In de zalen van het Weeshuis aan de Hooglandse Kerkgracht 17a in Leiden, start Stichting Utopa in januari 2022 een nieuw podium voor kamermuziek.

Op 18 november sprak de Zuid-Afrikaanse dichteres en auteur Antjie Krog in het Groot Auditorium van het Academiegebouw de 37e Albert Verweylezing uit. Geïnspireerd door het gedicht ‘De zegger van verzen’ van Verwey bracht Krog een meerstemmige en veeltalige liefdesverklaring aan de poëzie.

Jouke Tegelaar en Willem van Boom deden in oktober 2017 in het NJB verslag van een experiment over de begrijpelijkheid van het wettelijk voorgeschreven verklaringsformulier bij derdenbeslag. De conclusie: het formulier kan en moet begrijpelijker worden gemaakt. De concrete aanbevelingen die zij deden…

Mandrils houden bij hoeveel dagen er verstreken zijn, om zo als eerste bij het nieuwe voedsel te zijn. Dat toont een team van onderzoekers aan de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Leiden en dierentuin ARTIS. Het team ontdekte dat mandrils de cognitieve vaardigheden bezitten om tijdsintervallen…

Hoe uniek is het menselijke vermogen om te leren en zich aan te passen aan de omgeving? Met veldonderzoek - in het regenwoud en in dierentuin Artis - onderzoekt primatoloog Karline Janmaat op welke manier mensen en andere primaten zich aanpassen aan de omgeving in hun zoektocht naar voedsel. Als hoogleraar…

Jager-verzamelaars vergaren hun voedsel met complexe gender-specifieke verzameltechnieken voor een relatief stabiele en diverse toevoer van energie. Nieuw onderzoek toont aan dat de specialisatie van jongens en meisjes al op zeer jonge leeftijd start. Waarschijnlijk ontwikkelden mensen hierdoor een…

Onderzoekers van het Instituut Psychologie ontvangen een NWO Open Competitie XS-beurs van maximaal 50.000 euro. Eén van de onderzoeken gaat over hoe samen muziek maken samenwerking kan versterken. Lees hier over alle vijf projecten.

Marleen Hogendoorn (36 jaar) studeerde Nederlandse taal en cultuur in Leiden en is nu hoofdredacteur van het feministische maandblad OPZIJ.

Met de wandelreeks Leidse Wereldwandelingen ontdek je de vele talen, culturen en historische voetstappen die in de Sleutelstad hun sporen hebben nagelaten. Nieuw binnen deze reeks is de audiotour Sporen van het Midden-Oosten in Leiden. Deze gratis tour neemt bezoekers mee langs bijzondere plekken in…

Op steeds meer plekken kun je onder begeleiding truffels innemen. Het zou dé oplossing voor mentale problemen zijn. Neurowetenschapper Michiel van Elk waarschuwt: 'Het is meestal geen goed idee als je sowieso al niet zo lekker in je vel zit.'

Televisiepresentator en journalist Twan Huys is vanaf 1 september 2024 lecturer Journalistiek en Nieuwe Media aan de Universiteit van Leiden.

Stimulerende drugs als khat en cocaïne hebben negatieve impact op dagelijkse handelingen als autorijden, werk of sociaal gedrag. Dat komt door beschadiging van controlefuncties in de hersenen. Psycholoog Manuel Ruiz draagt bij aan beter begrip en behandeling van drugsmisbruik. De Spanjaard Ruiz promoveert…

Op voordracht van apendeskundige Frans de Waal ontvangt de Leidse psycholoog Mariska Kret een subsidie van de Templeton World Charity Foundation. Daarmee zal ze onderzoeken hoe goed mensen samenwerken in vergelijking met bonobo’s en chimpansees. ‘Het is niet ondenkbaar dat bonobo’s ons voorbijstreven…

Jonge kinderen vertonen meer agressief gedrag als hun zenuwstelsel niet adequaat reageert op stresssituaties en ze tijdens de zwangerschap zijn blootgesteld aan risicofactoren als roken of psychische problemen van de moeder. Dat concludeert promovendus Jill Suurland. Promotie op 4 juli.

De één is gevoeliger voor een depressie dan de ander. Maar wat is de verklaring hiervoor? Klinisch psycholoog Niki Antypa onderzocht hoe de kwetsbaarheid voor een depressie door je cognitie wordt bepaald. Ook vond ze de eerste voorzichtige aanwijzingen voor een behandeling met omega-3-vetzuren. Promotie…

Hoe kunnen praktijk en theorie elkaar versterken in de neurowetenschappen? Hoogleraar Birte Forstmann spreekt in haar oratie op 2 oktober over het bouwen van interdisciplinaire bruggen tussen cognitieve neurowetenschap en cognitieve modellen. Haar aanpak kan bijdragen aan hersenonderzoek met minder…

Bernhard Hommel van de Universiteit Leiden en Reinout Wiers van de Universiteit van Amsterdam hebben een nieuw model ontwikkeld voor de controle van menselijk gedrag. Volgens de psychologen is ál ons gedrag doelgericht, maar maken we vaak gebruik van automatismen. Publicatie 14 november in Trends in…

Er een groeiende groep van ademcoaches en ademinfluencers die ons wil leren hoe we beter kunnen ademen. Zijn we inderdaad onze meest basale vaardigheid kwijt? Psycholoog Roderik Gerritsen brengt nuance: 'Ga vooral rustig slapen. In de meeste gevallen adem jij prima.'

Presteer je beter en raak je minder snel vermoeid als je staand achter je computer werkt? De Leidse cognitief psycholoog Henk van Steenbergen gaat dit onderzoeken met een beurs van de Gratama Stichting en het Leids Universiteits Fonds.

Tom Roth wil achterhalen hoe orang-oetanvrouwtjes een aantrekkelijke partner kiezen en zo een 'Tinder' voor orang-oetans ontwikkelen om te kunnen voorspellen of tussen twee apen wel of geen vonk zal overslaan. 'Aap Amos is heel populair, want hij heeft mooie haren en grote wangflappen', vertelt de Leidse…

Neurowetenschapper Simeen Tabassi Mofrad heeft een Rubicon-subsidie gekregen om onderzoek te doen naar corticale en allelische determinanten van leeftijdsgerelateerde cognitieve achteruitgang aan de Universiteit van Oxford. Ze staat op de eerste plaats van alle Rubicon-aanvragers in NWO-domein Sociale…

Voor het eerst heeft een onderzoeksgroep onder leiding van Karline Janmaat en haar voormalige masterstudent Chirag Chittar de verschillende hypotheses over muziek tegelijkertijd getest met voedselvoorziening in een moderne samenleving tijdens de dagelijkse zoektocht naar knollen - hun basisvoedsel.

Geeuwt er iemand in je omgeving, dan is de kans groot dat je zelf even later ook moet gapen. Bij orang-oetans blijkt nu dat ook krabben erg aanstekelijk werkt. Dat ontdekten Leidse cognitief psychologen in dierenpark Apenheul. Publicatie in American Journal of Primatology.

Cognitief psychologen Eliska Prochazkova en Mariska Kret van de Universiteit Leiden hebben een Ig Nobelprijs gewonnen met hun onderzoek naar de romantische klik tussen mensen. Ze ontdekten dat de aantrekkingskracht tussen personen is af te lezen aan het gelijk lopen van hun hartslag en huidgeleiding…

Mariska Kret is onderscheiden met de European Research Council (ERC) Public Engagement with Research Award 2022. De Leidse hoogleraar cognitieve psychologie Kret overtuigde de jury door het publiek te betrekken bij haar onderzoek naar de emoties van mensapen: 'RecognizeYourself - Bringing science to…

Door elkaars non-verbale gedrag na te doen, krijgen we toegang tot wat anderen denken en voelen. Mimicry, heet dat. Cognitief psycholoog Fabiola Diana deed promotieonderzoek naar dit fenomeen in sociale situaties tussen mens en robot.

Promovendus Aafje de Roest vertelt in de NRC hoe hiphopteksten bespreken tijdens de literatuurles jongeren kan uitdagen om ook een boek op te pakken.

Volwassenen en kinderen kijken op totaal verschillende manieren naar kunst, ontdekte cognitief psycholoog Francesco Walker in het Van Gogh Museum in Amsterdam. 'In recent onderzoek in het Rijksmuseum in Amsterdam heb ik eye-tracking technologie gebruikt.' Walker vertelt over zijn onderzoek op mediaplatform…

Sinds april heeft de Faculteit der Sociale Wetenschappen er een nieuwe locatie bij voor haar onderzoek. Het Levelgebouw (direct naast Leiden Centraal) ontvangt proefpersonen in 3 gloednieuwe laboratoria. Psychologen Carsten de Dreu en Mariska Kret vertellen enthousiast over de nieuwe mogelijkheden voor…

Met haar onderzoek naar de ontwikkeling van taal bij kinderen tussen de 5 en 8 jaar heeft taalkundige Evelyn Bosma de Wetenschapsprijs Campus Fryslân gewonnen. De prijs van 10.000 euro dient als aanmoediging voor jonge, vernieuwende wetenschappers in de regio Friesland.

De Leidse cognitief psycholoog Laura Steenbergen is door de redactie van New Scientist geselecteerd als potentieel Wetenschapstalent. Per 24 april kan het publiek meebeslissen wie de titel Wetenschapstalent 2018 mag gaan voeren.

Van het blootleggen van verouderingsprocessen in de hersenen tot onderzoek naar het gebruik van het woordje ‘dat’. Twee onlangs gepromoveerde Leidse wetenschappers ontvangen een Rubiconbeurs en kunnen hierdoor onderzoek doen aan een buitenlandse onderzoeksinstelling.

Cognitief psycholoog Roy de Kleijn meet in hoeverre Elisabeth, presentator van De Kennis van Nu menselijke eigenschappen toekent aan robots. Bekijk de uitzending over robotliefde.

Optimaal voorbereiden op de eindexamens? Neuropsycholoog Dietsje Jolles weet hoe je dit doet.

Wijkkranten, nieuwsbrieven en Facebookgroepen: Leidenaren hebben tientallen manieren om elkaar op de hoogte te houden van het nieuws in hun wijk. Studenten van de premaster Journalistiek en Nieuwe Media brachten al die verschillende media in kaart en stelden zich de vraag: wat is de toekomst van deze…

Vijfduizend jaar voor het begin van onze jaartelling ontstond in Oost-Europa de moeder van veel talen die tegenwoordig in Europa, Midden- en Zuid-Azië worden gesproken: het Proto-Indo-Europees. Promovendus Axel Palmér combineerde een 175 jaar oude hypothese met nieuwe technieken om te bewijzen hoe afstammelingen…

Alisa van de Haar is een van de drie geesteswetenschappers die dit jaar een KNAW Early Career Award wint. De universitair docent Oudere Franse Letterkunde krijgt de prijs voor haar innovatieve onderzoek naar meertaligheid en migratie. ‘Het zou mooi zijn om hiermee een project met studenten op te zet…

Lezing

In een volle Stadsgehoorzaal hield filosoof en Eerste Kamerlid Daan Roovers de 54e Huizingalezing. Het werd een warm pleidooi voor een politiek waarin niet alleen gewonnen, maar ook gepraat en gespeeld wordt.

Nu het steeds eenvoudiger wordt om teksten te digitaliseren, lijkt het haast vanzelfsprekend om dat met alles wat ooit geschreven is te doen. Universitair docent Verena Meyer vindt dat te makkelijk gedacht. ‘We moeten ons verdiepen in de politieke en culturele effecten van digitalisering.’

Hoogleraar Sjef Barbiers verruilt per 1 september zijn baan als wetenschappelijk directeur van het LUCL voor de functie van directeur-bestuurder van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT).

Ruim 30.000 bladzijden nieuw materiaal is nu ontsloten in de online collectie van onofficiële poëzie-publicaties uit China, onderdeel van de Leidse Digitale Collecties. Deze tijdschriften en boeken worden gemaakt buiten het systeem, in eigen beheer, en zijn invloedrijk maar uiterst moeilijk te vinden.…

Het LIBC & de Gemeente Leiden organiseren een Publieksdag over hersenonderzoek. Dit jaar werd de publieksdag in hybride vorm gehouden!

In Nederland komt gehoorverlies voor bij 1 tot 2 op de 1000 kinderen. In ongeveer een kwart van de gevallen is de oorzaak niet bekend. De mate van gehoorverlies kent een grote variatie. In dit proefschrift worden kinderen besproken met een gehoorverlies variërend van matig (40 dB, te vergelijken met…

Het gebruik van kunstmatige intelligentie of AI in de wetenschap grijpt razendsnel om zich heen. Maar het succes verschilt nogal per vakgebied. Olaf Kaper, hoogleraar Egyptologie legt uit hoe dit zit met het puzzelen met hiërogliefen.

Honderden jaren lang leerden kinderen in het Oude Egypte lezen met de Beroepensatire: een tekst waarin een vader aan de hand van verschillende beroepen advies geeft aan zijn zoon. Promovenda Judith Jurjens zocht uit hoe dit er in de praktijk aan toeging.

Veel leden van de P’urhepecha-gemeenschap in Chicago wisten niet eens dat ze op een steenworp afstand van hun eigen historische erfgoed woonden. Onderzoeker Kate Bellamy organiseerde een meeting om ze kennis te laten maken met honderden jaren oude boeken.

Lezen voor school? Daar doe je veel middelbare scholieren geen plezier mee. De Faculteit Geesteswetenschappen en Onderwijsnetwerk Zuid-Holland hebben daarom de Alternatieve Leeslijst Award in het leven geroepen: een zoektocht naar boeken die de jeugd wél motiveren om te lezen. Met zijn pitch over een…

Het onderzoek van Mariska Kret naar emotioneel gedrag bij bonobo's in de Apenheul heeft veel media-aandacht gekregen. Omdat Bonobo's samen met chimpansees de nauwst levende verwanten zijn van de mens kan haar onderzoek ook inzichten opleveren over de mens.

We praten met Michiel van Elk over het in kaart brengen welke effecten psychedelica hebben op het menselijk brein en wat dit betekent voor de eventuele klinische toepassing van deze drugs. De cognitief psycholoog deelt zijn bevindingen met een nuchtere kijk, om zo critici en fanatici dichter bij elkaar…