Op 2 november jongstleden overleed, na een kort ziekbed, op 72-jarige leeftijd onze collega en goede vriend Jan Cornelisse.

Wereldwijd sterven elk jaar ongeveer anderhalf miljoen mensen aan tuberculose. Al dertig jaar lang is de therapie met antibiotica hetzelfde, terwijl die therapie veel te lang duurt en kan leiden tot resistente ziekteverwekkers. Leidse onderzoekers van vier instituten werken nu samen om effectievere…

Op 11 januari werden de eerste joint degree diploma’s van de opleidingen Life Science and Technology (LST) en Molecular Science and Technology (MST) uitgereikt aan acht studenten. Beide opleidingen worden gezamenlijk aangeboden door de Universiteit Leiden en TU Delft en zijn sinds september 2016 officieel…

Sterrenkundige Donggang Wang, natuurkundige Anne Meeussen en scheikundigen Nick Gerrits en Elliot Mock: alle vier krijgen ze van NWO een Rubicon-beurs. Met deze beurs voor jong talent gaan ze twee jaar lang onderzoek doen aan een buitenlandse universiteit.

Om de technologie voor de energietransitie te kunnen verbeteren, is het essentieel om het proces van elektrochemische reacties goed te begrijpen. Brandstofcelauto's bijvoorbeeld, rijden op van waterstof geproduceerd door de elektrolyse van water. Mariana Monteiro deed fundamenteel onderzoek naar dit…

Een bijzonder project van tweedejaarsstudenten Moleculair Science and Technology (MST) leidde tot de publicatie van twee wetenschappelijke artikelen in de Journal of Chemical Education. Het project was onderdeel van het vak Leren Onderzoeken.

Maar liefst vier Leidse jonge excellente onderzoekers, dr. Martina Huber, dr. Mario van der Stelt, dr. Roxanne Kieltyka en dr. Dennis Hetterscheid hebben een ECHO subsidie van € 260.000 euro toegekend gekregen. Hiermee kunnen hun onderzoeksprojecten van start gaan.

De stijging van de CO2 concentratie in de lucht neemt gestaag toe, met alle gevolgen van dien. Naast alle organisaties die zich bezig houden met het verminderen van de CO2 concentratie werkt de Universiteit Leiden op drie verschillende manieren aan het vergaren van fundamentele kennis met betrekking…

Trillende koolstofmonoxide moleculen die zich binden aan het oppervlakte van een zoutkristal, stoppen binnen enkele milliseconden met bewegen. Wetenschappers hebben nu ontdekt dat dit voornamelijk komt door de emissie van elektromagnetische golven. De rol van de chemische binding met het oppervlakte…

De bouw van de nieuwe unilocatie voor de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen kan volgend jaar van start gaan. Het College van Bestuur heeft het ontwerpplan voor de eerste fase goedgekeurd. Het gebouw wordt neergezet volgens scherpe normen voor duurzaamheid.

Om de werking van anti-kankermedicijn Bortezomib te begrijpen brengen Leidse chemici de machinerie van het proteosoom in kaart. Dit is de afvalverwerkingscentrale van de cel. Ze delen hun methode in Nature Protocols zodat labs ermee aan de slag kunnen.

Vier jonge Leidse onderzoekers kunnen met een Rubiconsubsidie van NWO naar het buitenland. En net als voorgaande jaren komt tegen de bedoeling van de Rubicon een Nederlandse onderzoeker van een andere universiteit naar Leiden.

Yuvraj Birdja zette CO2 om in mierenzuur om zo energie duurzaam op te slaan. Hierbij maakte hij gebruik van verschillende katalysatoren. Met de verkregen kennis komen wetenschappers een stap dichter bij het industrieël omzetten van CO2 naar chemicaliën en brandstoffen. Dit kan in de toekomst helpen…

Kunstmatige bladeren, goedkope fotobiologische cellen. Dat zijn producten waarop BioSolar Cells zich met € 42 miljoen subsidie vijf jaar gaat richten. In BioSolar Cells werken 34 partijen, waaronder de Universiteit Leiden, samen in een klopjacht op de duurzame productie van bio-energie en voedsel door…

Waterige oplossingen van eiwitten en koolhydraten scheiden zich in twee delen met een extreem ‘zacht’ grensvlak ertussen. De grensvlakspanning hiervan is te manipuleren door aanpassing van de zuurgraad. Dat kan onder meer van pas komen bij het ontwikkelen van vetvrije mayonaise. Leidse onderzoekers…

De vetsuikerhuishouding in de menselijke cel is een grote puzzel. Daarom zijn vetstapelingsziektes en diabetes II zo complex. Met geld van de European Research Council kan hoogleraar bio-organische chemie Hermen Overkleeft verder met het zoeken naar oplossingen. Fundamenteel onderzoek, waarvan de toepassing…

De onderzoeksgroep van biochemicus Mario van der Stelt sluit zich aan bij het Oncode Institute. Samen met 61 andere onderzoeksgroepen verspreid over 12 academische instellingen gaan zij de strijd aan tegen kanker. Van der Stelt: ‘Hopelijk kunnen onze nieuwe moleculen dienen als startpunt voor nieuwe…

De Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie heeft 9,9 miljoen euro toegekend aan vijf nieuwe onderzoeksprogramma's waar de Nederlandse natuurkunde internationaal in uitblinkt en waarbij het wetenschappelijk en maatschappelijk belang duidelijk aanwezig is. Bij drie van de vijf programma’s zijn…

Op 11 november organiseerde de bacheloropleiding Molecular Science and Technology een corona-proof diploma-uitreiking met een bijzondere afstudeerder: de 18-jarige Ruard van Workum. Al van jongs af aan ontwikkelde Ruard een passie voor scheikunde. Hij begon op 15-jarige leeftijd met de opleiding Molecular…

Dankzij bepaalde vet-suikermoleculen kunnen onder meer leprabacteriën zich verstoppen voor ons immuunsysteem. Hoe precies, is niet helemaal duidelijk. Hessel van Dijk, die op 13 oktober promoveerde, maakte de moleculen na en hielp daarmee een stukje van de puzzel op te lossen. Van Dijks proefschrift…

Op 30 September 2022 is onze gewaardeerde oud-collega Gerrit Lodder overleden aan de gevolgen van de ziekte van Parkinson. Hij laat zijn echtgenote Adry, zijn zonen Gert-Jan en Michiel, zijn schoondochters Annerieke en Manyana en kleinkinderen Annelot en Gijs in verslagenheid, maar ook in de wetenschap…

Katalysatoren zijn onmisbaar in het dagelijks leven. We weten wat ze doen en min of meer hoe ze dat doen, maar fundamenteel begrip over de werking op atomaire schaal ontbreekt. Daarom ontwikkelt Irene Groot van het Leids Instituut voor Chemie nieuwe meettechnieken om de processen op atoomniveau te ontrafelen.…

Zuurstof is essentieel voor ons om te leven. Maar zuurstof kan, in de vorm van reactieve moleculen, ook schadelijk zijn. Gelukkig bevat de buitenste laag van onze huid antioxidanten die de meeste schadelijke zuurstof direct uitschakelen, zo ontdekten Leidse chemici. Hun resultaten staan beschreven in…

NWO heeft landelijk vier TOP subsidies toegekend voor wetenschappelijk onderzoek, drie daarvan gingen naar Leiden. In totaal zijn er landelijk 24 voorstellen ingediend. Naast de gehonoreerde subsidie van professor Ad IJzerman, waarover eerder werd gepubliceerd, zijn ook de voorstellen van professor…

Door inactieve kankermedicijnen in het lichaam met licht te beschijnen, kunnen die lokaal actief worden en tumorcellen in de buurt uitschakelen. Een veelbelovende methode, maar chemicus Sven Askes ontdekte tijdens zijn promotieonderzoek dat zuurstof nog vaak de spelbreker is. Zijn oplossing: antioxi…

Vier wetenschappers van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen ontvangen een subsidie van maximaal 50.000 euro in de Open Competitie ENW – XS van wetenschapsfinancier NWO. Het gaat hierbij om nieuwsgierigheidsgedreven, avontuurlijk onderzoek en het snel kunnen exploreren van een veelbelovend…

Kanker bestrijden door gebruik te maken van de DNA-foutjes die tot het ontstaan van de tumor hebben geleid: dat willen onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de Universiteit Leiden.

Chemicus Roxanne Kieltyka heeft een ERC Starting Grant van 2 miljoen euro ontvangen. In haar lab maakt ze gels die het materiaal nabootsen dat cellen in ons lichaam ondersteunt. Met de subsidie wil ze deze gels stijf en taai maken – net zoals in het lichaam – en een bio-geprinte miniatuurhartkamer p…

Door kinderen op jonge leeftijd enthousiast te maken voor scheikunde, kan het imago van het vak in de maatschappij verbeteren, denkt Lies Bouwman, hoogleraar Anorganische Chemie. Het is één van de speerpunten in haar oratie op 20 mei.

Scheikundigen hebben een nieuwe methode ontwikkeld om grafeen te verplaatsen, die gebruik maakt van cyclohexaan. Deze nieuwe methode laat minder onzuiverheden op het grafeen achter, is eenvoudiger uit te voeren dan huidige methodes en is breed toepasbaar in grafeenonderzoek. De publicatie zal eind december…

De nieuwe Leidse paramagnetische Nuclear Magnetic Resonance (paraNMR)-faciliteit wordt op woensdag 11 september officieel geopend. De faciliteit biedt externe gebruikers, zowel nationaal als internationaal, expertise op het zeer geavanceerde terrein van paraNMR-onderzoek.

Onderzoekers van de Universiteit Leiden onder leiding van Mario van der Stelt (Leids Instituut voor de Chemie) wijzen ‘gouden standaarden’ aan om nieuwe pijnstillers te ontwikkelen die gebaseerd zijn op de medicinale werking van cannabis. Publicatie in Nature Communications.

Célia Fonseca Guerra heeft samen met haar VU-promovenda Stephanie van der Lubbe quantumchemisch verklaard waarom het guanine-guanine basepaar kortere waterstofbruggen heeft en sterker gebonden is dan het cytosine-cytosine paar. Met haar ontdekking haalde Fonseca Guerra de Front Cover van het blad Chemistry…

Marc Baggelaar van het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek is op donderdag 6 april cum laude gepromoveerd. Zijn proefschrift over het endocannabinoïde systeem in de hersenen is volgens de jury zeer omvangrijk en kwalitatief hoogstaand. ‘Een zeer getalenteerde jonge wetenschapper, die zeker tot de…

Snel, schoon en eenvoudig nanodeeltjes maken. Dat lukte Leidse chemici per ongeluk toen ze aan het knutselen waren aan de naald van hun tastmicroscoop. Nanodeeltjes zijn in tal van toepassingen te gebruiken, maar de productie is lastig en vervuilend.

Productie van duurzame energie is belangrijk maar het teveel aan opgewekte energie moet opgeslagen en gebruikt kunnen worden wanneer er een tekort is. Onderzoekers uit het hele land bedachten mogelijke oplossingen voor dit probleem en zeven voorstellen ontvangen financiering van Shell, FOM en NWO. Twee…

Voor het eerst is een katalysator gevonden die bij kamertemperatuur nitriet afbreekt tot zuiver stikstofgas. Promovendus Matteo Duca van het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek ontdekte dit effect op een speciaal soort oppervlak van platina. Nanodeeltjes platina kunnen misschien massaproductie mogelijk…

Hoogleraar Katalyse en oppervlaktechemie Marc Koper is benoemd tot lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). ‘Zeer eervol, ik zie het als een bevestiging van mijn werk’, aldus Koper.

Twee onderzoekssamenwerkingen waarbij de Universiteit Leiden betrokken is hebben een grote Europese subsidie, een zogenaamde ERC Synergy Grant, gekregen. Het gaat om onderzoek naar de ontwikkeling van membranen die bijvoorbeeld water en medicijnen kunnen zuiveren en onderzoek naar de biologische klok…

Vier Leidse onderzoekers krijgen Proof of Concept-subsidies van de ERC. Deze subsidies, van ieder 150.000 euro, zijn bedoeld om de resultaten van hun eerdere ERC-projecten te vertalen naar vernieuwende maatschappelijke toepassingen.

Handvatten van pannen, stekkers, remblokken. In tegenstelling tot andere plastics kunnen we deze ‘thermoharders’ niet eenvoudig smelten en opnieuw vormen. Dat maakt ze lastig te recyclen. Chemicus Roxanne Kieltyka en haar team onderzoeken nu een manier om deze materialen wél recyclebaar te maken.

Het bleek tot nu toe heel lastig om de beloftes van het wondermateriaal grafeen om te zetten in praktische toepassingen. Amedeo Bellunato, promovendus aan het Leiden Institute of Chemistry, ontwikkelde een methode om grafeen met een diamantmes op te knippen, en daar nanostrucuren mee te bouwen. Promotie…

Engels, Nederlands, Tibetaans en Arabisch klinken door elkaar in de collegezaal in de Gorlaeus Laboratoria. Leerlingen van de Internationale Schakelklas uit Katwijk bezoeken op woensdag 26 oktober 2016 het Junior Science Lab. Mentor Corriene Haasnoot merkt dat de leerlingen deze middag worden geprikkeld:…

Grafeen drijvend op water stoot geen water af, zoals veel wetenschappers denken, maar trekt juist water aan. Dit hebben de chemici Liuba Belyaeva en Pauline van Deursen en hun begeleider Grégory Schneider aangetoond. Publicatie in Advanced Materials.

Leidse chemisch biologen, onder leiding van dr. Mario van der Stelt, hebben een methode ontwikkeld om de zoektocht naar nieuwe geneesmiddelen te versnellen. Met deze methode is het hen al gelukt om een belangrijke eerste stap te zetten in de ontwikkeling van een medicijn tegen obesitas.

Prof.dr. Gert Jan Kramer is bij de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen in deeltijd benoemd tot hoogleraar Sustainable Energy. Kramer is en blijft daarnaast manager Energy Futures bij Shell. Tot zijn aantreden in Leiden was Kramer hoogleraar bij de TU Eindhoven.

Het grootschalige project NanoInformatics gaat de risico’s inventariseren die nanodeeltjes met zich mee brengen. Het krijgt daarvoor een financiering van 6,8 miljoen euro van de EU en ging begin dit jaar van start. Drie Leidse wetenschappers zijn aan het project verbonden. ‘Dit project combineert voor…

Onderzoekers van de Universiteit Leiden ontvangen een EU-subsidie van 4 miljoen euro voor het ontwikkelen van klimaatneutrale brandstoffen. Met dit geld gaan zij de brede onderzoeksgemeenschap die zich richt op groene energie verder uitbouwen. ‘Als we samen de schouders eronder zetten kunnen we de snelle…

Leidse chemici ontdekten dat koolmonoxide een chemische reactie met goud als katalysator kan versterken. Verrassend, want koolmonoxide is een gif en verhindert katalysereacties, normaal gesproken. De onderzoekers publiceerden hun opvallende conclusie in de online-editie van het prestigieuze tijdschrift…

Met een slag op de knop maakte gedeputeerde Liesbeth Spies een live verbinding met een microscoop 70 meter verderop. Hiermee opende ze op 27 oktober officieel het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy NeCEN. NeCEN heeft de twee meest geavanceerde cryo-transmissie elektronenmicroscopen voor biologische…