Micrometers grote, zelfvoortstuwende bolletjes zwemmen sneller op een ondergrond van waterafstotende siliconen dan op water-aantrekkend glas of polyetheen. 'Bijna niemand had erbij stilgestaan dat de ondergrond ertoe doet', zegt ontdekker Stefania Ketzetzi, die het effect ontdekte, onderzocht en verklaarde.…

Dankzij snelle ontwikkelingen in de DNA-techniek komen wetenschappers steeds meer te weten over de menselijke genetica. Om dit DNA-onderzoek enigszins te reguleren, komt een internationale groep wetenschappers nu met vijf ethische richtlijnen. De Leidse archeoloog Marie Soressi – een van de ondertekenaars…

Peter Akkermans, hoogleraar Archeologie van het Midden-Oosten kan nog niet zeggen hoeveel schade de vernielingen van IS in Palmyra hebben aangericht.

We moeten afrekenen met het arrogante idee dat de huidige moderne mens superieur is ten opzichte van vroegere mensensoorten. We zijn wie we zijn mede dankzij al die eerdere voorgangers zoals neanderthalers. Dat stelt Marie Soressi, hoogleraar Hominin Diversity Archaelogy, in haar oratie op 23 mei.

Lezing

Activerende wiskundelessen met centrale vragen

BeGRP is een laagdrempelig hulpmiddel voor leerkrachten om actief het perspectief van de leerling in te nemen binnen intervisie met een collega. De leerkracht doorloopt aan de hand van vragen stap voor stap een zoekproces, dat resulteert in meerdere alternatieve verklaringen voor gedrag van een leerling…

Bij het Leiden Leadership Programme zijn experts op het gebied van leiderschap werkzaam. Zij rusten de LLP-studenten toe met de nodige kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied van leiderschap om zo hun maatschappelijke impact te vergroten.

In 2025 vieren we dat de Universiteit Leiden al 450 jaar de tijd vooruit is. Bij Studium Generale grijpen we het lustrum aan om de Leidse Universiteitshoogleraren en interdisciplinair onderzoek in de schijnwerpers te zetten. Op iedere avond vertellen twee wetenschappers uit verschillende vakgebieden…

Taalbewustzijn in het onderwijs

Binnen de bachelor Taalwetenschap kun je op verschillende onderwerpen richten. Je kunt kiezen uit vier afstudeerrichtingen. In het eerste jaar volg je vakken die je een goed overzicht geven van de verschillende facetten van dit studieveld en begin je met het ontwikkelen van je academische vaardigheden.…

Tien Leidse sociale wetenschappers hebben succesvol een aanvraag ingediend voor de NWO Open Competitie. Met deze Open Competitie geeft NWO onderzoekers de kans om kleine, risicovolle, vernieuwende of veelbelovende onderzoeksprojecten te starten.

Elf Leidse wetenschappers ontvangen een Veni-subsidie van wetenschapsfinancier NWO. Met de subsidie kunnen de onderzoekers drie jaar lang hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen.

Meer papers, meer beurzen, meer studenten: op universiteiten is constante groei nog altijd de gouden standaard. Die mentaliteit zit ons in de weg bij het oplossen van complexe, maatschappelijke problemen als de klimaatcrisis, betogen neurowetenschappers Anne Urai en Clare Kelly.

Zestien onderzoekers van de Universiteit Leiden hebben een Veni-subsidie ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Dankzij AI een adequatere diagnose en prognose dan ooit, met minder ingrijpend medisch onderzoek? Wetenschappers uit Leiden, Delft en Rotterdam, werkend op het kruispunt van geneeskunde en techniek, zijn hard op weg. Met kunstmatige intelligentie realiseren imaging-hoogleraren Serge Rombouts en…

Het digitale tijdperk biedt ongekende mogelijkheden: informatie is altijd beschikbaar, systemen zijn verbonden en processen geautomatiseerd. Er ontstaan hierdoor ook nieuwe dreigingen. Tijdens de Nacht van de Digitale Veiligheid op 26 mei in gebouw Wijnhaven deelden meer dan dertig experts hun kennis…

Een e-coachprogramma helpt mensen met chronische nierziekten, vooral op gebieden waar patiënten zelf graag mee aan de slag willen. ‘Een gezonde leefstijl is belangrijk voor nierpatiënten: dan gaat de nierfunctie minder snel achteruit en komen er minder complicaties’, vertelt Katja Cardol over haar onderzoek…

Kunnen we goed inschatten of een ander ons aantrekkelijk vindt? Iliana Samara deed promotieonderzoek naar de romantische klik en ontdekte: vooral mannen overschatten hun kansen op de datingmarkt nogal eens. De cognitief psycholoog legt uit hoe dat kan komen.

Promotie

Dit onderzoeksproject wordt mogelijk gemaakt door een onderzoekssubsidie van Instituut Gak.

What are the pressing issues of our time, and how can different disciplines come together to address them? Studium Generale and Leiden University College (LUC) present the Global Challenges series: events that bring together researchers from LUC and experts from other disciplines to tackle a shared…

Binnen dit instituut wordt veel gevangenisonderzoek verricht. Detentie is de strengste sanctie die in de strafrechtstelsels van de Europese landen wordt toegepast.

Hoe is het om door robots te worden begluurd? Wist je dat ze ook discrimineren? Onze verwevenheid met techniek is makkelijk, maar het wringt ook. Kunstenaars en wetenschappers laten dat in de volle breedte zien in de online SAILS-talkshow The Future of AI is Human. Laat je inspireren op dinsdag 15 december…

Jonge kinderen die moeilijk corrigeerbaar grensoverschrijdend of agressief gedrag vertonen, kunnen zich veelal lastig inleven in een ander. Vaak hebben zij moeite met het herkennen van emoties bij anderen en deze kinderen zijn minder goed in staat om hun gedrag te reguleren. Het promotieonderzoek van…

Onderwijs heeft geleid tot een enorme vooruitgang in geletterdheid, technologie en wetenschap, maar ook gezorgd voor meer ongelijkheid. Dat blijkt uit het internationale Unesco-onderzoek ‘Reimagining Education: the Science and Evidence-based Education (ISEE) Assessment’. Vanuit de Universiteit Leiden…

Het Leiden Institute for Brain and Cognition (LIBC) bestaat tien jaar. Op 4 vrijdag november 2016 organiseert het LIBC het publiekssymposium ‘Onzekere tijden: struikelblok of springplank?’ in de Stadsgehoorzaal in Leiden.

Het Leids Universiteits Fonds (LUF) heeft subsidies toegekend aan Floor van Meer (Sociale, Economische en Organisatiepsychologie) en Lara Wierenga (Ontwikkelings- en Onderwijspsychologie). Deze Leidse wetenschappers vertellen over hun plannen waarvoor zij ieder rond de 35.000 euro ontvangen.

Hoop voor hersenen: van oude inzichten tot nieuwe behandelingen. Tijdens de Publieksdag van het Leidse Instituut voor Brein & Cognitie werd duidelijk hoe snel onderzoek naar hersenziektes zich ontwikkelt.

Voor heel even was Universiteit Leiden het centrum van de taalkundige wereld. Begin september vond het 48ste jaarlijkse Societas Linguistica Europaea Congres plaats, dat voor de derde keer in Leiden werd georganiseerd. Bijna 600 taalwetenschappers kwamen uit alle hoeken van de wereld naar de sleutelstad…

Hoogleraar Franse Taalkunde Johan Rooryck is winnaar van het derde Distinguished Lorentz Fellowship. Rooryck zal onderzoek verrichten naar de betekenis van kernkennissystemen voor de geesteswetenschappen. Hij zal hierover een workshop organiseren aan het Lorentz Center.

Met grote droefheid hebben wij kennis genomen van het overlijden op maandag 15 oktober jl. van emeritus-hoogleraar Gezondheidspsychologie Stan Maes.

Ze zijn niet hetzelfde en ze doen niet hetzelfde. Tieners, Neeltje Blankenstein is door hen gegrepen en dan vooral door hun risicovolle beslissingen. Daarbij maakt ontwikkelingspsycholoog Blankenstein een nieuw onderscheid tussen bekende en onbekende kansen bij risicogedrag. Promotie op 14 februari.

Anne Urai was te gast voor een interview bij Times Higher Education om te praten over de vraag of klimaatactivisme een academische carrière helpt, of juist hindert. Sommige wetenschappers die betrokken zijn geweest bij wegblokkades zeggen dat ze promoties zijn misgelopen, terwijl anderen hun protesten…

Binnen het recht krijgen neurowetenschappelijke bevindingen steeds meer aandacht. Zo kan hersenontwikkeling bijvoorbeeld relevant zijn bij vraagstukken over participatie door jongeren. Minderjarigen hebben op grond van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) het recht om betrokken…

Stop twee vrijgezellen in één container en je krijgt … wetenschap! Psychologen van de Universiteit Leiden doen vanaf 19 augustus onderzoek naar daten op festival Lowlands.

Er zijn momenten in je leven waarop alles op papier lijkt te kloppen. Een prima baan, fijne collega's, maar toch knaagt er iets. Het voelt alsof er meer mogelijk is, maar je weet nog niet wat. In het seminar Ontwikkel richting in leven en werk: van inzicht naar actie helpt Kirsten van Antwerpen, trainer…

Studenten beter voorbereiden op hun practica, zodat ze er meer van leren. Op die manier willen Marjo de Graauw en haar collega’s het bètaonderwijs vernieuwen. Samen gaan ze interactief lesmateriaal ontwikkelen om studenten kennis te laten maken met laboratoriumonderwijs. Ze ontvangen hiervoor een SURF-subsidie…

De eerste editie van de Nacht van Kunst en Kennis was met 4.000 bezoekers een groot succes. Publiekstrekkers waren onder anderen Leidse fysici die het publiek verrasten met testjes en prikkelende lezingen.

Zorg-games zijn games gericht op het verbeteren van welzijn en gezondheid van burgers door het veranderen van gedrag en gewoontes. Games kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van een gezonde levensstijl en afleren van ongezonde gewoontes.

Postdoc en taalwetenschapper Evelyn Bosma ontvangt voor haar proefschrift de Keetje Hodshonprijs. Voor haar onderzoek over meertaligheid van Friese kinderen won Bosma eerder al de Klokhuis Wetenschapsprijs en de Wetenschapsprijs Campus Fryslân.

Bestseller ‘Het puberende brein’ schreef Crone voor ouders die het soms onbegrijpelijke gedrag van hun tieners wilden snappen. Haar nieuwe boek ‘Een dag in ons brein’ is voor iedereen, jong en oud, die zijn eigen brein beter wilt behappen.

Als een kind ongeveer vier is, begint het ineens te begrijpen dat andere mensen denken en dat hun kijk op de wereld vaak anders is dan die van onszelf. Onderzoekers in Leipzig en Leiden zochten uit hoe dat in zijn werk gaat. Publicatie in Nature Communications op 21 maart.

Taal stuurt de manier waarop we de wereld zien, is de stellige overtuiging van universitair docent Sara Petrollino. Een NWO XS-beurs stelt haar in staat om die hypothese te testen bij het Ethiopische Hamar-volk. ‘Het idee dat iedereen in geometrische vormen denkt, is cultureel bepaald.’

Het Just Peace festival is weer in aantocht. Van 21 tot en met 24 september vieren we de vrede in Den Haag met onder meer inspirerende HagueTalks, het Peace in the Park-festival en de jaarlijkse Vredesloop.

Onderzoeker Max van Duijn en promovendus Bram van Dijk passen taalmodellen toe op verhalen verteld door kinderen om zo hun inlevingsvermogen te onderzoeken. Voor dit onderzoek ontvingen zij de Best Paper Award tijdens de Computational Natural Language Learning conferentie in Singapore.

Hersenonderzoek en statistiek dragen bij aan een beter begrip van talen en taalverwerving. Toch blijven taalwetenschappers nog altijd hard nodig, zegt hoogleraar Nederlandse Taalkunde Sjef Barbiers. Oratie op 8 december.

Een gong op de binnenplaats van Museum de Lakenhal nodigt mensen van buiten naar binnen. Welkom in een expositie vol verrassingen, het resultaat wanneer kunst en wetenschap de handen ineen slaan om intuïtie te verbeelden. Lonneke Gordijn van Studio Drift en Andrea Evers van de Universiteit Leiden tekenen…