Van onderzoek naar sterrenwind tot gebarentaal: maar liefst zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een prestigieuze Vici-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Op 22 januari verdedigt Annemarie Madani-Abbing haar proefschrift: ‘Art therapy and anxiety’ over onderzoek naar de effectiviteit van kunstzinnige therapie bij de behandeling van angstklachten bij vrouwen. Wij vroegen haar naar haar onderzoek en hoe het is om te promoveren naast je gewone werk als dual…

In een publicatie in Science beschrijft Noam Zelcer van het LACDR een tot nu toe onbekend mechanisme om de hoeveelheid LDL-cholesterol te reguleren. Hij kan dit mechanisme ook beïnvloeden. Dit biedt kansen op aanvulling en verbetering van de werking van zogenoemde statines: medicijnen om ‘slecht cholesterol’…

De optocht kijken of wetenschap opsnuiven. Daar kwam het bij de Leidse 3 Octoberviering op neer. Een flinke groep belangstellenden liet de optocht schieten en kwam luisteren naar een of meer colleges van de 3 October University in het Kamerlingh Onnesgebouw. Daar spraken Leidse wetenschappers: een…

Hoe leren we taal? Er valt veel te leren van zangvogels, zo is gebleken. Maar nog nooit zijn baby’s en zangvogels direct met elkaar vergeleken terwijl ze een niet-bestaande taal leren. Taalkundige Claartje Levelt, bioloog Carel ten Cate en informaticus Jelle Zuidema gaan het uitvoeren.

Autisme, Alzheimer en bipolaire stoornis: is de ontwikkeling van deze psychische aandoeningen te beïnvloeden door het ketogeen dieet? Volgens neurowetenschapper Eline Dekeyster duidt steeds meer onderzoek erop van wel. ‘Voor wie het werkt, kan het levensveranderend zijn.’

Van malariaparasieten als vaccin tot het beslissingsproces van topambtenaren onderzoeken: zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een Vidi-financiering toegekend gekregen van wetenschapsfinancier NWO. Met deze beurs van 800.000 euro kunnen de onderzoekers de komende vijf jaar een eigen,…

Verreweg de meeste jongeren zijn veerkrachtig blijkt uit onderzoek naar stress, depressie en angst onder jongeren en het effect van de coronamaatregelen tijdens de pandemie. Daarover publiceren de Leidse onderzoekers Anne Miers en Michiel Westenberg (Ontwikkelingspsychologie), Nadira Saab (ICLON) en…

Islamitische Staat verliest weliswaar snel terrein, maar de Syrische president Assad zit des te steviger in het zadel. In zijn martelkelders en op het slagveld vinden talloze misdaden plaats. Zullen deze misdaden ooit worden berecht, bijvoorbeeld voor het Internationaal Strafhof?

Voor het eerst is in levende cellen aangetoond hoe de bacterie E. coli genen reguleert die haar helpen te overleven in een nieuwe omgeving. Dat lukte biochemicus Fatema Zahra Rashid met een door haar gefinetunede techniek. Haar onderzoek naar veranderingen in de driedimensionale chromosoomstructuur…

Thomas Moerland studeerde geneeskunde en wiskunde in Leiden en heeft een fascinatie voor het ontstaan en de werking van intelligentie. Hij bundelde dat allemaal in een populair-wetenschappelijk boek: Van IQ naar AI.

Wat hij precies moest verwachten, wist inlichtingenanalist William Lippert nog niet bij de start van zijn promotieonderzoek. Over het onderwerp was weinig bekend. Drie jaar later weet hij het zeker: conventionele wapenbeheersingsakkoorden zorgen voor vrede.

De genomineerden voor de Prof. Dr. J.Th.J. van den Berg-prijs 2021 en de IRO Thesis Prize 2021. Wie schreven de beste politicologische bachelorscripties?

Zes wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een ERC Starting Grant. Met deze subsidie van gemiddeld 1,5 miljoen euro kunnen onderzoekers hun eigen project lanceren, een eigen onderzoeksteam vormen en hun beste ideeën uitvoeren.

Bij hersenziekten als Parkinson en Alzheimer klonteren eiwitten samen tot vezels. ‘Chaperonne-eiwitten’ ontrafelen die vezels, maar in de reageerbuis zag biochemicus Anne Wentink dat daarmee ook nieuwe problemen kunnen ontstaan. Ze gaat uitzoeken wat er in cellen gebeurt, om erachter te komen wat een…

Denk jij bij natuurkunde alleen aan ingewikkelde formules? Dan ben je niet de enige. Daarom organiseert het Leids Instituut voor Natuurkunde elk jaar de LION Image Award om een andere kant van natuurkunde te laten zien: mooie beelden over intrigerende wetenschap. De winnaar van de fotowedstrijd van…

Mandrils houden bij hoeveel dagen er verstreken zijn, om zo als eerste bij het nieuwe voedsel te zijn. Dat toont een team van onderzoekers aan de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Leiden en dierentuin ARTIS. Het team ontdekte dat mandrils de cognitieve vaardigheden bezitten om tijdsintervallen…

Astronomen hebben met behulp van ALMA een gebied rond een jonge ster in beeld gebracht waar stofdeeltjes kunnen groeien. Het is voor het eerst dat zo’n ‘stofval’ duidelijk is geïdentificeerd. In een stofval kunnen minuscule stofdeeltjes in schijven rond sterren zo groot worden dat ze uiteindelijk kometen,…

Paco Barona Gomes is de nieuwste universitaire hoofddocent bij het Instituut Biologie Leiden (IBL). De Mexicaanse onderzoekers is gefascineerd door de evolutie van natuurstoffen, die microben, planten en dieren uitscheiden. ‘Het is alsof we chemische zwarte gaten onderzoeken.’

Internationale gerechtshoven (ICT’s) zijn financieel afhankelijk van de landen die ze oprichten, wat een risico vormt voor ongewenste staatsinvloed op de juridische rechtsgang. In haar proefschrift onderzoekt Maria Manolescu mechanismen die de rechterlijke onafhankelijkheid waarborgen, zodat rechters…

Politicoloog Katharina Natter (Universiteit Leiden) zal vanaf maart 2023 een onderdeel leiden van het ambitieuze project PACES, gefinancierd door Horizon Europe en gecoördineerd door Simona Vezzoli (ISS). PACES is een innovatief, interdisciplinair en multi-level project waarin wordt onderzocht waarom…

‘Dieren hebben emoties. Ze zijn intelligent en moeten gerespecteerd worden en ook beschermd’, vindt Mariska Kret. Daar moest nodig een boek over geschreven worden en dat heeft de Leidse hoogleraar cognitieve psychologie Kret dan maar zelf gedaan. ‘Tussen glimlach en grimas’ lijkt te voorzien in een…

Patiënten met chronische jeuk kunnen hun aandacht vaak nergens anders meer op richten. Psychologen willen hen graag helpen maar weten nog te weinig over aandacht en jeuk. Psycholoog Jennifer Becker onderzocht deze relatie daarom eerst bij gezonde proefpersonen. Ze promoveert 25 juni.

De cognitieve oorsprong van het menselijk vermogen om taalkundige regels te leren. Daar wordt naar gezocht in een groot interdisciplinair NWO-onderzoeksproject. En dat valt nog niet mee, volgens taalkundige Andreea Geambaşu en haar collega's. Promotie op 11 december.

Voor het eerst kan een internationaal team van wetenschappers onder leiding van de Sterrewacht Leiden en SRON de extreme straalstromen die rond de evenaar van alle reuzenplaneten worden waargenomen met één model verklaren.

Geen voldoende voor je examen Nederlands? Dan geen havo- of vwo-diploma, zegt de inspecteur-generaal van de Inspectie van Onderwijs. Het leidt tot een discussie over een examen dat toch al onder vuur ligt. De finale test voor Nederlands zou bloedeloos zijn, te niche en niet geschikt voor de doelgroep.…

Wil je weten en meten of onbewuste stress de gezondheid beïnvloedt, zoek het dan in effecten op de bloeddruk. Dat is de richting die gezondheidspsycholoog Melanie van der Ploeg meegeeft aan vervolgonderzoek naar het effect van stress, bewust of onbewust op ons lichaam. Promotie op 25 september.

Na veertig jaar onderzoek naar het juridische gelijkheidsbeginsel nam emeritus hoogleraar Titia Loenen afscheid met een college waarin zij de balans opmaakte. Veel aandacht besteedde zij aan gelijke rechten voor vrouwen. Zij is voorzichtig optimistisch ondanks opkomend conservatisme en populisme.

Kindermishandeling is de kern van het werk van hoogleraar Lenneke Alink, tevens wetenschappelijk directeur van het instituut Pedagogische Wetenschappen aan Universiteit Leiden. “Het aanpakken van mishandeling verdient topprioriteit, laat daar geen misverstand over bestaan.” Maar het onderwerp verlangt…

Ook een griepvirus kan een pandemie veroorzaken. En dan zijn we niet zo goed bewapend, want voor griepmedicijnen zoals Tamiflu beginnen griepvirussen resistent te worden. Chemicus Merijn Vriends werkte met succes aan een verbeterde versie van zulke medicijnen. Hij promoveert op 12 september.

Alireza Mashaghi van het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR) zal met behulp van de modernste technologie verkeerd gevouwen eiwitten onderzoeken die een rol spelen bij spierdystrofie. Zijn doel: tot nieuwe inzichten komen die in de toekomst leiden tot nieuwe therapieën. Mashaghi ontvangt…

AI kan wetenschappers helpen sneller gegevens over de aarde te verzamelen. Dit bespaart hen veel tijd bij het uitzoeken hoe ze alle verzamelde gegevens moeten analyseren. Julia Wasala, PhD student aan het Leiden Institute of Advanced Sciences (LIACS), vertelt hoe AI kan worden gebruikt om tijd te be…

Mensen werken niet alleen liever samen met leden van hun eigen ingroup, ze concurreren er ook liever mee, lieten Leidse onderzoekers in een sociaalpsychologische studie in 51 landen zien. Dit ‘nasty neighbor’- effect was een grote verrassing voor de onderzoekers, totdat ze in studies over dieren doken.…

Gerechtshoven die oorlogsmisdaden of andere misdaden tegen de menselijkheid berechten, betrekken daarbij vaker regionale normen en culturele waarden. Promovendus Seun Bakare onderzocht of dit ook een aanwinst kan zijn wanneer zij samenwerken met het Internationaal Strafhof.

Het antwoord van internationale organisaties op de problemen met grensoverschrijdende erf- en schenkbelasting moet opnieuw tegen het licht gehouden worden, zegt promovendus Vassilis Dafnomilis. Promotie op 3 juni 2021.

De European Research Council heeft een Starting Grant toegekend aan vijf jonge Leidse wetenschappers. Met maximaal 1,5 miljoen kunnen ze hun onderzoeksonderwerp verder uitdiepen.

Maar liefst twaalf wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een beurs van 800.000 euro toegekend gekregen van wetenschapsfinancier NWO. Met deze Vidi-financiering kunnen de onderzoekers de komende vijf jaar een eigen onderzoekslijn opzetten.

De samenwerking tussen de Hogeschool der Kunsten Den Haag en de Universiteit Leiden binnen hun gezamenlijke Academy of Creative and Perfoming Arts (ACPA) gaat een volgende fase in. Op 18 april werd de hernieuwde overeenkomst voor deze unieke samenwerking getekend. ‘Hier reflecteren kunst en wetenschap…

Vanaf april 2011 staat in Leiden dé nationale faciliteit voor elektronenmicroscopie. Hier kunnen wetenschappers meer details van celstructuren zichtbaar maken dan nu in Nederland mogelijk is. Tien universiteiten en onderzoeksorganisaties werkten samen om de faciliteit voor elkaar te krijgen.

Vandaag, 23 september, wordt Paul Hooykaas, hoogleraar moleculaire genetica in het Instituut Biologie Leiden (IBL), geïnstalleerd als Akademiehoogleraar.

NWO kent elf Leidse onderzoekers een Vidi-financiering van 800.000 euro toe. De onderwerpen lopen uiteen van Cicero en spierdystrofie tot de kern van crimmigatie.

Covid-19 heeft de afgelopen twee jaar een enorme impact gehad op het onderwijs aan universiteiten. Gedwongen door de omstandigheden hebben docenten zich veel sneller aangepast aan een digitale toekomst. Op 7 juni presenteert het jaarlijkse (Engelstalige) Education Festival van de Leiden Teachers Academy…

‘We hebben geen mechanismen in de hersenen gevonden voor overdracht van kindermishandeling tussen de generaties. Wel vonden we dat de effecten van ervaren verwaarlozing en ervaren mishandeling op het brein verschillend waren’, concludeert Lisa van den Berg (Klinische psychologie). Promotie op 30 jun…

Thijs Brocades Zaalberg was als student ooit vooral geïnteresseerd in diplomatie rondom conflicten. Hij ging zich via onderzoek naar vredesoperaties en vervolgens de strijd tegen guerrilla’s steeds meer bezighouden met de meest gewelddadige kant van koloniale oorlogvoering. Per 1 september 2024 is hij…

Leo Lucassen is door de KNAW gekozen op grond van zijn wetenschappelijke prestaties. Lucassen studeerde sociaaleconomische geschiedenis in Leiden waar hij in 1990 cum laude promoveerde. In 2005 werd hij benoemd op de leerstoel Sociale Geschiedenis in Leiden. Sinds 2014 is hij werkzaam als hoogleraar…

De Gouy-Chapman-theorie beschrijft wat er gebeurt in de buurt van een elektrode in een zoutoplossing, maar doet dat niet correct. Onderzoeker Kasinath Ojha, universitair docent Katharina Doblhoff-Dier en hoogleraar Marc Koper presenteren een nieuwe versie. ‘De volgende generatie studieboeken over elektrochemie…

Voor sociale dieren is het essentieel om elkaar snel te kunnen herkennen. Mensen herkennen elkaar onmiddellijk aan het gezicht. Voor chimpansees is het gezicht ook belangrijk, maar een nieuwe studie van neuropsycholoog Mariska Kret in PLOS ONE laat zien dat daarnaast het achterwerk telt.

Sekse- en genderverschillen bij diabetes zijn onderbelicht. Meer onderzoek naar en aandacht voor dit thema is gewenst. Dit komt naar voren uit onderzoek van de Leidse gezondheidspsychologen Andrea Evers en Judy Veldhuijzen, samen met Stefanie Meeuwis en Aleksandrina Skvortsova in opdracht van het Diabetes…

Leidse onderzoekers hebben een manier gevonden om de minieme krachten te meten die worden veroorzaakt door pericyten, een van de meest ongrijpbare celtypes in het lichaam, die deel uitmaken van haarvaten. Zulk onderzoek zou op den duur kunnen leiden tot behandelingen voor aandoeningen als ischemie.

Hoe verminder je agressie als twee partijen met elkaar in strijd zijn? Het promotieonderzoek van psycholoog Lennart Reddmann laat zien dat het zin heeft om een vreedzaam alternatief te bieden. Al profiteert vooral de aanvallende partij van zo’n oplossing.