Mensen hebben tijdens oogcontact de neiging om de grootte van elkaars pupillen te spiegelen. Dit spiegelen is een sociaal mechanisme dat samenhangt met het vertrouwen in gesprekspartners, zo blijkt uit onderzoek van psychologen van de Universiteit Leiden. Publicatie in PNAS.

Twee wetenschapscommunicatieprojecten van de Universiteit Leiden hebben een WECOM-beurs gekregen binnen de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Het gaat om onderzoek naar de geschiedenis van de dovengemeenschap in Nederland en naar een aandoening waardoor mensen veelvuldig verdwalen.

Het Leiden Centre of Data Science en het Leiden Institute of Advanced Computer Science nemen deel aan een consortium dat met geld van NWO onderzoek doet naar het digitaal beschikbaar maken van handgeschreven en geïllustreerde archieven.

Als een kind ongeveer vier is, begint het ineens te begrijpen dat andere mensen denken en dat hun kijk op de wereld vaak anders is dan die van onszelf. Onderzoekers in Leipzig en Leiden zochten uit hoe dat in zijn werk gaat. Publicatie in Nature Communications op 21 maart.

Van hoogbegaafde kinderen wordt vaak gedacht dat zij vanzelfsprekend op de top van hun kunnen presteren. Psycholoog Bart Vogelaar ontdekte dat ook deze groep met training en uitleg op een test vooruitgang boekt. Bijzonder genoeg gaan ze daarin precies gelijk op met hun leeftijdsgenootjes. Promotie op…

Psychologe Eveline Crone en criminologe Marieke Liem zijn in de race voor de verkiezing New Scientist Wetenschapstalent 2015. Bekijk nieuwe filmpjes over hun werk. De publieksstemmen en de mening van de jury wegen even zwaar mee in het finale oordeel.

Onderzoeken naar 25 jaar fataal geweld in Nederland en naar taalsocialisatie van dove families in Afrika krijgen subsidie van het Leids Universiteits Fonds (LUF).

Om de pijn van een patiënt te verlichten, kan het effectief zijn om verwachtingen op te wekken. Deze bevinding is veelbelovend voor de effectiviteit van de behandeling, concluderen psycholoog Kaya Peerdeman en collega’s in hun artikel in PAIN. Beluister ook het interview met Peerdeman op NPO Radio 1…

Met geavanceerde beeldtechnieken weet neurowetenschapper Anne Hafkemeijer twee vormen van dementie van elkaar te onderscheiden. Hafkemeijer zet daarmee een eerste stap naar vroege herkenning bij de dementiepatiënt op basis van hersennetwerken. Promotie op 26 mei.

Een beproefd medicijn voor de behandeling van ADHD werkt in de hersenen van gezonde niet-actieve personen net andersom dan werd gedacht: het stimuleert de hersenactiviteit niet maar onderdrukt deze juist. Publicatie in The Journal of Neuroscience op 27 juli.

Ongewenste associaties met seks kunnen afgeleerd worden, maar terugkeren als de omstandigheden veranderen. Daarom moet het afleren in diverse situaties plaatsvinden. Het geneesmiddel D-cycloserine biedt mogelijk uitkomst. Dat ontdekte psychologe Mirte Brom.

Hoe kunnen nierpatiënten geholpen worden een gezonde leefstijl aan te nemen? Gezondheidspsycholoog Sandra van Dijk gaat dit onderzoeken met een persoonsgebonden subsidie van de Nierstichting.

Bij het focussen van aandacht spelen de neurotransmitters noradrenaline en acetylcholine een belangrijke rol. Deze vondst van psycholoog Stephen Brown biedt aanknopingspunten voor verder onderzoek naar hoe gerichte aandacht tot stand komt. Promotie 16 juni.

Next Generation ImmunoDermatology is de eerste landelijke dermatologie samenwerking voor de ontwikkeling en toepassing van hightech biomarkeronderzoek in de gezondheidszorg, mogelijk gemaakt met een grote subsidie van de nationale wetenschapsfinancier NWO. Gezondheidspsycholoog Sylvia van Beugem leidt…

Psychologiedocent van het jaar is Marc Molendijk. De Masterscriptieprijzen zijn voor Kim Houwaart en Linda Bomm. Hans van Lennep wint de PhD Publicatieprijs; Nina Komrij wint de PhD Wild Card: Maatschappelijke Impact. De OBP-prijs is voor het hele Instituutsbureau en Remond Wulff en Sara Borelli winnen…

Afrika kent meer dan tweeduizend talen, waarvan de gemiddelde Nederlander maar weinig afweet. Daarom startten taalwetenschappers en Afrika-experts van onder meer de Universiteit Leiden de website Stemmen van Afrika. De officiële lancering is op 28 september.

Kiemproject: Hoe kunnen metaforen bijdragen aan betere maatschappelijke betrokkenheid bij quantumwetenschap en -technologie, en welke factoren beïnvloeden de acceptatie of weerstand tegen metaforen bij zowel experts als leken?

Neuroloog prof.dr. Michel Ferrari krijgt de Spinozapremie. ‘Alleen op de grenzen van wetenschappen kun je doorbraken krijgen in het biomedisch onderzoek’, zegt de arts en wetenschapper. ‘Deze prijs is het bewijs dat samenwerking lukt.’ Samen met klinische en basale wetenschappers van verschillend pluimage…

Op 5, 6 en 7 oktober 2015 wordt bekend wie de Nobelprijzen krijgen voor fysiologie/geneeskunde, natuurkunde en chemie. Wat betekenen de ontdekkingen van de winnaar voor toekomstig onderzoek en voor de maatschappij? Wat voor onderzoek wordt in Leiden gedaan op het betreffende gebied? Leidse wetenschappers…

Macrofagen – de frontlinie van ons afweersysteem – beschermen ons tegen infecties. Maar bij de tuberculosebacterie gaat dat vaak mis. De groep van Annemarie Meijer van het Instituut Biologie Leiden heeft nu ontdekt dat macrofagen in zebravissen beter in staat zijn tuberculose uit te schakelen als ze…

Planten houden van gunstige microben zoals bacteriën en schimmels: ze groeien beter en worden er gezonder van. Hoogleraar Microbiële Ecologie Jos Raaijmakers speurt naar de juiste microben die gebruikt kunnen worden door de landbouw. Oratie 13 november.

Klinisch psycholoog dr. Bernet Elzinga is bij de Faculteit der Sociale Wetenschappen benoemd tot hoogleraar. Met haar persoonlijke leerstoel versterkt zij zowel nationaal als internationaal de bredere profilering van de Universiteit Leiden op het terrein van stress en psychopathologie.

Bijna vijftig wetenschappers en twintig bedrijven gaan werken aan de ontwikkeling van nieuwe antibiotica en alternatieven voor antibioticagebruik. NWO investeert samen met het ministerie van VWS bijna 7 miljoen euro in het onderzoeksprogramma. Ook wetenschappers van de Universiteit Leiden en het LUMC…

Als jongeren een toename in vriendschappen ervaren, stijgt ook hun mentale weerbaarheid. Dat blijkt uit onderzoek van Anne-Laura van Harmelen, hoogleraar Brein, veiligheid en veerkracht aan de Universiteit Leiden.

Vanwege zijn grote aanpassingsvermogen maakt de cholerabacterie veel slachtoffers. Hoogleraar Ariane Briegel van het Institute of Biology heeft nu ontdekt dat deze kunst is toe te schrijven aan snelle zintuiglijke veranderingen in de bacterie. Publicatie in PNAS.

Ziekenhuisbacteriën die ongevoelig zijn voor antibiotica vormen een groeiend probleem. De Leidse antibiotica-expert Gilles van Wezel gaat samen met collega Michael Richardson en met experts van het LUMC en Naturalis op zoek naar nieuwe antibiotica in het gif van slangen en schorpioenen. Daarvoor krijgt…

Vooral neerslag en bodemzuurgraad bepalen welke microben in een bepaalde habitat overleven en welke niet. Deze kennis is van belang om de biodiversiteit in stand te houden. Leidse milieukundigen werkten mee aan het onderzoek. Publicatie in Nature op 1 augustus.

Bodemleven sturen en daarmee beïnvloeden wat er boven de grond groeit: dat is de expertise van de Leidse bioloog Martijn Bezemer en zijn collega Wim van der Putten (NIOO-KNAW). Hun onderzoek naar bodemtransplantaties is genomineerd voor de Huibregtsenprijs 2023. Deze prijs gaat naar vernieuwend onderzoek…

Bodembacteriën kunnen een schat aan antibiotica maken die nieuw voor ons zijn, stelt Gilles van Wezel. Zijn groep ontwikkelde een methode om die onbekende verbindingen snel te identificeren en te produceren. In Chemistry & Biology laten de onderzoekers zien dat de aanpak werkt.

De uitdrukking ‘zingen als een nachtegaal’ moet misschien wel letterlijker worden genomen dan gedacht. Gedragsbioloog Verena Ohms toont in haar promotieonderzoek aan dat menselijke spraak en vogelzang meer overeenkomsten hebben dan eerst werd aangenomen. Ohms promoveert dinsdag 3 mei.

Boeren zijn er niet dol op. Microben kunnen de hele oogst verpesten. Alleen al de aanwezigheid van één ziekteverwekkende schimmel of bacterie kan desastreuse gevolgen hebben. Toch blijken er uitzonderingen te zijn. De pathogene microbe is dan wel aanwezig, maar richt geen schade aan. Adam Ossowicki…

Vanaf 17 mei kunnen bezoekers van Museum Boerhaave op MicroSafari. Met een interactieve audiotour hoort en ziet de bezoeker allerlei bijzonderheden aangaande infectieziektes, antibiotica en antibiotica-resistentie. Wat is een bacterie? Hoe werken antibiotica? Wat is resistentie, hoe ontstaat het en…

Autisme en schizofrenie worden tegenwoordig beschouwd als twee verschillende psychiatrische diagnoses. Voor de jaren ’70 waren de termen nog synoniemen van elkaar. Beide diagnoses komen ook vaker samen voor dan op basis van bevolkingsonderzoek verwacht zou mogen worden. Bovendien zijn er gedragskenmerken…

Sinds april 2019 heeft de Faculteit der Sociale Wetenschappen er een nieuwe locatie bij voor haar onderzoek. Het Levelgebouw (direct naast Leiden Centraal) ontvangt proefpersonen in 3 gloednieuwe laboratoria. Psycholoog Mariska Kret vertelt enthousiast over de nieuwe mogelijkheden voor haar onderzoe…

De Nobelprijs voor Scheikunde 2017 is uitgereikt aan Jacques Dubochet, Richard Henderson en Joachim Frank, voor hun ontwikkeling van de cryo-elektronenmicroscopie. Met deze techniek kunnen biomoleculen in 3D in beeld gebracht worden, legt hoogleraar Ultrastructuurbiologie Ariane Briegel uit.

Naarmate kinderen in de schoolse leeftijd komen, worden ze steeds zelfstandiger. De interacties die kinderen hebben met hun ouders, hebben een belangrijke invloed op deze ontwikkeling. Het promotieonderzoek van orthopedagoog Andrea Spruijt suggereert dat adaptief ouderlijk gedrag gerelateerd is aan…

Het Europese PhD-programma Algant is een belangrijke stimulans voor de internationale samenwerking tussen wiskundigen. De meerderheid van de deelnemers heeft een Leidse promotor. De Vietnamese wiskundige Dung is de eerste die promoveert. Hij keert terug naar Vietnam met een missie.

De kleine kwantumwereld en onze belevingswereld hebben andere natuurwetten. Leidse natuurkundigen zoeken naar de grens tussen beide werelden. In een artikel dat binnenkort verschijnt in Physical Review Letters stellen ze nu een bovenlimiet vast.

De Els Witte Prijs Jaarprijs Politicologie 2023 gaat naar Charlotte de Roon. Als ‘buitenpromovendus’ aan de Universiteit Leiden schreef zij een proefschrift over politieke jongerenorganisaties in Nederland. Daarmee leverde zij een ‘indrukwekkende bijdrage aan het onderzoeksveld, zowel op analytisch,…

Hoe weet een bacterie waar er voedsel is in zijn omgeving? En hoe beweegt die bacterie vervolgens naar dat voedsel toe? Hoogleraar Ultrastructuurbiologie Ariane Briegel nam het publiek mee op een microscopische reis tijdens haar lezing ‘Zooming in on bacterial behaviour’ voor het Natuurwetenschappelijk…

Op donderdag 26 januari 2017 verdedigt Anouk Bosma haar proefschrift ‘Targeting recidivism: An evaluation study into the functioning and effectiveness of a prison-based treatment program’. De verdediging begint om 15.00 uur, in het Academiegebouw van de Universiteit Leiden, Rapenburg 73. Promotor is…

Een team onder leiding van bioloog prof.dr. Raaijmakers (buitengewoon hoogleraar, NIOO) met prof.dr. Gilles van Wezel gaat onderzoeken welke micro-organismen een gunstige werking hadden op gewassen, voordat de landbouw grootschalige veredeling en bemesting ging toepassen. Deze micro-organismen kunnen…

Er worden veel goede afstudeerscripties geschreven door de studenten die hun Leidse geschiedenisopleiding ermee afronden. Alleen de allerbeste scripties worden voorgedragen voor de Fruinprijs: de jaarlijkse prijs voor de beste onderzoeksmaster-, master- of Europaeumscriptie van de Opleiding Geschied…

Stress op zeer jonge leeftijd, veroorzaakt door bijvoorbeeld verwaarlozing en sociale isolatie, vergroot de kans op het krijgen van schizofreniesymptomen bij ratten met genetische aanleg. Dat blijkt uit onderzoek van Nikos Daskalakis bij de afdeling Medische Farmacologie van het Leiden/Amsterdam Centre…

Studievoorlichting

Lezing

Symposium