Onderzoeksdirecteur Judy Veldhuijzen, deze maand begonnen in haar nieuwe rol, beantwoordt vragen van collega’s. Wat is haar visie voor het instituut? Hoe kijkt ze aan tegen open leiderschap? En: hoe gezond leeft de GMN-onderzoeker zelf eigenlijk?

Waarom stoppen sommige rokers veel makkelijker dan andere? Kunnen we onszelf de slapeloosheid indenken? En helpt samen muziek spelen ruzies te sussen? Psychologiestudenten hebben het onderzocht en presenteerden hun bevindingen tijdens de Wetenschapsmiddag Psychologie 2023.

‘Dit is een kans om ook in Nederland aan te tonen dat Mein Kampf aan elkaar hangt van mythen en leugens.’ Leids historicus Patrick Dassen gaat een nieuwe Nederlandstalige uitgave van Adolf Hilters Mein Kampf inleiden en annoteren.

Psychologie-docent Sepideh Saadat leidt een steungroep voor studenten die worstelen met de oorlog tussen Israël en Hamas. In vier sessies brengt ze studenten die banden hebben met Israël of Palestina samen om te spreken over hun gedachten en gevoelens. ‘Hoewel we de mogelijkheid boden om aparte groepen…

Onderzoekers en beleidsmakers bespraken de belangrijke kwesties op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) tijdens de SAILS-conferentie The Future of AI is Here (and Guess What … it’s Human). Waar liggen de kansen en wat zijn de gevaren?

Eline Rademakers en Peter Postma ontvingen de NWO Promotiebeurs voor Leraren. Hieronder vertellen ze hun ervaring.

Op zondagavond 25 september gaan alle lichten in Leiden uit en zien we de sterrenhemel boven ons in volle glorie fonkelen. Een unieke kans voor alle inwoners van Leiden om de grootsheid van de kosmos te ervaren en het indrukwekkende kunstwerk te bekijken dat elke nacht boven ons hoofd hangt. Alleen…

Als ware detectives spitten Dirk van Delft en Frits Berends, beiden emeritus-hoogleraar, in het leven en werk van de grote natuurkundige Hendrik Lorentz. Hun vuistdikke biografie ‘Lorentz: gevierd fysicus, geboren verzoener’ verschijnt op 25 oktober. Wat ontdekten zij over deze Leidse Nobelprijswinn…

In 2050 zal meer dan 70 procent van de wereldbevolking in steden wonen. Daarom komt een groep internationale onderzoekers nu met speciale software voor stedenbouwkundigen, die hen laat zien waar ze in de natuur kunnen investeren om het leven van mensen te verbeteren en miljarden euro's te besparen.

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Anouk van der Weiden ontwikkelde met een team collega’s en studenten een lespakket kritisch lezen, toepassen en schrijven. ‘Studenten denken: wie ben ík om kritiek te geven op een gepubliceerd…

Van de 86 Vidi-onderzoekssubsidies die NWO heeft toegekend, gaan er dertien naar Leiden. Dat is circa 15%, een zeer hoge score. Vijf van de dertien laureaten zijn vrouw. Van de dertien Leidse laureaten gaan er vier naar de faculteit.

Buurtlab 070 is een kersvers universitair project waarin Haagse bewoners, onderzoekers en studenten samen oplossingen zoeken op gebied van klimaat, duurzaamheid en biodiversiteit. Wat verwachten bewoners, onderzoekers en studenten van het lab?

Na een groot tweedaags congres is het GUTS-consortium officieel begonnen. Onderzoekers van zeven universiteiten buigen zich de komende tien jaar over de vraag hoe jongeren opgroeien als betrokken en veerkrachtige volwassenen. Leidse psychologen vertellen hoe zij dat gaan doen.

Door angst voor terugvorderingen vragen mensen geen toeslagen en bijstand aan, ook als ze daar wel aanspraak op kunnen maken. Dat ontdekte Olaf Simonse in zijn promotieonderzoek naar financiële stress en niet-gebruik van voorzieningen. Zijn voorstel: ‘Laat de overheid het initiatief nemen.’

Vijftien jaar deed Recep Uysal in Turkije onderzoek naar de positieve psychologie, hij promoveerde er zelfs op. Tot hij moest vluchten en in Nederland vanaf nul begon. In de onderzoeksgroep van psycholoog Anke Klein hervond hij zijn liefde voor het vakgebied, al bleek terugkeren in de academische wereld…

‘Geef ik zelf eigenlijk wel het goede voorbeeld?’ vraagt Hanneke Hulst zich af. Als projectleider Erkennen & Waarderen pleit ze ervoor dat wetenschappers niet meer het schaap met vijf poten hoeven te zijn, maar zelf houdt ze veel ballen hoog.

De hersenstructuur van jongeren met een antisociale gedragsstoornis verschilt wezenlijk met die van hun typisch ontwikkelende leeftijdsgenoten. Dat blijk uit een internationale mega-analyse van ruim tweeduizend MRI-scans, gepubliceerd in The Lancet Psychiatry. Dr. Moji Aghajani, één van de hoofdonderzoekers,…

De Libri Picturati A-18-30 is een collectie van meer dan veertienhonderd schitterende plantenaquarellen uit de tweede helft van de 16e eeuw, die berust bij Biblioteka Jagiellońska in Krakau, Polen.

Artsen mengen zich erin, de rechter wordt erbij gehaald en 'de roker' lijkt soms een paria te worden. Van lobby-expert tot medisch bioloog: vier Leidse wetenschappers geven hun kijk op roken, de tabaksindustrie en rookbeleid.

Het Justice, Equity, Diversity and Inclusion (JEDI) Fonds van de Faculteit Geesteswetenschappen verschaft financiële steun aan projecten en initiatieven die diversiteit en inclusie (D&I) promoten, waarbij een specifieke nadruk ligt op het creëren van een inclusieve leeromgeving.

Hoe verhoud je je als wetenschapper tot het voortdurend ontwikkelende landschap van wetenschappelijke integriteit, ethiek, en open science? Anna van 't Veer en Eiko Fried praten erover met collega-onderzoekers uit alle Psychologie-secties tijdens hun Responsible Scholarship-workshops.

Wie negatieve verwachtingen heeft van een behandeling, ervaart ook daadwerkelijk meer pijn. Vooral angstige en pessimistische mensen zijn gevoelig voor dit nocebo-effect, ontdekte Merve Karacaoglu in haar promotieonderzoek. Maar die gevoeligheid heeft ook een gunstige keerzijde.

Aukje Nauta’s hoogleraarschap aan de Universiteit Leiden is met vijf jaar verlengd. Ze gaat verder onderzoeken hoe verbondenheid op de werkvloer ervoor zorgt dat mensen zichzelf durven zijn en beter presteren. Haar overtuiging: voor een gezonde werkcultuur moeten we ons openlijker durven schamen.

Als bestuurssecretaris probeert Corry Donner ‘een spin in het web’ te zijn; iemand die alle perspectieven van het bestuur in de gaten houdt en met elkaar verbindt. Nu verlaat ze haar zorgvuldig geweven web op de universiteit en draagt ze haar werk over aan haar opvolger. In september spraken we haar…

Waarom vinden we het zo belangrijk om controle te houden? Wat als we de grip op ons leven kwijtraken? En hoe houden we ons staande in een onzekere wereld? Experts gaven antwoord op die vragen tijdens het KCPEG Herfstsymposium.

Na een gebroken nacht verergeren de klachten van mensen aan suïcide denken. Dat ondekten psychologen Liia Kivelä en Niki Antypa in hun onderzoek naar de korte termijn-risicofactoren van zelfdoding. Slaapproblemen aanpakken speelt volgens hen een cruciale rol spelen in suïcidepreventie.

Kunnen we goed inschatten of een ander ons aantrekkelijk vindt? Iliana Samara deed promotieonderzoek naar de romantische klik en ontdekte: vooral mannen overschatten hun kansen op de datingmarkt nogal eens. De cognitief psycholoog legt uit hoe dat kan komen.

Symposium

Congres/symposium

Lunch Seminar (EN)

Pedagogische Wetenschappen in Leiden houden zich bezig met hoe individuele verschillen in ontwikkeling van het kind samenhangen met omgevingsfactoren.

Elise Dusseldorp is benoemd tot hoogleraar Methodologie en Statistiek van Psychologisch Onderzoek. Zoals ze in haar vrije tijd door het bos grasduint, gaat ze als professor op verkenning in onderzoeksdata van collega’s. ‘Vaak vind ik informatie die niet in het manuscript naar voren komt.’

‘Een goudmijn aan kennis over positieve emoties’, zo noemt cognitief neurowetenschapper Henk van Steenbergen de speciale overzichtsuitgave van het vakblad Current Opinion in Behavioral Science. 'Het is een mooi voorbeeld van team science.' Bijdragen van 34 internationale experts helpen het onderzoeksgebied…

Taalkundige Ingrid Tieken-Boon van Ostade, in juli met emeritaat gegaan, gaat onverdroten door met haar project Haagse talen. Onlangs is op internet een tourguide langs de Haagse spreuken gelanceerd en de wetenschappelijke publicaties komen eraan.

Migratie, globalisering, technologische ontwikkelingen, klimaatverandering: de grote uitdagingen van onze tijd hebben allemaal invloed op onze arbeidsmarkt. Maar wat zijn die effecten? En kun je daar invloed op uitoefenen? Hoogleraar Economie Olaf van Vliet ziet het als zijn taak om te laten zien hoe…

De schedel doorboren met een ijspriem, onverdoofd shocks toedienen of bloedzuigers in de baarmoeder aanbrengen: geen middeleeuwse martelmethoden, maar therapieën uit de geneeskunde. Willem van der Does schreef er een boek over. ‘Artsen voerden zo'n behandeling met de beste bedoelingen uit.’

President John Quincy Adams studeerde in Leiden. Zijn vader John Adams, ook president, lobbyde voor erkenning van de jonge Verenigde Staten en kreeg hier hulp van hoogleraar en uitgever Johan Luzac. En wat hebben de presidenten Bush en Obama met Leiden?

Kwalitatief goed onderwijs, onderzoek waarbij verschillende faculteiten betrokken zijn, samenwerking tussen universiteiten en de middelen vanuit het Rijk om dat mogelijk te maken. Daar ging het op 28 juni over tijdens een werkbezoek van de vaste Kamercommissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan de…

Zorg voor betere begeleiding van promovendi, heldere richtlijnen over carrièrepaden en een MRI-scanner die toegankelijk blijft voor alle onderzoekers: het zijn aanbevelingen uit de nieuwe zelfevaluatie. Collega’s reageren: ‘Dit dwingt ons als instituut scherper onze missie en visie te formuleren.’

Rector magnificus Carel Stolker neemt op 8 februari afscheid. Als er één thema als een rode draad door zijn carrière loopt, dan is het de verbinding tussen universiteit en maatschappij. In deze serie afscheidsgesprekken gaat Stolker nog eenmaal in gesprek met mensen van binnen en buiten de universiteit.…

Met groot verdriet delen wij het nieuws dat Prof. Harold Linnartz plotseling en onverwacht is overleden op zondag 31 december 2023. We zijn allemaal geschokt en onze gedachten gaan uit naar zijn vrouw en kinderen, zijn overige familieleden en vrienden. Harold was het hart van ons instituut, als onderzoeker,…

Philip Spinhoven had documentairemaker willen worden, maar kwam min of meer toevallig in de psychologie terecht. Met de behandeling van depressie en angststoornissen als specialisatie. Op 1 september zwaaide hij officieel af. Nu volgt hij zelf weer een opleiding.

Een eeuwenoude uitdrukking in het Klassiek Chinees luidt: yǔ zhòng bù tóng 與眾不同, wat zoveel betekent als ‘anders dan alleman’. Het had de lijfspreuk kunnen zijn van Burchard J. Mansvelt Beck, die deze taal jarenlang heeft onderwezen aan de Universiteit Leiden. Wat maakte hem anders? Hij was buitengewoon…

Maar liefst 22 onderzoeksprojecten van Leidse wetenschappers hebben een Veni-subsidie gekregen van wetenschapsfinancier NWO.

Congres/symposium

Veel van onze medewerkers en studenten hebben het afgelopen jaar een prijs gewonnen, een mooie subsidie binnengehaald, of ze zijn vanwege hun kwaliteit benoemd in een academisch genootschap of maatschappelijk geconsulteerd vanwege hun specifieke expertise. Reden om hen op te nemen in onze Eregalerij…

Verlegenheid is hartstikke normaal, bepleit professor Michiel Westenberg in zijn afscheidsrede. Maar dat betekent niet dat sociale angst niet op tijd gesignaleerd en aangepakt moet worden. ‘Ernstige verlegenheid is sterk genetisch bepaald, je groeit er niet zomaar overheen.’

De masterstudente heeft de eerste prijs gewonnen in de fotowedstrijd die het instituut Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie organiseerde met studievereniging Itiwana. De elf beste foto’s uit deze wedstrijd zijn te bewonderen in de nieuwe tentoonstelling van het instituut op de derde verdieping…

Op donderdag 20 november hebben we afscheid moeten nemen van een bijzonder, kleurrijk en beminnelijk mens: Peter van Zonneveld. Hij overleed na een ziekbed van enkele weken in een hospice in Ouderkerk, vlak bij zijn geliefde Amstel, waarlangs hij zo graag wandelde en fietste, en waarvan hij elke bocht…

Nooit is er zoveel onderzoek gedaan naar de therapeutische werking van psychedelica als nu. Wetenschappers op de LIBC Publieksdag zijn verheugd over de mogelijkheden voor de behandeling van depressie, angst en PTSS, maar ook sceptisch. ‘De hype gaat straks crashen.’