Manon van der Heijden is terugkerend recensent in de Historische BoekenCast van Historisch Nieuwsblad.

De geschiedenismaster aan de Universiteit Leiden gaat veranderen. Vanaf september 2026 worden drie van de vijf specialisaties vervangen door nieuwe onderwerpen, die beter aansluiten bij het onderzoeksveld én de belangstelling van studenten. Een van deze nieuwe specialisaties wordt bovendien volledig…

Sinds 2009 behaalden 95 kandidaten hun doctoraat in Creative en Performing Arts. Op deze pagina een overzicht van ACPA's alumni.

Persaandacht voor de Nature Physics-publicatie over Topologische Metamaterialen.

Een nieuwe studie in Nature Plants heeft de belangrijkste ordeningsprincipes onderzocht die vegetatiegedrag bepalen. De inzichten uit deze studie kunnen worden gebruikt om de voorspellingen van klimaatverandering te verbeteren. De Leidse wetenschappers Peter van Bodegom en Nadia Soudzilovskaia zijn…

De publicatie van een artikel over de zogenoemde Siberische eenhoorns in Nature Ecology & Evolution stond centraal in radio-interviews en media-artikelen.

Bioloog Menno Schilthuizen schreef dit jaar een bijzonder boek.

Mensen met een stukje oeroud neanderthaler-DNA kunnen zieker worden van het coronavirus dan anderen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek, gepubliceerd in Nature. Gerrit Dusseldorp, expert op het gebied van de vroege mens, reflecteert op deze ontdekking.

Piemels en vagina's; iedereen heeft er één en iedereen praat erover.

Plantengemeenschappen waarin veel verschillende soorten voorkomen zijn minder kwetsbaar voor aanvallen van plantenetende dieren of ziekten dan minder diverse gemeenschappen. Het helpt ook als de soorten in de gemeenschap niet nauw met elkaar verwant zijn. Dat blijkt uit een internationale studie gepubliceerd…

The universities of Granada and Genova are organizing an international congress on 29-30 September 2022. The purpose is to think about the saliency of place-based forms of identity in the centuries that followed the fall of the Roman Empire, and to build new theoretical and methodological frameworks…

Natuurkundigen van Virginia Tech in de VS onderzochten hoe een zeepbel bevriest tot een prachtige ijskoepel. Tenminste, als de lucht koud genoeg is, anders stort de bevriezende bel in. LION-natuurkundige Daniela Kraft geeft commentaar. 'Dit was nog nooit eerder onderzocht. Ik vind het mooi om te zien.' (beeld:…

Julia Cramer is de winnaar van de Minerva-Prijs 2017 van NWO. Cramer ontvangt de prijs voor haar onderzoek op het gebied van quantumwetenschap en -technologie.

Darmen-op-chips reageren hetzelfde op aspirine als echte menselijke organen, blijkt uit Leids onderzoek. Dit is een teken dat de modelorgaantjes goede voorspellers zijn voor de werking van medicijnen in het menselijk lichaam. Publicatie in Nature Communications op 15 augustus.

Combinatie van twee potentiële geneesmiddelen geeft zicht op een 'superblokkade' van een overactief immuunsysteem, schrijven Leidse wetenschappers in Nature. De doorbraak was het kristalliseren van het betrokken membraaneiwit.

Leidse en Delftse wetenschappers hebben vastgesteld wat elektronentransport via een enkel molecuul zo moeilijk maakt. Ze ontdekten dit dankzij een nieuwe meetmethode. Hun bevinding brengt elektronische chips een stap dichterbij. Ze publiceerden erover in Nature Nanotechnology.

Leidse natuurkundigen en internationale collega's in Genève en Barcelona hebben het mechanisme bevestigd waardoor magic-angle grafeen supergeleidend wordt. Dit is een flinke stap naar het ophelderen van het mechanisme achter hoge-temperatuur-supergeleiding, een decennia oud mysterie voor natuurkundigen,…

Leidse onderzoekers hebben een enzym ontdekt dat bacteriën helpt plastic af te breken én erop te groeien, een veelvoorkomend enzym dat mogelijk bijdraagt aan duurzamere plasticverwerking. De bevindingen zijn gepubliceerd in Nature Communications.

Voor het eerst hebben natuurkundigen het ‘smelten’ in beeld gebracht van elektronen binnen een speciale soort isolator. Het stelt elektronen in staat om vrij te bewegen en verandert de isolator in een metaal of eventueel zelfs een superconductor. Publicatie in Nature Physics.

Op een ogenschijnlijk gewone kubus verschijnt onder druk een patroon van hollingen en bollingen. Er is nu een methode ontwikkeld om zulke 3 dimensionale structuren te ontwerpen en maken met eenvoudige bouwstenen. Publicatie in Nature.

Om de werking van anti-kankermedicijn Bortezomib te begrijpen brengen Leidse chemici de machinerie van het proteosoom in kaart. Dit is de afvalverwerkingscentrale van de cel. Ze delen hun methode in Nature Protocols zodat labs ermee aan de slag kunnen.

Er lijken genen te zijn die invloed hebben op hoe ons brein zich in de loop der tijd ontwikkelt. Een groot internationaal consortium heeft dit met een uitgebreide studie ontdekt. De resultaten van het onderzoek zijn recent gepubliceerd in Nature Neuroscience.

Hoe tel je de nanoplastics in je lichaam? Leidse onderzoekers publiceren vandaag in Nature Protocols over een methode die dit makkelijker moet maken. Belangrijk voor milieu- en medicijnonderzoek.

Voor het eerst is de aanstekelijkheid van gapen nu ook aangetoond in een dier dat voornamelijk alleen leeft en niet zo vaak sociaal is met soortgenoten, namelijk de orang-oetan. Publicatie van een internationale groep van onderzoekers met de Leidse psycholoog Evy van Berlo als hoofdauteur in Nature…

Leidse astronomen publiceerden op donderdag 10 september, twee artikelen over duurzamer sterrenkunde in een speciaal katern van het vakblad Nature Astronomy. Ze berekenen onder andere dat hun eigen online congres drieduizend keer minder kooldioxide verbruikte dan het offline congres een jaar eerder.…

Burgers uitnodigen om dieren te monitoren, planten te fotograferen of watermonsters te verzamelen. Het zijn enkele mogelijkheden van Citizen Science. Deze burgerwetenschap neemt toe in populariteit, als een effectieve en impactvolle wijze van data verzamelen, maar ook om de samenleving te betrekken…

Zijn vrouwen en mannen van nature echt zo verschillend? Dat vraagt documentairemaker en schrijver Sunny Bergman zich op 8 maart af in de 26e Annie Romein-Verschoorlezing.

Het gebruik van vuur kan veel vertellen over de evolutie van de mens. Archeoloog Femke Reidsma ontwikkelde een techniek waarmee nauwkeuriger kan worden achterhaald hoe onze voorouders vuur gebruikten. Bestaande archeologische studies moeten hierdoor worden herzien. De studie van Reidsma is 2 november…

Prestaties van onderzoekers worden teveel beoordeeld op beschikbare data en indicatoren en onvoldoende op inhoud. Hierdoor dreigt het systeem de wetenschap schade te berokkenen in plaats van te verbeteren. Vijf bibliometrische experts, waaronder hoogleraar Paul Wouters, formuleren in Nature tien principes…

Planten kunnen de aanval van een ziekteverwekker weerstaan dankzij een tweeledig afweersysteem. De relatie tussen de twee afweerlijnen was nog niet duidelijk, maar nu blijkt dat ze elkaar versterken, zoals universitair docent Pingtao Ding (Instituut Biologie Leiden) en collega’s (Sainsbury Laboratory,…

De Pilgrim Fathers woonden begin 17e eeuw in Leiden voordat ze in Amerika hun kolonie stichtten. Maar liefst negen Amerikaanse presidenten stammen van hen af. De universiteit speelde een belangrijke rol in het leven van de Pilgrims.

Lezing, Studium Generale

Anar Ahmadov, Universitair Docent Politieke Economie aan het Leiden University College in Den Haag,, heeft een onderzoeksbeurs gekregen van het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in de Geesteswetenschappen en Social Wetenschappen (NIAS-KNAW).

In de reeks Pioniers van de Universiteit Leiden laten we (voormalige) studenten aan het woord die als eerste in hun familie naar de universiteit gingen. In deze tweede aflevering: historicus en universitair docent Nadia Bouras (1981). ‘Ook al kwam ik er pas later achter dat mijn moeder die droom had,…

In het oosten van Afrika dreigt een grote hongersnood, onder meer doordat de graanexport uit Oekraïne door de oorlog stopt. Bij ‘Met het oog op morgen’ legt hoogleraar Mirjam de Bruijn uit waarom de Russen toch niet algemeen worden gehaat in Afrika.

Op donderdag 26 juni 2025 vond in het Paviljoen van het Wereldmuseum Leiden de eerste gezamenlijke bijeenkomst plaats van de Universiteit Leiden en de Vrije Universiteit Amsterdam rond het gedeelde onderzoeksthema Collecting Global Heritage. Zo’n vijftig onderzoekers, studenten en collectiebeheerders…

De Volkskrant publiceerde onlangs een lijst van de beste boeken op het gebied van slavernijverleden die in 2022 gepubliceerd zijn. Twee van de drie boeken op de lijst werden (mede) geschreven door medewerkers van de Faculteit Geesteswetenschappen.

Het Streaming the Past project, opgezet door archeologen en historici van de Universiteit Leiden, heeft recentelijk een NWA-beurs toegekend gekregen. Het Leidsch Dagblad en universitair weekblad Mare schreven een artikel over dit bijzondere project.

Judith Pollmann, hoogleraar Vroegmoderne Geschiedenis, en Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis, vertellen in het Leidsch Dagblad over hun boek ‘De Lage Landen. Een geschiedenis voor vandaag’. Het boek poogt de hedendaagse Nederlandse politieke cultuur te verklaren aan de hand van het v…

Oprichters en bestuurders van De Nederlandsche Bank (DNB) waren jarenlang nauw betrokken bij slavernij. Dit blijkt uit een onderzoek door Leidse universitair docenten Karwan Fatah-Black en Lauren Lauret, dat zij samen met Joris van den Tol van Cambridge University uitvoerden.

Tien historici, onder leiding van Thijs Brocades Zaalberg en Bart Luttikhuis, vergelijken hierin de dekolonisatieoorlog in Indonesië (1945-1949) met oorlogen in onder andere Algerije, Vietnam, Kenia en Maleisië. Het doel hiervan is niet relativeren, maar juist beter begrijpen waarom in al deze oorlogen…

In het afgelopen anderhalf jaar zijn er zeven militaire staatsgrepen gepleegd in westelijk Afrika. In Mali, Soedan, Guinee-Bissau, Tsjaad, Burkina Faso en Tunesië lukte het om de bestaande regeringen omver te werpen. Mirjam de Bruijn, hoogleraar Moderne geschiedenis van Afrika, was te gast bij Wereldmachten…

Judith Pollmann heeft financiering toegekend gekregen vanuit de Vrije Competitie geesteswetenschappen van NWO. Zij kreeg de subsidie voor haar onderzoek naar innovaties en de gewone man in de Lage Landen, 1500-1850.

Hoogleraar Herman Paul is per 1 februari benoemd als Wetenschappelijk Directeur van het Instituut voor Geschiedenis. ‘Juist in deze tijden is transparantie essentieel.’

Onlangs is er een KIEM-beurs ​​toegekend aan een diverse groep Leidse onderzoekers, met als doel om in 2026 een interdisciplinaire conferentie te organiseren getiteld ‘Ancient Religions and the Materiality of Danger’. Het onderwerp van de conferentie markeert een verschuiving naar het bestuderen van…

Ariadne Schmidt wordt benoemd tot bijzonder hoogleraar op de Magdalena Moonsleerstoel aan de Universiteit Leiden. Zij zal per 1 september wetenschappelijk onderzoek doen en onderwijs geven over de Geschiedenis van de stadscultuur, in het bijzonder van Leiden.

Vier Leidse onderzoekers hebben van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) een Vici-beurs gekregen. De door deze onderzoekers ingediende voorstellen zijn gehonoreerd met een bedrag van elk 1,5 miljoen euro. Hiermee kunnen zij hun vernieuwend en grensverleggend onderzoek gaan…

Tijdens het Openingscollege in september is voor de vierde maal de Carla Musterd Onderwijsprijs uitgereikt. Studenten verkozen Cátia Antunes tot beste docent van de Opleiding Geschiedenis. De Fruin prijs voor de beste masterscriptie ging dit jaar naar Stefan Penders.

In 1984 werd in de Waddenzee een bijzonder goed bewaard scheepswrak gevonden. Het fluitschip verging waarschijnlijk aan het einde van de 16e eeuw. Ondanks decennia van onderzoek is er nog niet eerder met een interdisciplinair perspectief naar het scheepswrak gekeken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed…

Hoe geven we ons rekenschap van historische machtsverhoudingen bij het schrijven van nieuwe geschiedenissen van slavernij en emancipatie? Welke kritische methodes kunnen we hanteren bij het bestuderen van overgeleverde archieven en collecties? Een nieuwe boekenserie moet antwoord geven op deze vragen.…