Een overzicht van awards en prijzen die in 2019 zijn toegekend aan onze medewerkers en studenten, maar ook bijzondere benoemingen aan de Universiteit Leiden en andere instellingen.

In het bijzijn van koning Willem-Alexander reikte staatssecretaris Sander Dekker 9 september de Spinozapremie uit aan vier wetenschappers waaronder twee Leidse: natuurkundige Dirk Bouwmeester en archeologe Corinne Hofman. De vier laureaten ontvouwden in de Nieuwe Kerk in Den Haag hun plannen voor toekomstig…

Van een nietszeggend blok kunststof tot een geavanceerd onderdeel dat bijdraagt aan de energietransitie. De technici en wetenschappers van onze faculteit denken het tot in de details uit én maken het werkelijkheid. Ook dit bijzondere project laat zien dat ze niet zonder elkaar kunnen.

Leidse natuurkundigen krijgen 1,5 miljoen euro voor het ontwikkelen van een hybride microscoop met nanometer-resolutie. 'Het idee is om de voordelen van elektronenmicroscopen te combineren met die van optische microscopen.'

Natuurkundige Koen Bastiaans en collega's hebben een nieuwe quantumvloeistof ontdekt. Dat is ze gelukt met een techniek die te vergelijken is met luisteren naar regendruppels die op het dak vallen. Publicatie in Science, 29 oktober 2021.

Universiteit Leiden organiseerde op zaterdag 19 september een spetterende wetenschappelijke lichtshow tijdens de jaarlijkse U-meet. De avond, met thema ‘Licht’, vond plaats op een toepasselijke locatie: de Oude Sterrewacht.

Leidse natuurkundigen hebben een nieuwe techniek ontwikkeld om elektrische geleiding te visualiseren in materiaal van gestapelde individuele atoomlagen. Jaap Kautz en Johannes Jobst, die dit jaar de NeVacprijs ontvingen voor hun onderzoek, publiceerden in Nature’s Scientic Reports.

Laagjes gestapeld grafeen kunnen werken als een spiegel voor bundels van elektronen. Dat ontdekten natuurkundigen Daniël Geelen en collega’s, met een nieuw type elektronenmicroscoop. In het vakblad Physical Review Letters beschrijven ze het resultaat, dat zou kunnen leiden tot optische instrumenten…

Natuurkundige Sense Jan van der Molen onderzoekt materialen die niet in de natuur bestaan. ‘Het is fascinerend om te zien hoe de eigenschappen van een materiaal veranderen als we het superdun weten te maken.’ Op 21 oktober spreekt hij zijn oratie uit.

Een elektronenmicroscoop van 2000 kg verplaatsen is een delicate uitdaging. Het uiterst gevoelige instrument moest worden verplaatst naar een nieuwe meethal, maar zelfs een kleine schok zou het kunnen beschadigen. Na enkele zenuwslopende weken van voorbereiding voor de verhuizing en herinstallatie hebben…

De beroemde wis- en natuurkundige Sir Roger Penrose is deze maand Lorentzhoogleraar aan de Universiteit Leiden en geeft vrijdag 10 juni een openbare lezing. Maar zijn band met Leiden gaat verder dan dat. Samen met de Leidse experimentele fysici Dirk Bouwmeester en Tjerk Oosterkamp zoekt hij de grens…

Na ruim zeven jaar stopt Eric Eliel als wetenschappelijk directeur (WD) van het Leidse natuurkunde-instituut LION. Hij geeft op 25 april het stokje over aan Jan Aarts. Een week eerder, op 18 april, is de afscheidsreceptie. We spreken hem over zijn periode als WD waarin onder meer een nieuw bètagebouw…

Een microscoop die ongelooflijk scherp kijkt en daarbij preparaten intact laat: Guido Stam hielp bij de ontwikkeling ervan. In zijn promotieonderzoek combineerde hij licht met elektronen – en kon hij zelfs levende bacteriën bestuderen. ‘We kunnen meten wat eerder niet kon.’

Heike Kamerlingh Onnes ontdekte op 8 april 1911 de supergeleiding: elektrische stroom zonder weerstand. Tegenwoordig zijn supergeleidende magneten onontbeerlijk bij fysisch en medisch toponderzoek. Fysicus Peter Kes is een van de organisatoren van een symposium ter gelegenheid van honderd jaar super…

Prof. Carlo Beenakker heeft een European Research Council subsidie gewonnen van 1.5 miljoen Euro. Met dit geld gaat hij een onderzoeksteam opzetten van promovendi en postdocs.

Mariana Gkliati sprak tijdens het International Research Conference of the Association of Human Rights welke op 2-3 september in Utrecht plaatsvond. Deze conferentie was ter gelegenheid van het 50 jarig bestaan van de twee convenanten van de VN Mensenrechtenraad.

De zomercursus Big Science behandelt luchtig grote natuurwetenschappelijke thema’s. Op een frisse, maar verantwoorde manier spijkert bijzonder hoogleraar Bas Haring cursisten bij in onderwerpen als nanotechnologie en speltheorie. Inschrijving tot 28 juni.

Hoe gebruiken veiligheidsdiensten nieuwe technologieën zonder privacyrechten te schenden? Willemijn Aerdts bespreekt dit in de podcast De Atlantische Blik.

In een podcast van Physics World legt promovendus Felix Frohnert uit hoe zijn team verborgen verbanden in wetenschappelijke literatuur met machine learning zichtbaar maakt. Met deze informatie is het mogelijk om veelbelovende nieuwe onderzoeksideeën in de quantumfysicate voorspellen. Beluister de podcast…

Voormalig promovendus Cameron Mackie krijgt niet één, maar twee proefschriftprijzen voor zijn proefschrift over het aromatische universum. Door zijn werk kunnen we binnenkort misschien een virtueel ‘snuifje’ van de ruimte nemen. ‘Deze moleculen in de ruimte ruiken waarschijnlijk als een grote houtsk…

Lezing

De universiteit streeft ernaar dat alle studenten in hun opleiding kennismaken met duurzaamheidsthema’s en -vraagstukken, die zoveel mogelijk aansluiten bij de inhoud van hun opleiding.

Meer inzicht in verschillen in schoolprestaties en onderwijskeuzes tussen jongens en meisjes en de mogelijke rol die het geslacht van de docent daarin zou kunnen spelen.

Op 26 januari spraken Rowie Stolk, Laura Hanrath en Marloes Noorloos tijdens de lezing Demonstreren onder verdenking. Deze dialoogsessie, deel van de universitaire lezingenreeks Community. Conversation. Connection., werd georganiseerd om de moeilijke vragen rond het demonstratierecht te beantwoorden…

Vedran Dunjko (LIACS and applied Quantum algorithms (aQa) Leiden) en Tomoyuki Morimae (Universiteit Kyoto) gaan samenwerken met Qu&Co. Qu&Co is een toonaangevende Europese ontwikkelaar van quantumsoftware.

Vijf wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Starting Grant van de European Research Council (ERC). Met zo’n beurs van gemiddeld 1,5 miljoen euro kunnen onderzoekers met veel potentie eigen project lanceren, een onderzoeksteam leiden en hun beste ideeën uitvoeren.

Leiden University Proudly Announces Dr. Mikiko Otani as the Rotating Honorary Chair Enforcement of Children's Rights 2023/2024

Het Europa Instituut heet de studenten die in september 2017 beginnen met het masterprogramma Europees Recht van harte welkom.

Tijdens het vierdaagse congres (25-28 februari) georganiseerd door de Europese studentenvereniging AEGEE stond de vluchtelingencrisis centraal. Peter Rodrigues - hoogleraar Immigratierecht in Leiden - sprak tijdens dit congres dat door meer dan 300 internationale studenten werd bezocht.

Nina van Capelleveen heeft een Meijers PhD-positie toegewezen gekregen om een promotieonderzoek te gaan uitvoeren naar de juridische aspecten van de preventie en aanpak van radicalisering bij jongeren.

Van 24 t/m 26 januari vindt de 11e jaarlijkse conferentie Computers, Privacy and Data Protection (CPDP) plaats in Brussel. Het Leidse Centrum voor Recht en Digitale Technologie (eLaw) zal in diverse panels vertegenwoordigd zijn.

Als partner in het EuDEco-poject heeft het Centrum voor Recht en Digitale Technologie (eLaw) een panel georganiseerd onder de titel “Filling accountability holes in algorithmic networks” tijdens de 11e jaarlijkse conferentie Computers, Privacy and Data Protection (CPDP), 24-26 januari in Brussel.

Astronomen willen het heelal begrijpen, van de Oerknal tot nu, en hoe dit verder zal gaan. In Leiden concentreren ze zich daarbij op twee vragen: 'Hoe ontstaan sterren en planeten? en 'Hoe ontstonden in het jonge heelal sterrenstelsels en zwarte gaten?' Een nieuwe generatie telescopen – net klaar of…

Zeshonderd mensen hadden zich op 20 april verzameld in de Pieterskerk, waaronder honderden pientere scholieren: de deelnemers aan de Pre-University Classes hadden hun slotbijeenkomst en veel van hen hadden hun ouders meegebracht. Het was een kennisintensieve middag.

Promotie

De Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) heeft in totaal 16,1 miljoen euro toegekend aan zes nieuwe onderzoeksprogramma's in de Nederlandse natuurkunde.

De Universiteit Leiden steunt het nieuwe Versnellingsprogramma Zuid-Holland dat voortbouwt op de Groeiagenda Zuid-Holland en inzet op versnelling van innovatie, duurzaamheid en economische groei in de regio.

Over de hele wereld werken wetenschappers hard aan het ontwikkelen van een quantumcomputer. Ondertussen moeten onderzoekers leren om te programmeren op zulke machines, die fundamenteel anders zijn dan conventionele computers. Een groep wetenschappers onder leiding van Google, met onder meer natuurkundigen…

Met het proefschrift ‘Applications of topology to Weyl semimetals and quantum computing’ is de Leidse theoretisch natuurkundige Tom O’Brien vandaag gepromoveerd met een zeldzame beoordeling cum laude. Inmiddels is de versgemunte doctor al begonnen aan een vijfjarig onderzoek naar quantumcomputers in…

De wiskundemeisjes Jeanine Daems en Ionica Smeets komen op televisie. Vanaf donderdag 15 november, op Nederland 2, van 9.30 - 9.45 uur, zijn ze zes afleveringen lang te zien in de school-tv serie 'Wiskunde voor de tweede fase'.

Het onderzoekscluster Geometry and Quantum Theory (GQT) heeft aan Björn de Rijk, in augustus 2012 afgestudeerd bij Marcel de Jeu en huidig MI promovendus, de GQT Student Prize 2011-2012 toegekend voor zijn masterscriptie “The Order Bicommutant”.

Je kent haar waarschijnlijk van haar blog 'Wiskundemeisjes', Zomergasten (2014) of van haar columns in de Volkskrant en Kek Mama.

Als je in de holle kant van een lepel kijkt, zie je jezelf ondersteboven. 'Hoe komt dat?' vraagt een kijker van Het Klokhuis. Universitair docent Julia Cramer legt het op een begrijpelijke manier uit.

Waarvan is tijd gemaakt? Wat is de kortste tijdsduur? Kan de toekomst ooit het verleden worden? Moeilijke vragen met moeilijke antwoorden. In de Volkskrant geeft natuurkundige Carlo Beenakker commentaar op het fenomeen van tijd.

Deze week staat Weekblad Donald Duck in het teken van wiskunde en dat viert het blad met een speciale gast. Hoogleraar Wetenschapscommunicatie Ionica Smeets is namelijk te zien als Pionica Smeets, voorzitster van de Duckstadse Algebra-ver1niging.

Al vijftig jaar lang gebruikt de quantumtheorie het idee van meerdere werelden naast de onze als een manier om gekke tegenstrijdigheden uit te leggen, zoals een kat die tegelijk levend is en dood.

Op dinsdag 11 september organiseert het Leiden Institute of Physics (LION) de derde editie van haar jaarlijkse Science Day. Wetenschappers uit disciplines over het hele natuurkundespectrum vertellen over hun onderzoek tijdens zeventien interactieve praatjes. LION organiseert het evenement om de volle…

Er gaapt een onderwijskloof tussen kinderen met een lage en een hoge sociaaleconomische achtergrond. In het Leidse Tutorprogramma kijken Leidse studenten en wetenschappers hoe ze die kloof kunnen dichten. En de kinderen? Die leren heel wat bij.