Het klinkt futuristisch, maar het kan toch: miniatuurorganen van patiënten maken en hierin bestuderen hoe ziektes zich ontwikkelen en behandeld kunnen worden. Dat willen onderzoekers van het LUMC, de Universiteit Twente (UT), UMCG, TU Delft en het Hubrecht Instituut de komende 10 jaar bereiken met een…

De Nederlandse regering maakt ieder jaar op Prinsjesdag de miljoenennota bekend. Het gaat economisch voor de wind en begin 2021 zijn er weer verkiezingen, dus er zullen op 17 september ongetwijfeld veel rooskleurige plannen uit het koffertje komen. Econoom en bestuurskundige Wimar Bolhuis doet alvast…

Tijdens de coronapandemie had de wetenschap haast om middelen te vinden die helpen tegen de ziekte. Om het wereldwijde onderzoek hiernaar te combineren, ontwikkelde promovendus Judith ter Schure een nieuw soort statistiek: ALL-IN meta-analyse. Hiermee kan sneller worden bepaald of bijvoorbeeld een vaccin…

Kringlooplandbouw en meer natuur zijn belangrijk om uitstoot tegen te gaan en de biodiversiteit uit het slop te halen. Maar gaat dat samen met Nederlands positie als belangrijke voedselexporteur? Hoogleraar Conservation biology Geert de Snoo denkt van wel, als we tenminste duidelijke keuzes maken. Hier…

Zorgen dat een medicijn precies op het juiste eiwit zijn effect uitoefent – en nergens anders. Chemicus Anthe Janssen legde verschillende methoden om de selectiviteit van potentiële medicijnen te bepalen onder de loep. Hij wierp daarmee ook een blik op het middel BIA 10-2474, nadat in 2016 in een Franse…

De voedselproductie in Nederland is een economisch succes, maar heeft geleid tot veel milieuproblemen, waaronder stikstofvervuiling. Onlangs keurde de hoogste rechter het beleid af dat economische groei en vermindering van de stikstofverliezen combineerde. Hierdoor belandde het land in een stikstofcrisis.In…

Op de middelbare school las Tim van Erven over een kunstmatig intelligent algoritme dat doolhoven kon oplossen. Vanaf dat moment was hij verkocht: ‘Het heeft iets magisch dat je met een lijst vaste regels algoritmes kunt maken die de meest verschillende dingen kunnen leren.’ Dit jaar haalde hij een…

De Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie krijgt twee nieuwe directieleden. Ronald Stark (nu nog werkzaam bij NWO) is per 1 september de nieuwe uitvoerend directeur van NOVA. Amina Helmi (hoogleraar Dynamica, structuur en vorming van de Melkweg aan het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit…

Terrorisme, crisis, geweld, inlichtingen, diplomatie, oorlog en vrede zijn onderwerpen die breed aan bod komen in de onderzoeksactiviteiten van ISGA. Regelmatig verschijnen ISGA-onderzoekers in internationale media om hun onderzoeksexpertise te bespreken. Dit item biedt een overzicht van niet-Nederlandse…

De Leidse politicoloog Tom Louwerse onderzoekt het ­ontwerp van stemhulpen. Alumnimagazine Leidraad legde Louwerse, die ook Peilingwijzer ontwikkelde, in aanloop naar de verkiezingen in ons land nu zelf eens een aantal stellingen voor.

Een internationaal team van astronomen van onder andere de Leidse Sterrewacht, heeft voor het eerst een stukje van het donkere, kosmisch web in kaart gebracht. Het onderzoek versterkt de hypothese dat het jonge heelal bestond uit enorme aantallen, kleine groepjes pasgevormde sterren. De astronomen publiceren…

Van simulaties van sterrenstelsels tot analyses van MRI-scans: wetenschappelijk onderzoek vraagt steeds meer rekenkracht. Daarom gaat de Universiteit Leiden een geheel nieuwe faciliteit voor high performance computing opzetten. Op 20 juni werd het officiële startsein gegeven.

Moeten we ons diepe zorgen maken over het Amerika van Donald Trump? Of zorgt hij voor een positieve wending? Daarover discussieerden wetenschappers en studenten tijdens het Grote Leidse Presidentsontbijt op 9 november.

Hoeveel energie en uitstoot van broeigaskas kunnen Nederlandse woningen besparen? Xining Yang gebruikt Leiden als voorbeeld en laat met zijn onderzoek zien hoe enorm de impact kan zijn. Als we tenminste harder aan de slag gaan met verduurzamen. Yang promoveert 28 juni op de modellen die hij ontwikke…

Witte meisjes krijgen significant meer positieve opmerkingen van hun meester of juf op hun basisschoolrapport, dan witte jongens en kinderen met een migratieachtergrond. Promovendus Antoinette Kroes deed in verschillende contexten onderzoek naar subtiele vooroordelen en zag hoe schadelijk die kunnen…

Islamitisch bankieren, vrijheid van religie, LGBTQ+-acceptatie en educatie zijn onderwerpen die Europese moslims belangrijk vinden voor hun toekomst. Dat blijkt uit een vragenlijst van hoogleraar Islam en het Westen Maurits Berger. De vragenlijst is het startpunt van zijn citizen science project, waarin…

Hoe kan je iets zien dat onzichtbaar is? Nou, met Euclid! Deze toekomstige ESA-telescoop gaat de structuur van het heelal in kaart brengen en zal ons meer leren over de onzichtbare donkere materie en donkere energie. Wetenschappelijk coördinator van Euclid en Leids sterrenkundige Henk Hoekstra legt…

Na decennia van intensieve landbouw staat het veenweidegebied onder druk. In het Polderlab werken wetenschappers, boeren en beleidsmakers samen aan toekomstbestendige vormen van landbouw. ‘Het is ongelooflijk hoe snel het systeem opveert zonder intensieve bemesting.’

Twee Leidse astronomen mogen de prestigieuze IAU PhD Prize in ontvangst nemen. Zowel Jorryt Matthee als Niels Ligterink vielen in de prijzen. Wetenschappelijk directeur Huub Röttgering: ‘Dat dit jaar twee van onze promovendi een IAU prijs krijgen voor het beste proefschrift in hun onderzoeksgebied vervult…

De Nobelprijs voor de Natuurkunde van 2017 is uitgereikt aan Rainer Weiss, Barry Barish en Kip Thorne voor hun ontdekking van zwaartekrachtgolven. Thorne was in 2009 in Leiden Lorentzprofessor. De Leidse hoogleraar Jan Willem van Holten legt uit waarom dit zo’n belangrijke ontdekking is. ‘Er is een…

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Antoni van Leeuwenhoek hebben een volgsysteem gemaakt dat aantoont hoe vaak cellen hebben gedeeld. Hiermee ontdekten ze een tot dusver onbekende populatie afweercellen, namelijk jonge geheugencellen die zich gedragen als stamcellen.…

Werknemers met autisme zorgen voor diversiteit in een bedrijf. Daarbij komen de positieve eigenschappen van veel mensen met autisme naar boven. Daarom is het thema van de Autismeweek 2019 van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA): Autisme werkt! PhD Lisa van Klaveren vertelt hoe onderzoek naar…

Welke rol spelen de bodem en bodemorganismen in het herstel van natuurkwaliteit? Dat gaan onderzoekers van de Universiteit Leiden samen met drinkwaterbedrijf en natuurbeheerder Dunea uitzoeken. Ze doen dat door al dan niet gesteriliseerde bodem te verrijken met grond en zaden. Op vrijdag 29 juni vindt…

Computerwetenschapper Manolis Fragkiadakis werkt voor zijn promotieonderzoek aan een computerprogramma dat video’s van verschillende gebarentalen kan vergelijken. Hiermee kunnen verschillen tussen gebarentalen worden ontdekt, en dat kan vertaalfouten voorkomen. Uiteindelijk moet het programma alle gebarentalen…

De MOOC Terrorism and Counterterrorism: Comparing Theory & Practice was een van de eerste MOOCs van de Universiteit Leiden, in september 2013. Maar terrorisme is geen statisch onderwerp: in 2013 speelde Islamitische Staat nog nauwelijks een rol. Op 6 maart lanceert de universiteit daarom een uitgebreide…

Leidse sterrenkundigen en ecologen ontwikkelen een instrument waarmee iedereen met een smartphone de kwaliteit van het oppervlaktewater kan meten. In dit internationale citizen science-project MONOCLE werken wetenschappers samen met de lokale bevolking in Tanzania, Brazilië en vier Europese landen.

Op 20 februari van dit jaar werd een publiekssymposium georganiseerd over een maatschappelijk en actueel onderwerp: duurzame energie. Het is de tweede keer in een jaar dat de Universiteit Leiden zoiets organiseert, want het vorige publiekssymposium over Artificial Intelligence was een groot succes.

SRON Nederlands Instituut voor ruimteonderzoek gaat verhuizen. In 2021 zal de Utrechtse vestiging van het instituut zich vestigen in Zuid-Holland. Pieter Dieleman, groepsleider bij SRON, vertelt waarom de verhuizing zo’n goede zet is. ‘SRON is een verbindende factor tussen Delft en Leiden’.

Een onderzoeksgroep onder leiding van de Leidse archeologe Sarah Inskip heeft ontdekt dat de ziekte lepra 1500 jaar geleden mogelijk vanuit Scandinavië naar Groot-Brittannië kwam. Een eeuwenoud Engels skelet wijst daarop.

De Europese afhankelijkheid van Russisch gas, de aardbevingsschade in Groningen en het veranderende klimaat: de roep om een energietransitie wordt steeds luider. Die transitie zal gepaard gaan met een stijgende vraag naar 'nieuwe' grondstoffen. In de minor Geo-Resources for the Future wordt er gekeken…

Astronomen van de Sterrewacht Leiden hebben een nieuwe methode ontwikkeld om verre quasars te vinden en beter te onderscheiden van andere objecten die erop lijken, met behulp van technieken voor machinaal leren. Het onderzoeksresultaat is geaccepteerd voor publicatie in het vakblad Astronomy & Astrophysics.…

Met beide benen op de grond, maar toch met je hoofd in de wolken. Het nieuwe boek ‘Wandelen tussen de sterren’ van emeritus-hoogleraar Jos van den Broek vertelt over de Leidse link met natuur- en sterrenkunde. Met de wandelgids in de hand ontdekt de lezer gebouwen, voorwerpen én personen die iets met…

Hanno Pijl is officieel hoogleraar diabetologie en internist/endocrinoloog, maar is meer en meer leefstijlgeneeskundige geworden. Met ‘leefstijl als medicijn’ zijn uitstekende resultaten te bereiken, ontdekte hij. Op 21 november vindt in Leiden het tweede lifestyle-as-a-medicine-congres plaats.

Wetenschappers zijn het er in de regel over eens: om catastrofale klimaatverandering te voorkomen, moeten we de opwarming van de aarde beperken tot 1,5° Celsius. Milieuwetenschapper Laura Scherer onderzoekt hoe we onze levensstijl moeten veranderen om dit doel te bereiken. Haar onderzoek maakt deel…

Het is een team van Leidse astronomen gelukt om de eerste 100 miljoen jaar van de geschiedenis van de Oortwolk door te rekenen. Tot nu toe waren alleen stukjes van de geschiedenis los van elkaar bestudeerd. De wolk met zo'n 100 miljard komeetachtige objecten vormt een enorme schil aan de rand van ons…

Henk Hoekstra en Alessandra Silvestri werken aan de natuurkunde en sterrenkunde van de Euclid missie. De Nederlandse onderzoekers zijn deel van de ESA missie.

Het DESHIMA-instrument van Nederlands-Japanse makelij heeft de eerste praktijktests doorstaan bij het meten van de afstanden en leeftijden van verre sterrenstelsels. De kern van het instrument is een chip ter grootte van twee euromunten die 49 tinten ver-infraroodlicht meet. De ontwikkelaars van de…

Het uit activisme geboren Centrum voor Milieuwetenschappen (CML) bestaat in 2018 veertig jaar. Het centrum vierde dit op 28 juni in de Stadsgehoorzaal in Leiden. In de ochtend blikten trotse directeuren en onderzoekers terug en vooruit. Daarna spraken verschillende experts over de huidige milieucrisis…

Een internationale samenwerking, waaronder Leidse natuurkundige en computerwetenschapper Vedran Dunjko, heeft aangetoond dat quantumtechnologie het leerproces van kunstmatige intelligentie (AI) kan versnellen. Om dit te bewijzen gebruikten de wetenschappers een quantumprocessor met afzonderlijke fotonen.…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder Leidse leiding heeft na jaren speuren en het tarten van de grenzen van een telescoop, voor het eerst direct gepolariseerd licht opgevangen van een exoplaneet. Ze kunnen uit het licht afleiden dat er een schijf van stof en gas rond de exoplaneet draait…

Een internationaal team onder leiding van Leidse astronomen heeft diverse moleculen gevonden in ruimte-ijs op de donkerste en koudste plekken van een grote stervormende wolk. Ze deden dit met behulp van de Webb-telescoop. De ontdekking laat zien dat de chemische ingrediënten voor grotere en complexe…

SRON gaat verhuizen. Het hoofdkantoor van het Nederlands Instituut voor Ruimteonderzoek zal zich vestigen op de Science Campus van Universiteit Leiden. In oktober 2019 ging de eerste paal officieel de grond in, in 2021 kan het gebouw in gebruik worden genomen. Een blik op het gebouw dat straks naast…

Tijdens de Dutch Medicine Days viel het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR) maar liefst drie keer in de prijzen. Bas Goulouze won de PhD Prize voor beste promovendus, Natalia Ortiz Zacarías en Huub Sijben mochten beiden een posterprijs in ontvangst nemen. 'Wetenschappers moeten in staat…

Twee ‘dozen’ op de Canarische eilanden en Chili speuren sinds enkele jaren de hemel af naar exoplaneten rondom heldere sterren. Promovendus Geert Jan Talens heeft deze zogeheten MASCARA-telescopen mee ontwikkeld en er de eerste ontdekkingen mee gedaan. Samen met hem beantwoorden we de belangrijkste…

Kan niet missen natuurlijk: van de kandidaten op wie je 23 mei kunt stemmen, hebben er veertien aan de Universiteit Leiden gestudeerd. Wij vroegen er vier naar hun drijfveren en ambities. In dit artikel: Conny van Stralen – alumna Duits – en Maurice Hoogeveen, die geschiedenis studeerde.

Hoe kregen de Arabieren het voor elkaar om gedurende 300 jaar een enorm, op islamitische leest geschoeid, rijk in stand te houden? Arabist Petra Sijpesteijn en haar team bestuderen dit, gesteund door een ERC Consolidator Grant, de komende vijf jaar. Ze doen dit aan de hand van correspondentie van gewone…

Leidse archeologen maakten zwaarden uit de Europese bronstijd na en zetten gevechten in scene om te achterhalen hoe prehistorische gevechten eraan toe gingen. Publicatie in het Journal of Archaeological Science, op 25 maart.

Wat we in Europa kopen en gebruiken, heeft vaak gevolgen voor de biodiversiteit elders in de wereld. Met een Horizon Europe subsidie van 600.000 euro ontwikkelen universitair docent Laura Scherer en haar team modellen om te kijken naar de impact van de wereldwijde handel in non-food biomassa. ‘Met die…

Het eigen afweersysteem van een kankerpatiënt versterken zodat het lichaam zelf beter kankercellen kan vernietigen. Het is de kern van immuuntherapie, de hoopgevendste vooruitgang binnen de behandeling van kanker van de afgelopen jaren. Om deze ontwikkeling verder aan te jagen slaan het Antoni van Leeuwenhoek/Nederlands…

Binnenkort komen de eerste grotere quantumcomputers beschikbaar. Dat vraagt om nieuwe software. Dankzij een Zwaartekrachtsubsidie kunnen onderzoekers van de Universiteit Leiden deze software gaan ontwikkelen. Dat doen ze in een consortium met collega’s van andere onderzoeksinstituten.