De Nederlandse Onderzoeksschool voor Theoretische Fysica (DRSTP) heeft uitstekende rapportcijfers gekregen van een onafhankelijk internationaal comité. DRSTP is een school voor PhD-training die is ontstaan uit een samenwerking tussen de theoretische natuurkunde-afdelingen op zes Nederlandse universiteiten—waaronder…

Elektrische ruis kan nuttig zijn voor wetenschappers, maar juist hinderlijk voor elektronicafabrikanten. Ze delen wel de behoefte om de hoeveelheid ruis te voorspellen. Promovendus Sumit Tewari herschrijft nu een honderd jaar oude wet die ruis relateert aan stroom. Hij verdedigt zijn proefschrift op…

Een nieuwe computersimulatie toont de veelbelovende mogelijkheden van het opbloeiende veld topologie. Slim ontworpen mechanische structuren dragen geluid exclusief in één richting en zijn resistent tegen fabricagefouten. Publicatie op 17 juli In Nature Physics.

Als computers werken op supergeleidende stroom, verbruiken ze geen energie. Leidse natuurkundigen hebben nu controle over een nieuw soort supergeleidende geheugenelementen. Publicatie in Nature Communications.

De Leidse natuurkundige Maarten Kruithof heeft ontdekt hoe ons DNA zich telkens weer feilloos weet op te vouwen en ook weer weet te ontvouwen. In zijn proefschrift toonde hij aan dat het DNA opgevouwen wordt in één lange, zeer flexibele spiraalvorm.

Financiële markten en hun gedrag: de kranten staan er bol van. Je kunt je afvragen of er voor een natuurkundige interessante aspecten te ontdekken zijn. Econofysica houdt zich sinds kort met dit soort vragen bezig. In maart 2011 start dr. Diego Garlaschelli in Leiden als tenure-track assistant-professor…

Een signaal dat zowel in het centrum van ons Melkwegstelsel voorkomt, als op afgelegen plekken in het heelal, laat mogelijk de oorsprong van donkere materie zien. Dat concludeert de Leidse natuurkundige Alexey Boyarsky in een artikel in Physical Review Letters.

De Physicaprijs 2016 is toegekend aan Michel Orrit vanwege zijn baanbrekende werk op het gebied van één-molecuul-spectroscopie.

Op het gebied van Energie wordt veel onzin verteld. Dat varieert van de caféhouder die beweert dat klanten bij binnenkomst via een dynamo op de draaideur voldoende energie opwekken om hun eigen koffie te zetten, tot de man die beweert dat mensen met een slim windmolentje op het dak hun hele huishoudelijke…

Nematische vloeibare kristallen vormen de hoofdbestanddelen van de meeste televisies. De actieve variant van deze complexe vloeistoffen vormt een handig model voor natuurkundigen om de reactie te onderzoeken van actieve materie—zoals bacteriën of verkeersstromen—op mechanische en meetkundige signalen.…

Het heeft even geduurd, maar het nieuwe kabinet staat op het bordes. Vier bewindslieden van Schoof I studeerden in Leiden. Wie zijn zij?

De FOM Valorisatie Prijs 2012 gaat naar prof.dr. Joost Frenken. ‘Hij verstaat de kunst fundamenteel onderzoek, techniekontwikkeling en het genereren van nieuwe bedrijvigheid in de marktsector op uitzonderlijke wijze te combineren’, aldus de jury.

De tweede quantumrevolutie is in volle gang met allerlei nieuwe technologieën die binnen handbereik komen. Dat biedt veel kansen, maar ook uitdagingen. Leiden en Delft slaan daarom de handen ineen.

Zo’n 70 vwo scholieren die voor hun profielkeuze staan, volgen tijdens de Bètadag activiteiten zoals een practicum over geneesmiddelen of een college over kunstmatige intelligentie. Studenten laten zien waarom zij hun studies zo interessant, fascinerend en onmisbaar vinden. De Universiteit Leiden organiseert…

Materialen zijn gasvorming, vloeibaar of vast, afhankelijk van de manier waarop hun moleculen reageren op temperatuur en druk. Maar wat als de bouwstenen zelf-draaiende deeltjes zijn in plaats van gewone moleculen? Theoretisch natuurkundigen hebben ontdekt wat de fase bepaalt van die kunstmatige materialen.…

Zo'n 80 meisjes uit 4, 5 of 6 vwo waren op 31 oktober in Leiden voor de Physics Ladies’ Day van de universiteit. Deze nieuwe voorlichtingsdag is speciaal bedoeld om meisjes kennis te laten maken met de natuurkunde en wat je er allemaal mee kunt.

De Casimir Research School krijgt € 800.000 subsidie uit het NWO Graduate Programma om de masterstudie en het promotieonderzoek meer te integreren. Minister Plasterk vond het plan van het Leids-Delftse Casimir een van de beste.

Bas van Opheusden, student theoretisch natuurkunde, is de winnaar van de Janneke Fruin-Helb Beurs 2012. Van Opheusden schreef een voorstel voor een verblijf aan het gerenommeerde Amerikaanse onderzoeksinstituut Princeton University . Hij doet daar aan het institute for computational neuroscience een…

Het blijkt mogelijk om licht te manipuleren met grote kunstmatige atomen, zogenoemde quantum dots. Eerder lukte dit alleen zo goed met behulp van losse, echte atomen. Het is een belangrijke stap richting kwantumtechnologie op basis van licht. Publicatie op 30 augustus in Nature Communications.

Met 2D-materialen ontwikkelde natuurkundestudent Romme van der Kemp een nanochip die behalve extreem klein ook nog schaalbaar is. Dat is nodig om allerlei technologieën nóg beter, nóg sneller en nóg kleiner te maken. Voor zijn onderzoek is hij genomineerd voor de FWN Young Talent Award 2023.

Zelf aan de slag met supergeleiding, een practicum exoplaneten opsporen of leren programmeren met Python. Meer dan honderd meiden kwamen op donderdag 13 februari naar de Universiteit Leiden om kennis te maken met bètawetenschap tijdens de Girls in Science Day.

Onderzoek naar katalysatoren moet benzine minder luchtvervuilend maken. Bij experimenten is het juist nodig om katalysatoren te beschermen tegen de lucht zelf. Dit blijkt uit een publicatie in The Journal of Physical Chemistry C op 26 augustus.

Leidse wetenschappers ontvangen dit jaar drie van de vier Heineken Young Scientists Award 2022. Chronobioloog Laura Kervezee, natuurkundige Jordi Tura i Brugués en gezondheidspsycholoog Liesbeth van Vliet mogen de prijs in ontvangst nemen.

Voor het eerst is een materiaal ontwikkeld dat meerdere, geheel verschillende mechanische eigenschappen kan aannemen en hiertussen kan schakelen. Leids natuurkundige Martin van Hecke en collega’s publiceren hun resultaten op 2 oktober in Physical Review Letters.

Sander van Lidt de Jeude studeert in Leiden Natuurkunde en volgde de minor Geneeskunde van Medical Delta: ‘Ik wilde graag iets toegepasts doen.’

De manier waarop genen zijn opgevouwen bepaalt hoe vaak ze tot uiting komen in ons lichaam. Leidse biofysici hebben nu als eerste deze structuur molecuul-voor-molecuul ontrafeld. Publicatie op 1 december in Nature’s Scientific Reports.

Speciale versterkstoffen kunnen MRI-scanners honderden malen gevoeliger maken. Leidse fysici hebben nu een methode gevonden om hun efficiëntie te toetsen. Gevoeligere MRI-scans kunnen bijvoorbeeld taaislijmziekte of Parkinson begrijpelijker maken. Publicatie op 18 januari in PCCP.

Een essentieel eiwit dat onze hartslag reguleert blijkt ook belangrijk te zijn voor kankercellen. De ontdekking zou kunnen leiden tot nieuwe behandelingen tegen uitzaaiing. Publicatie in Science Signaling op 4 april.

Leidse natuurkundigen hebben een lichtbron gemaakt die via glasvezels losse deeltjes in identieke toestand uitzendt. Met die opstelling meten ze langer en efficiënter, zodat ze dieper onderzoek kunnen doen aan bizarre quantumeffecten, zoals interferentie en verstrengeling. Publicatie op 28 maart in…

We begrijpen niet hoe sommige materialen supergeleidend worden bij relatief hoge temperaturen. Leids natuurkundigen hebben nu een verrassende connectie gevonden met zwarte gaten. Het stelt ons in staat om onze kennis over zwarte gaten te gebruiken bij het oplossen van het mysterie van hoge-temperatuur…

Elektronen die synchroon om hun as spinnen, blijken over grote afstand supergeleidend te blijven in magnetisch chroomdioxide. Elektrische stroom uit deze elektronen kan kleine magneetjes omklappen, en de supergeleidende variant levert mogelijk de basis voor een harde schijf zonder energieverlies. Publicatie…

Dr. Joop Schaye is per 1 december 2011 bij de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen benoemd tot hoogleraar ‘The Formation of Galaxies’. Schaye was al als universitair hoofddocent werkzaam bij de Universiteit Leiden. Zijn aanstelling betreft een persoonlijk hoogleraarschap.

Nature publiceert een artikel over een paradoxale ontdekking op het gebied van supergeleiding. Natuurkundigen zijn op zoek naar supergeleiding bij hoge temperatuur zodat minder koeling nodig is in bijvoorbeeld MRI-scanners. News & Views artikel van prof. Jan Zaanen in dezelfde uitgave van 19 augustu…

NWO kent de titel Simon Stevin Meester 2017 toe aan Prof. Andrew Webb, hoogleraar MRI-fysica aan het LUMC en docent bij de opleiding natuurkunde in Leiden. Aan de prijs is een bedrag van 500.000 euro verbonden. Webb kan met dit bedrag nieuwe MRI-technieken ontwikkelen, waarmee je ziektes in een veel…

Dr.ir. Tjerk Oosterkamp is met ingang van 1 april bij de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen benoemd tot hoogleraar Experimentele natuurkunde. Oosterkamp was al werkzaam bij het Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde.

Vier pas gepromoveerde onderzoekers verbonden aan de faculteit W&N hebben een Veni-subsidie in de wacht gesleept. Wetenschappers Dr.ir. Jeroen Bussmann, Dr. Irene Groot, Dr. Haili Hu en Dr. David Sobral ontvangen elk een subsidie van maximaal 250.000 euro om de komende drie jaar te besteden aan hun…

Natuurkundigen begrijpen nog weinig van quantummaterie, dat bijvoorbeeld ten grondslag ligt aan toekomstige quantumcomputers. Theoretici hebben nu ontdekt dat zwarte gaten met ‘dreadlocks’ op eenzelfde manier zijn opgebouwd, wat het rekenwerk aan quantummaterie vergemakkelijkt. Publicatie in Physical…

Middelbare scholieren Bas Teisman en Erik van Dijk hebben de nationale finale gewonnen van de Natuurkunde Olympiade Junior die op 29 september werd gehouden in Leiden.

In de jacht op nieuwe deeltjes doorzoeken natuurkundigen botsingen bij steeds hogere energie, waarbij ze de energiefrontier telkens een stukje verleggen. Sommige deeltjes laten zich echter moeilijk vangen omdat ze zeldzaam interactie vertonen; niet vanwege een hoge energie. Dit werpt een nieuwe barrière…

In hun zoektocht naar materialen die zonder weerstand stroom geleiden bij gematigde temperaturen, sleutelen wetenschappers meestal aan de chemische samenstelling. Leidse natuurkundigen komen nu met een radicaal nieuwe benadering: gaatjes prikken in een periodiek patroon. Publicatie in SciPost.

Natuurkundige Bernard van Heck is één van de zeven Nederlandse veelbelovende jonge wetenschappers die naar de 65e editie van de Lindau Ontmoetingsdagen met Nobelprijswinnaars gaat

Het bewijs dat een quantumcomputer sneller is dan een normale is een stap dichterbij gekomen. Na een doorbraak in het versnellen van klassieke algoritmen, toonden onderzoekers Vedran Dunjko en Casper Gyurik aan dat slechts één quantumalgoritmen zijn klassieke tegenhanger kon verslaan. Ze vertellen over…

Met het proefschrift ‘Applications of topology to Weyl semimetals and quantum computing’ is de Leidse theoretisch natuurkundige Tom O’Brien vandaag gepromoveerd met een zeldzame beoordeling cum laude. Inmiddels is de versgemunte doctor al begonnen aan een vijfjarig onderzoek naar quantumcomputers in…

Afgelopen donderdag was het aftrapsymposium van de Nederlandse Natuurkundigen Vereniging, een platform om informatie over energie en klimaat te geven aan het publiek, scholen en politici. Bij het symposium werd tevens het boek ENERGIE SURVIVAL GIDS gepresenteerd, van de hand van Jo Hermans.

‘Een jonge rode wijn drink je het beste uit de blender’, aldus kok HowYing Liu.

Kosmologen hebben vele mogelijke modellen voor het heelal, waarvan er slechts één kan kloppen. Een nieuw stroomdiagram kan er een aantal uitsluiten wanneer twee specifieke eigenschappen van het universum nauwkeurig zijn gemeten. Publicatie in Physical Review D op 7 November.

Veertien Leidse wetenschappers verschijnen in de Highly Cited Researchers-lijst van 2018, die op 28 november bekend werd gemaakt door Clarivate Analytics.

Hoewel supergeleidende fotonendetectoren al in technologische toepassingen worden gebruikt is er nog veel onduidelijk over het werkingsmechanisme. Een team van natuurkundigen van de Universiteit Leiden en de TU Eindhoven heeft aangetoond dat magnetische draaikolkjes, vortices, een belangrijke rol spelen…

Hoe kun je moleculen volgen in een cel? Door ze licht te laten geven en onder een microscoop te leggen. Maar licht vervaagt. Onderzoekers van het Leidse Cel Observatorium denken hier iets op te hebben gevonden: goudstaafjes inbrengen in de cel.

Het blad Science publiceert drie artikelen tegelijk over een belangrijke ontdekking in vastestoffysica. Leids natuurkundige Jan Zaanen bespreekt deze ontdekking in dezelfde uitgave van 4 maart.