht in een dubbeltraject aan de universiteiten van Leiden en Brussel wat ervoor zorgde dat sommige een succes werden en andere snel werden vergeten.

Deelnemers van het Universe Awareness-netwerk uit 28 landen begonnen op 26 maart in de Oude Sterrewacht aan de workshop rond de vraaq: hoe breng je jonge kinderen overal ter wereld in aanraking met de sterrenkunde? De Leidse sterrenkundige George Miley, initiatiefnemer van het netwerk, kreeg een koninklijke…

Op donderdag 20 februari organiseert Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) een workshop over prenten en tekeningen uit de collecties. In de workshop toont conservator Jef Schaeps bijzondere, bekende en onbekende prenten en tekeningen. Sommige behoren tot de grootste kunstschatten van de bibliotheek…

Snijsporen op botjes van beren laten zien dat mensen in Noord-West Europa 300.000 jaar geleden berenvellen gebruikten om warm te blijven.

Sommige sterrenstelsels in het jonge heelal zijn razendsnel gegroeid, zo blijkt uit waarnemingen van een internationaal team astronomen, onder wie Caroline Straatman en Ivo Labbé van de Leidse Sterrewacht. Ze zijn, op een recordafstand van 12 miljard lichtjaar, uit de periode dat het universum zelf…

Een smeekbrief geschreven door een hofdame in Parijs in 1548 en andere egodocumenten staan centraal op een conferentie van het Brieven als Buit-project van 22 tot 24 juni 2011 aan de Universiteit Leiden.

Onderzoekers in Leiden, onder leiding van Sebastian Pomplun, hebben een nieuwe methode ontwikkeld om honderdduizenden moleculen te screenen voor geneesmiddelenonderzoek — dit keer zonder DNA-tags, maar met massaspectrometrie. ‘We wilden geneesmiddelenonderzoek sneller en toegankelijker maken,’ zegt…

Op 24 april is bekend geworden dat archeoloog prof.dr. Maarten Jansen vanwege zijn afscheid benoemd wordt tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Door de coronacrisis blijft het voorlopig bij de bekendmaking.

Het succes van de Nederlandse radioastronomie in de vorige eeuw was voor een groot deel de verdienste van de Leidse astronoom Jan Hendrik Oort. Hij maakte slim gebruik van de naoorlogse omstandigheden. Historica Astrid Elbers bracht die gouden periode in kaart.

De jaarlijkse bijeenkomst van de European Astronomical Society (EAS) vindt dit jaar plaats in Leiden. De grootste sterrenkundeorganisatie van Europa verwacht zo’n 1500 astronomen. De Universiteit Leiden is de organisator van EAS 2020, dat tegelijk met de jaarlijkse Nederlandse Astronomenconferentie…

Ariane Briegel wil bacteriën inzetten om vroegtijdig kanker te detecteren. Samen met postdoc Alise Muok ontwikkelt ze een methode om de urine van patiënten snel en goedkoop te kunnen testen op de aanwezigheid van verdachte moleculen. Ze ontvangen hiervoor een beurs van ongeveer 150.000 euro van KWF…

Kalsang Gurung is de eerste Tibetaan die in Leiden promoveert. Hij deed onderzoek naar de verhalen over Shenrab Miwo, de stichter van de religie bön. Gurung toont aan dat deze verhalen geen historische werkelijkheid weerspiegelen. Promotie op 31 mei.

De decanen van de faculteiten in de Sociale en Gedragswetenschappen in Nederland ondertekenden op 14 november een samenwerkingsovereenkomst, waarmee het Nationaal Ethiek Overleg Sociale en Gedragswetenschappen is opgericht. Dit landelijk regieorgaan heeft als doel de ethische toetsing in de sociale…

Hoe moet de koran gelezen worden? Het schrift van het heilige boek maakt verschillende interpretaties mogelijk. Onderzoeker Marijn van Putten ontvangt een ERC Consolidator Grant van twee miljoen euro om eeuwenoude recitaties in kaart te brengen.

Patiënten die nog geen gewrichtsreuma hebben maar wel al een voorfase van de ziekte, hebben baat bij het eerder starten van de gebruikelijke behandeling. Dat schrijven onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) in The Lancet. Door methotrexaat tijdelijk in deze ‘pre-reumafase’ voor…

Van een videobril voor doven tot de bescherming van bedreigde talen. De nieuwe expositie van het Taalmuseum in de Oude UB toont aan hoe taalonderzoek bijdraagt aan maatschappelijke vraagstukken als gezondheidszorg of verdwijnende culturen. Van 14 september t/m 30 november.

Waarschijnlijk is de zuurstof al tijdens de vorming van de komeet opgenomen. Dat blijkt uit onderzoek van het Europese ruimtevaartuig Rosetta dat rond de komeet cirkelt. Een internationaal team van onderzoekers onder leiding van Kathrin Altwegg (Universität Bern) met Ewine van Dishoeck en Catherine…

Archeoloog prof.dr. Bleda Düring heeft een prestigieuze ERC Advanced Grant toegekend gekregen voor zijn onderzoek naar het ontstaan van sociale ongelijkheid in de overgang van de koper- naar de bronstijd op Cyprus. Aan de hand van opgravingen, isotopenanalyse en culturele interpretaties onderzoekt hij…

Het zichtbaar maken van ongeschreven verhalen van inheemse culturen en volken van de Cariben. Dat doet de tentoonstelling ‘Caribbean Ties’ in de Oude UB.

Wetenschappers onder leiding van Leids astronoom Sebastiaan Haffert hebben een afbeelding gemaakt van twee planeten die als een stofzuiger een spoor trekken in de planeetvormende schijf rond een jonge ster. Het is pas het tweede keer dat het gelukt is een meervoudig exoplaneetsysteem direct te fotog…

Het onderzoeksproject heeft als doel ouders te helpen hun kleuters gezonde eetgewoonten aan te leren door het bevorderen van sensitieve voeding tijdens de fase wanneer peuters kieskeurig met eten worden.

In de serie tafelgesprekken ‘Van kluis naar kussen’ krijgt de kijker een blik achter de schermen van de Bijzondere Collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). In deze speciale aflevering staat Scaliger-hoogleraar Rick Honings centraal, die op 13 september jongstleden zijn oratie - Het…

De Leidse sterrenkundestudenten Isabel van Vledder en Dieuwertje van der Vlugt hebben de hele Melkweg in kaart gebracht door dwergsterren te tellen. Het resultaat is het meest complete model voor de verdeling van dit soort sterren. Hun onderzoek is gepubliceerd in the Monthly Notices of the Royal Astronomical…

Carolien Stolte heeft een Early Career Award ontvangen van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Ze kreeg deze prijs voor haar onderzoek naar de rol van informele Afro-Aziatische netwerken in de Koude Oorlog. Voor dit vernieuwende onderzoeksbeeld ontving ze de prijs, een bedrag…

Een groeiend aantal studenten met autisme (ASS) gaat naar het hoger onderwijs. Kennis over de mogelijkheden en uitdagingen voor deze groep jongvolwassenen is echter schaars. Renée Dijkhuis concludeert in haar promotieonderzoek ‘Autism in Higher Education: An investigation of Quality of Life’ dat studenten…

Een unieke multicenter studie, waarbij ongeveer 3500 jongeren tussen 10 en 25 jaar oud uit verschillende continenten werden onderzocht, laat zien dat kunstmatige intelligentie - specifiek machine learning - in staat is om individuele jongeren met angststoornissen te identificeren aan de hand van hun…

Op 5 januari 2025 is prof. dr. Henri Willy (Harry) Pleket overleden, emeritus hoogleraar Oude geschiedenis en de Griekse en Latijnse epigrafiek. Hij vervulde een belangrijke academische rol binnen en buiten zijn vakgebied, in Nederland en internationaal. Hij was lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie…

Twee onderzoekssamenwerkingen waarbij de Universiteit Leiden betrokken is hebben een grote Europese subsidie, een zogenaamde ERC Synergy Grant, gekregen. Het gaat om onderzoek naar de ontwikkeling van membranen die bijvoorbeeld water en medicijnen kunnen zuiveren en onderzoek naar de biologische klok…

Naomi Ellemers, hoogleraar Sociale psychologie van de organisatie, Marijn Franx, hoogleraar Extragalactische sterrenkunde en Ineke Sluiter, hoogleraar Griekse taal- en letterkunde krijgen een Spinozapremie 2010.

Deel één van The Cambridge History of South Africa van Leids historicus Robert Ross e.a. heeft een plaats gekregen op de lijst van Outstanding Academic Titles van de invloedrijke American Library Association. Het standaardwerk uit 2010 geeft een nieuw perspectief op de geschiedenis van Zuid-Afrika tot…

Professor Nira Wickramasinghe gaat met een NWO Open Competition grant onderzoek doen het afterlive van de Nederlandse slavernij rond de Indische Oceaan.

‘Migraine is een hersenziekte. Als het eenvoudig was dan hadden we het al opgelost’. Dat is de titel van de oratie die hoogleraar Neurologie Gisela Terwindt op vrijdag 3 juni uitspreekt. Ze benadrukt in haar toespraak het belang van onderzoek naar de verschillen tussen vrouwen en mannen met migraine…

Vanuit het Programmabureau Duurzame Geesteswetenschappen en NWO zullen drie promovendi van de Faculteit Geesteswetenschappen een financiering ontvangen. Doel van de toekenning is het stimuleren van jong talent binnen de geesteswetenschappen.

Astronoom Jos de Boer heeft in Nice de Chesneauprijs in ontvangst genomen voor zijn onderzoek naar zogeheten protoplanetaire schijven. De prijs wordt toegekend aan het beste sterrenkundige proefschrift op het gebied van hoge ruimtelijke resolutie. ‘Ik zie het als een goede kans om over mijn onderzoek…

Met computersimulaties heeft archeoloog Fulco Scherjon in kaart gebracht waar en hoe neanderthalers in West-Europa hebben geleefd. Opvallend: ze kregen waarschijnlijk veel kinderen, en leefden in kleinere groepen dan gedacht. Promotie 28 mei.

In de abdij van Rolduc te Limburg zijn tientallen bladen uit middeleeuwse boeken opgedoken. Van maandag 26 tot en met woensdag 28 maart zullen vijftien studenten en vier docenten van de opleiding Book and Digital Media Studies de boeken identificeren en beschrijven.

In zijn oratie van 5 oktober 2009 gaat Giles Scott-Smith, hoogleraar Diplomatieke geschiedenis van de Atlantische samenwerking, in op de vriendschap tussen de naamgever van zijn leerstoel Ernst van der Beugel en de voormalige Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Henry Kissinger.

Neanderthalers konden al heel zorgvuldig en van dichtbij jagen op prooidieren. Dat concludeert een internationaal team van archeologen, waaronder Leidse onderzoekers, in het tijdschrift Nature Ecology and Evolution. Publicatie op 25 juni.

Expats krijgen in Nederland een veel warmere ontvangst in vergelijking met andere migranten, constateert historicus Aniek Smit van de Universiteit Leiden. ‘Maar gemeenten moeten meer rekening houden met de onderlinge verschillen tussen expats en welk effect hun komst heeft op andere bewoners.’ Promotie…

Aafje de Roest heeft van haar hobby haar werk gemaakt. Van een tiener die graag naar hiphop luisterde, werd ze een promovenda die onderzoekt hoe jongeren hun culturele identiteit vormen aan de hand van Nederlandstalige hiphop.

Drie Leidse fundamentele onderzoeken binnen de natuurkunde, chemie en medische wetenschap krijgen geld van wetenschapsfinancier NWO. Het gaat om onderzoek naar het magnetisch veld van het heelal, de rol van myeloïde cellen bij kankerimmunotherapie en de evolutie van oereiwitten.

Op 10 december 2024 vond in het Europees Parlement een verhelderende presentatie plaats van Protecting Democracy in Europe, het nieuwe boek van Tom Theuns, assistent-professor aan de Universiteit Leiden. Het evenement, georganiseerd door Thijs Reuten en zijn team, bracht een vooraanstaand panel van…

Onlangs werd bekend dat archeologen van de Universiteit Leiden bij opgravingen in Oegstgeest een zeer zeldzame zilveren schaal uit de eerste helft van de zevende eeuw hebben gevonden. Leidse historicus Hans Mol werpt een blik op deze vondst vanuit historisch perspectief.

De manier waarop traditioneel levende jagers-verzamelaars knollen roosteren, kan nieuw licht werpen op hoe prehistorisch mensen mogelijk dit voedsel bereidden. Archeologe Stephanie Schnorr onderzocht de bereidingscultuur van de Hadza uit Tanzania.

Pleegkinderen vinden het soms lastig om nieuwe volwassenen in hun leven te vertrouwen vanwege negatieve ervaringen. Dit kan de ontwikkeling van een veilige gehechtheidsrelatie met hun pleegouders bemoeilijken. Pleegouders kunnen bovendien problemen ondervinden bij het opvoeden van hun pleegkind. Het…

Drie wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Starting Grant van de Europese onderzoeksraad. Met deze subsidie kunnen onderzoekers hun eigen project lanceren en een eigen onderzoeksteam vormen.

De eerste circulaire economie ter wereld was in de bronstijd. Maar die was niet volledig duurzaam, vertelt Hoogleraar Archeologie van het Vroege Europa David Fontijn op de NGL-lezing van donderdag 17 januari. Men haalde namelijk structureel brons uit de circulatie door zwaarden, sieraden en andere waardevolle…

Astronomen, onder wie de Leidse professoren George Miley en Huub Röttgering, hebben de APEX-telescoop ingezet om een enorm cluster van sterrenstelsels in het vroege heelal te onderzoeken. Daarbij is ontdekt dat veel van de stervorming die daarin plaatsvindt niet alleen schuilgaat achter stof, maar bovendien…