Waarom zijn morphovlinders blauw? Dat onderzochten VWO-leerlingen Frederique Kerstens en Koen van Griensven in hun profielwerkstuk bij het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde. Daarmee wonnen ze de KHMW Profielwerkstukprijs 2023. ‘We hadden het niet verwacht, maar zijn natuurlijk heel blij…

Een speciaal ontworpen systeem van tandwielen is flexibel aan één kant en stijf aan de andere. Dit zijn robuuste eigenschappen van de structuur, die zelfs geldig blijven bij fabricagefouten. Dit opkomende onderzoeksveld kan leiden tot nieuwe manieren om tandwielsystemen te ontwerpen, zoals satelliettrackers…

Vlak voor zijn vertrek komt de nieuwe publicatie uit van antropoloog Jan van der Ploeg over herbebossing in de Filipijnen. Hij gaat op weg naar de Salomonseilanden met een positieve boodschap:

Na 2 jaar ontwerpen, testen en aanpassen is het trillingsarme meeteiland in het nieuwe Gorlaeus Gebouw van de Science Campus opgeleverd en presteert het op wereldniveau. Er is ook een vernieuwde faciliteit voor de productie van vloeibaar helium opgeleverd.

Leidse natuurkundigen hebben een manier ontwikkeld om na te gaan hoe nauwkeurig een superconducting single photon detector kan worden onderzocht.

Deeltjeslab CERN geeft groen licht voor de testfase van een experiment dat donkere materiedeeltjes zou moeten produceren. Natuurkundige Alexey Boyarsky is een van de initiatiefnemers.

Twee onderzoeksprojecten met wetenschappers van de Universiteit Leiden ontvangen subsidie vanuit de NWO Open Competitie ENW-M. Hiermee wordt vernieuwend, fundamenteel onderzoek van hoge kwaliteit binnen het domein Exacte en Natuurwetenschappen gefinancierd.

Irene Battisti is de ontdekker van het jaar 2019. De natuurkundige won de C.J. Kok Publieksprijs voor haar onderzoek naar microscopie en supergeleiders.

Het Leidse natuurkunde-instituut heeft de jaarlijkse conferentie georganiseerd van de Nederlandse Vacuümvereniging (NEVAC). Experts uit het veld van vacuümexperimenten vertelden over hun onderzoek. De 2016 NEVAC-prijs ging naar de Eindhovense promovendus Martijn Vos.

De Casimir Research School viert deze zomer zijn eerste lustrum. Ter gelegenheid hiervan en om te gedenken dat Hendrik Casimir deze zomer 100 zou zijn geworden, schenkt zijn weduwe Josina Casimir-Jonker de Research School een fonds om activiteiten voor masterstudenten te bekostigen.

Het was gezellig druk tijdens de Masterdag afgelopen vrijdag 6 november. Bezoekers konden kennis maken met de science masters door presentaties te bezoeken en met opleidingen in gesprek te gaan op de informatiemarkt. We spraken een aantal oriënterende studenten en vroegen waar hun interesses naar ui…

De Universiteit Leiden benoemt John van Noort tot hoogleraar biofysica. Hij onderzoekt de manier waarop DNA in ons lichaam wordt opgevouwen en uitgelezen.

Er bestaan al decennialang aanwijzingen voor een verband tussen een verhoogd ijzergehalte in de hersenen en de ziekte van Alzheimer. Leidse natuurkundigen vinden dit verband nu ook, waarbij ze onderscheid maken tussen verschillende ijzervormen. Ze identificeren specifieke vormen van ijzer die toenemen…

Leidse natuurkundigen stuitten op een verrassende interactie tussen elektronen en een resistlaag. De resistlaag blijkt elektrisch op te laden en te ontladen door invallende elektronen. Publicatie in Physical Review Letters.

De Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) heeft in totaal 16,1 miljoen euro toegekend aan zes nieuwe onderzoeksprogramma's in de Nederlandse natuurkunde.

Natuurkundigen hebben een astrofysisch neutrinosignaal van de IceCube detector bestudeerd vanuit een andere hoek. Het centrum van de Melkweg leek vanzelfsprekende de bron te zijn, maar deze hypothese is nu eerder verworpen dan bevestigd. Publicatie in Physical Letters B.

Genen zijn soms een tijdje actief, en doen dan weer even helemaal niets. Leids fysicus John van Noort ontvangt een NWO ECHO-subsidie om uit te zoeken hoe dit komt.

De Leidse binnenstad is drie nieuwe muurformules rijker. Op woensdag 22 november vanaf 15:30 onthult wethouder Robert Strijk in het Klein Auditorium de schilderingen van de Lorentzcontractie, Oortconstanten en elektronspin.

Volgens het standaardrecept voor een quantumcomputer met Majorana’s als bouwstenen moet je ze omzetten in qubits. Maar een veelbelovende toepassing van quantum computing—quantumchemie—vereist dat deze qubits opnieuw transformeren, in zogenoemde fermionen. Natuurkundigen uit Leiden en Delft stellen voor…

Experimenten met STM-scanning op slecht geleidende materialen zijn uitdagend, en veroorzaken soms een verstoringseffect. Een nieuw model corrigeert voor dit effect, zodat fysici beter in staat zijn om materialen te bestuderen tijdens hun missie om onconventionele supergeleiding te begrijpen. Publicatie…

Drie Leidse onderzoekers hebben een toekenning gekregen binnen het Nationaal Groeifonds-programma Quantumtechnologie dat NWO in samenwerking met Quantum Delta NL heeft georganiseerd. Lees verder over deze drie futuristische quantumtechnologieprojecten.

Deze week viert de Europese onderzoeksraad (ERC) haar tienjarig bestaan. In het afgelopen decennium heeft de ERC bijgedragen aan vele wetenschappelijke projecten door heel Europa, waaronder op de Universiteit Leiden. De onderzoeksraad heeft bijna 7.000 onderzoekers gefinancierd, wat heeft geleid tot…

Professor dr. ir. M.T. (Michiel) Kreutzer wordt met ingang van 1 januari 2020 decaan van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden. Kreutzer is momenteel afdelingsvoorzitter Chemical Engineering en directeur onderwijs van de faculteit TNW aan de TU Delft. Hij volgt…

Leidse natuurkundigen van de Universiteit Leiden ontwikkelen slimme chips die ze met licht kunnen instellen. De chips zijn energiezuiniger dan traditionele chips, omdat ze niet continu stroom nodig hebben. Voor dit onderzoek ontvangen ze de komende jaren financiering vanuit de NWO en het Groeifonds…

Maar liefst tien Leidse studenten kregen een prijs van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) op voordracht van hun eigen opleiding.

LCD-schermen gebruiken vloeibare kristallen die weliswaar een vloeistof vormen maar toch in hoge mate geordend zijn. Een nieuwe theorie brengt nu het samenspel in kaart tussen orde, temperatuur en symmetrie. Publicatie in Physical Review X.

Twee Leidse natuurkundigen namen van 26 juni tot 1 juli deel aan de Lindau-conferentie in Duitsland. Daar ontmoetten zij Nobelprijslaureaten uit hun vakgebied.

Een samenwerking van fysici en scheikundigen organiseerde op 10-11 november in Amsterdam de LEELIS-conferentie over nieuwe computerchiptechnologie. Leids natuurkundige Joost Frenken is directeur van het organiserende instituut ARCNL.

Sinds 2015 roepen de Verenigde Naties 11 februari uit tot International Day of Women and Girls in Science. De Universiteit Leiden organiseerde een publieksevenement met lezingen en discussies voor ruim honderd geïnteresseerden. Tussen een lezing over de bouwstenen van leven en een talkshow over de impact…

Vincent Icke, Leids hoogleraar theoretische astrofysica, presenteert op 20 mei zijn nieuwe boek 'Zwaartekracht bestaat niet'. Het boek volgt het historische pad van de meest briljante theorieën in de natuurkunde en de mensen die deze maakten: de algemene relativiteitstheorie en de kwantumveldentheor…

Leids biofysicus Stefan Semrau ontving eerder deze maand een NWO Vidi-beurs. Hij gaat het geld gebruiken om de rol te onderzoeken van bio-elektriciteit in de ontwikkeling van een embryo en de vernieuwing van weefsel.

Groen is duurzaam, maar waarom is duurzaam niet zwart? Er zijn allerlei smoesjes bedacht om planten te excuseren voor het feit dat zij het beschikbare zonlicht niet maximaal lijken te benutten, maar geen daarvan verklaart waarom ze na twee miljard jaar evolutie nog steeds niet zwart zijn, zoals onze…

Wetenschappers hebben een neutrino ontdekt met de hoogste energie ooit gemeten. Leidse natuurkundigen Maarten de Jong en Dorothea Samtleben werkten mee aan dit project, waarover afgelopen week te lezen was in alle kranten en op alle online media.

Boeren rondom het Nairobi National Park beschermen hun vee met knipperlichten op de omheining. Dit schrikt ’s nachts de leeuwen af. Leids onderzoek toont aan dat de methode even simpel als effectief is. Publicatie in PLOS ONE.

Natuurkundige Christopher Berg Smiet, die onlangs in Leiden promoveerde, heeft een NWO Rubicon in de wacht gesleept. De beurs stelt hem in staat om twee jaar postdoctoraal onderzoek te doen in het Princeton Plasma Physics Laboratory (PPPL) in de Verenigde Staten.

Leids natuurkundige Milan Allan en zijn groep hebben een schijnbare paradox ontdekt in een materiaal met nul elektrische weerstand. Ze maten opgesloten ladingen, terwijl ladingen in theorie altijd blijven stromen in afwezigheid van weestand. De ontdekking kan een ontbrekend puzzelstukje zijn in een…

Bepaalde afwijkingen in het rooster van mechanische metamaterialen kunnen leiden tot topologisch beschermde excitaties in het rooster. Dit vormt het mechanische equivalent van de al langer bekende topologische beschermde toestanden in elektronische systemen, zoals topologische isolatoren. Dat tonen…

Supergeleiding bij kamertemperatuur, bewijs voor inflatie van de kosmos en majoranaqubits: alle drie voorbeelden van complex natuurkundig onderzoek waarbij de resultaten achteraf foutief bleken en de wetenschappelijke artikelen werden teruggetrokken. Staat de natuurkunde aan de vooravond van een crisis?…

Emeritus hoogleraar Natuurkunde Peter Kes is op 27 april 2012, de dag van de lintjesregen, benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Door massa’s gegevens van de Europese röntgensatelliet XMM-Newton door te worstelen, hebben wetenschappers van de Universiteit Leiden en de École polytechnique fédérale de Lausanne (Zwitserland) een signaal opgespoord dat afkomstig kan zijn van donkere materie.

Met ingang van 1 april 2018 is Erik Danen benoemd tot hoogleraar Cancer drug target discovery bij het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR). Zijn vakgebied is celbiologie van kanker, waarin hij zich richt op de achterliggende mechanismen bij uitzaaiingen en resistentie voor behandelingen.

Individuele moleculen zijn extreem moeilijk te zien via hun zwakke fluorescentie. Piepkleine gouden nanostaafjes fungeren als nieuwe antennes om hun signaal 500 maal te versterken. Publicatie op 24 februari in Angewandte Chemie.

Een bundel gefocusseerd licht die op een spiegel valt gedraagt zich anders dan een bundel evenwijdig licht en houdt zich daarmee niet aan de al in de klassieke oudheid geformuleerde wet van de reflectie. Onderzoekers van het Huygens Laboratorium van de Universiteit Leiden en de Stichting FOM tonen dit…

Samen met lokale collega's en bewoners zet de Leidse ecoloog Merlijn van Weerd zich in om de Filippijnse krokodil te redden, een van de zeldzaamste dieren ter wereld.

Over de hele wereld werken wetenschappers hard aan het ontwikkelen van een quantumcomputer. Ondertussen moeten onderzoekers leren om te programmeren op zulke machines, die fundamenteel anders zijn dan conventionele computers. Een groep wetenschappers onder leiding van Google, met onder meer natuurkundigen…

NWO heeft Natuurkunde Vrije Programma’s toegekend aan vijf samenwerkingen tussen natuurkundigen aan verschillende universiteiten. De Universiteit Leiden is betrokken bij drie van deze vijf.

Op vrijdag 31 juli werden vijftig in gevangenschap gekweekte Filippijnse krokodillen (Crocodylus mindorensis) uitgezet in een meer in het Northern Sierra Madre Natural Park op het noordelijke Filippijnse eiland Luzon. Onderzoekers van de Universiteit Leiden hopen dat daarmee het herstel van de krokodillenpopulatie…

'Ons toponderzoek in de natuur- en sterrenkunde is onmogelijk zonder goede instrumentmakers. Daarom steunt de Universiteit Leiden de uitbreiding van de Leidse instrumentmakers School.’ Lovende woorden van Willem te Beest, vicevoorzitter van het College van Bestuur, bij de tekening van het convenant…

De winnaar van de FOM Natuurkunde Proefschrift Prijs 2012 is theoretisch natuurkundige dr. Anton Akhmerov. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek onder supervisie van prof.dr. Carlo Beenakker en verdedigde zijn proefschrift in mei 2011 cum laude aan de Universiteit Leiden.

Op 8 april 1911, om 16.00 uur, ontdekte Heike Kamerlingh Onnes supergeleiding in het gebouw dat we nu kennen als de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden, het Kamerlingh Onnes Gebouw. Precies 111 jaar later, op vrijdag 8 april 2022, gaf professor Carlo Beenakker (theoretisch natuurkundige…