Simon Portegies Zwart, hoogleraar Computationele Sterrenkunde, gebruikt de rekenkracht van computers om de evolutie van sterren te simuleren. We praten met hem over zijn vakgebied en over de uitdagingen van het werken met enorme hoeveelheden complexe data.

Tijdens een symposium ter ere van zijn 60ste verjaardag ontving statisticus Aad van der Vaart de koninklijke onderscheiding Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Collega’s vertellen over zijn betekenis voor de statistiek en over hoe zij hem leerden kennen. ‘De samenwerking met Aad hoort tot de…

Marc Koper onderzoekt hoe je elektrische energie kunt inzetten om chemische verbindingen te maken of te breken. Voor zijn fundamentele onderzoek naar de werking van deze zogeheten elektrolyse ontvangt de hoogleraar nu een Spinozapremie, de belangrijkste persoonsgebonden wetenschapsprijs van Nederlan…

Betrokken studenten, docenten, onderzoekers en alumni van de Faculteit Geesteswetenschappen stonden in 2025 opnieuw midden in de samenleving. Met baanbrekend onderzoek, betekenisvol onderwijs en sterke samenwerkingen maakten zij zichtbaar hoe geesteswetenschappen ertoe doen.

Dit was het programma van De Kennisboomgaard 2025:

Vijf wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Starting Grant van de European Research Council (ERC). Met zo’n beurs van gemiddeld 1,5 miljoen euro kunnen onderzoekers met veel potentie eigen project lanceren, een onderzoeksteam leiden en hun beste ideeën uitvoeren.

Eiwitten in de membranen van een cel laten zich notoir moeilijk onderzoeken. Vandaar dat oppervlaktefysicus Tjerk Oosterkamp en collega’s hard werken aan een nieuwe techniek om ze zichtbaar te maken. Vandaag publiceren de fysici in Nature over het ‘eerste licht’ van hun nieuwe microscoop.

Hoe voer je als docent een genuanceerd gesprek in je klas over migratiebeleid, asielzoekers, of etnische discriminatie op de arbeidsmarkt? Sociale wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben met een internationaal team lesmodules gemaakt over migratie. De lesmodules zijn vanaf nu gratis te downloaden…

Veel studenten en de medewerkers van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid hebben het afgelopen kalenderjaar een prijs gewonnen, een mooie subsidie binnengehaald of zijn vanwege hun kwaliteit benoemd in een academisch genootschap. Allemaal redenen om hen op te nemen in onze Eregalerij 2020, want we zijn…

De Leidse Sterrewacht heeft een nieuwe hoogleraar aangesteld. Serena Viti zal één van de stoelen Moleculaire Astrofysica bekleden. Met haar nieuwe onderzoeksgroep wil ze verschillende onderzoekstechnieken combineren om de geheimen van zowel nabije als verre sterrenstelsels te ontrafelen. ‘Mijn belangrijkste…

Sinds 2020 wordt jaarlijks door dsm-firmenich de Krijn Rietveld Memorial Award uitgereikt voor het beste master- of promotieonderzoek aan de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen op het gebied van biowetenschappen in combinatie met datawetenschappen. Per 2024 wordt deze award gesplitst in drie prijzen…

Zijn Weyldeeltjes de ideale geleiders? Spelen celwandloze cellen een rol in chronische Tuberculose-infecties? Deze vragen willen Carlo Beenakker en Dennis Claessen beantwoorden. Ze ontvingen hiervoor een ENW-KLEIN-subsidie van NWO. Met de beurzen wil NWO vernieuwend, fundamenteel onderzoek stimulere…

Groeninx nam op donderdag 15 december afscheid van de Universiteit Leiden tijdens het symposium 'H2020 Academy - Influencing H2020 and the next framework programme'. Bijna vijftien jaar hield zij zich bezig met Europese projecten bij universitair Knowledge Exchange Office Luris.

Jonge veelbelovende wetenschappers hebben via het World Economic Forum zelf een ‘code of ethics’ geschreven. Chemicus en medeauteur Sander van Kasteren vertelt over het belang hiervan: ‘We willen laten zien dat wetenschappers morele wezens zijn, die ook deel uitmaken van de maatschappij.’

De Europese Onderzoeksraad (ERC) heeft een prestigieuze Starting Grant toegekend aan de Leidse archeologe dr. Nathalie Brusgaard. Met deze subsidie van 1,5 miljoen euro gaat Brusgaard onderzoeken hoe de overgang naar landbouw in West-Europa de relatie tussen mensen en wilde dieren heeft beïnvloed. Een…

Wat is de invloed van verwachtingen op onverklaarde lichamelijke klachten? Andrea Evers bestudeert de rol van placebo- en nocebo-effecten op het ontstaan en verloop van deze klachten. Daarnaast onderzoekt de Leidse gezondheidspsycholoog of hierop aansluitende behandelingen mogelijk zijn. Ze ontvangt…

TikTok, WhatsApp, Instagram, YouTube: jongeren besteden veel tijd aan social media. Naast de vele voordelen van dit soort platforms, wordt er ook verkeerde informatie en desinformatie verspreid. Het BrainTrain-team heeft een interactief lesprogramma ontworpen dat hierop inspeelt. Het team van vijf masterstudenten…

Ontwikkelingspsycholoog Anna van Duijvenvoorde heeft de Heineken Young Scientist Award 2020 in het domein Social Sciences ontvangen van Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW), voor haar onderzoek naar de ontwikkeling van het brein en het gedrag in jongeren.

'Ik hoop bij te dragen aan een beter begrip van sociale dilemma's waar we voortdurend mee te maken hebben, zoals de dilemma's die ontstaan bij klimaatverandering of de huidige pandemie', zegt sociaal- en organisatiepsycholoog Jörg Gross over zijn Starting Grant van de European Research Council (ERC)…

Vorig jaar ontving Dr. Henk van Steenbergen, universitair hoofddocent bij de sectie Cognitieve Psychologie, een Grass Shoot subsidie om het onderzoeksmaster vak “Experimentation I: Programming Psychological Experiments” volledig opnieuw te ontwikkelen. Het vak werd afgelopen blok voor het eerst aangeboden…

Binnen het recht krijgen neurowetenschappelijke bevindingen steeds meer aandacht. Zo kan hersenontwikkeling bijvoorbeeld relevant zijn bij vraagstukken over participatie door jongeren. Minderjarigen hebben op grond van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) het recht om betrokken…

Bij universitair hoofddocent Jenneke van der Wal zat het mee de afgelopen tijd. Na een toegekende Vici- en Una Europa-beurs, mag ze nu ook een Ammodo Science Award in ontvangst nemen. ‘Het is een fijne bevestiging dat ik waardevol werk doe.’

Jan Aart Scholte is de eerste hoogleraar van het nieuwe Leidse interfacultaire stimuleringsprogramma Global Transformations and Governance Challenges. Hij onderzoekt: hoe kunnen we wereldwijde uitdagingen als klimaat en ongelijkheid aanpakken? Oratie op 4 februari.

Oosterkamp ontving de penning en bijbehorende geldprijs van € 5000 tijdens zijn 'This Week’s Discoveries'-lezing op de faculteit, op dinsdag 22 maart. De Bachienepenning is een stimuleringsprijs voor jonge veelbelovende onderzoekers. Oosterkamp krijgt deze prijs vanwege zijn expertise op vele gebieden…

Het onzichtbare zichtbaar maken, dat doet hoogleraar Moleculaire Immunologie Sander van Kasteren. In zijn oratie vertelt hij er meer over.

Het is een van de meest persoonlijke en tegelijkertijd meest algemene ervaringen van een mensenleven: de zorg voor een jong kind. Hoogleraar Sarah Cramsey ontvangt een ERC Starting Grant om uit te zoeken hoe factoren als nationaliteit, politieke systemen en religie de eerste duizend dagen na de conceptie…

In diverse Afrikaanse landen hebben traditionele leiders weer meer macht gekregen. Politici en bedrijven krijgen via hen toegang tot waardevolle grond, dikwijls ten koste van de bevolking. Dat stelt hoogleraar Recht, bestuur en ontwikkeling Janine Ubink in haar oratie op 25 januari.

Bestond middeleeuws Europa uitsluitend uit witte mensen? En hoe dacht men in de Middeleeuwen over ras en etniciteit in de Middeleeuwen? In een nieuwe aflevering van de podcast Middeleeuwse Toestanden wordt gekeken naar de mythe van de witte Middeleeuwen.

Een sterrenstelsel kan groeien door gas uit zijn directe omgeving naar binnen te trekken. Maar astronomen weten nog niet precies hoe dit gebeurt. Sterrenkundige Joop Schaye gaat met een Europese onderzoekssubsidie van 1,5 miljoen euro op zoek naar antwoorden.

Hoe belangrijk is kunst in de buurt? En welke rol kan de universiteit hierin spelen? Tijdens de eerste open brainstormsessie van Uni for City, gingen kunstenaars, studenten en beleidsmakers in gesprek over het thema Kunst in de buurt.

‘De Oscars van de natuurwetenschappen’, worden ze ook wel genoemd: de Breakthrough Prizes in Life Sciences, Fundamental Physics and Mathematics. Het Event Horizon Telescope team dat de eerste foto ooit maakte van een zwart gat, wist de prijs dit jaar te winnen. Bij dit team waren ook vier Leidse astronomen…

De Universiteit Leiden heeft het hoogste percentage vrouwelijke hoogleraren in Nederland. In deze serie maken we kennis met een aantal van hen. Deze week: Manon van der Heijden (Geschiedenis).

Irene Groot krijgt een Horizon 2020-subsidie voor onderzoek naar vloeibare metaalkatalysatoren. Hiermee wil zij een nieuw apparaat ontwikkelen dat onderzoekt hoe grafeen zuiver en op grote schaal kan worden gemaakt.

Tessa Verhoef van het Leiden Institute of Advanced Computer Science en Eduard Fosch-Villaronga van eLaw – Centrum voor Recht en Digitale Technologie hebben een artikel geschreven over hoe affectief computergebruik inclusief en divers moet zijn en voor iedereen moet werken.

De KNAW kent dit jaar een Prijs Akademiehoogleraren toe aan Ewine van Dishoeck, hoogleraar moleculaire astrofysica aan de Universiteit Leiden. Van Dishoeck is de meest geciteerde moleculair astrofysicus ter wereld. Ze ontving een aantal grote prijzen, waaronder in 2000 de Spinozapremie.

Michaël Peyrot is met terugwerkende kracht per 1 januari benoemd tot hoogleraar Vergelijkende Indo-Europese Taalwetenschap aan het Leiden University Centre for Linguistics. Hij kijkt ernaar uit om de liefde voor het vak door te geven aan een nieuwe generatie studenten.

Sinds april 2019 heeft de Faculteit der Sociale Wetenschappen er een nieuwe locatie bij voor haar onderzoek. Het Levelgebouw (direct naast Leiden Centraal) ontvangt proefpersonen in 3 gloednieuwe laboratoria. Psycholoog Mariska Kret vertelt enthousiast over de nieuwe mogelijkheden voor haar onderzoe…

Maandag 15 februari werden de Speckmann-prijzen uitgereikt door het Instituut Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie. Studenten Laura Bakker, Kimberly Drijver en Martijn Kooijman werden bekroond voor het beste Veldwerk NL project en Rosi Aryal kreeg de prijs voor de beste masterscriptie.…

Leidse criminologen hebben een AI-systeem ontwikkeld dat vuurwapenincidenten identificeert door continu meer dan 350 nieuwsbronnen te scannen.

Gezondheidspsycholoog Aleksandrina Skvortsova heeft het Pavlov-effect slim benut door het knuffelhormoon oxytocine te koppelen aan het placebo-effect. Dat effect kan het oxytocineniveau veranderen, waardoor mensen mogelijk met minder medicijnen toekunnen om zich goed te voelen. Dat biedt perspectief…

Waar kunnen we nu beter terugkijken op 444 jaar Universiteit Leiden, dan bij de faculteit waar we onze geschiedenis daadwerkelijk bestuderen? Om dit bijzondere jaar te vieren is er een fysieke tijdlijn over 444 jaar Geesteswetenschappen aangelegd in het Lipsiusgebouw.

Hoe krijg je toegang tot verzekeringen? Met wie ben je bereid verzekeringsrisico’s te delen? En wanneer keert een verzekering uit? Deze en andere morele vragen over verzekeringen onderzoekt Erik Bähre, antropoloog aan de Universiteit Leiden, met zijn onderzoeksgroep.

Maria Yazdanbakhsh, hoogleraar Parasitologie bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), ontvangt een ERC Advanced Grant van 2,5 miljoen euro. Met dit geld gaat ze onderzoeken waarom mensen in Afrika en Zuidoost-Azië minder goed reageren op bepaalde vaccins dan bijvoorbeeld Europeanen. Haar uiteindelijk…

Jongeren hebben vaak veel en uiteenlopende interesses. In een drietal projecten bij het ICLON van de Universiteit Leiden kijken onderzoekers naar welke interesses jongeren hebben. Hoe veranderen deze interesses in de loop van de tijd en welke rol spelen ze bij hun profielkeuze, de overgang van voortgezet…

Als mensen subtiele, échte, niet geacteerde uitdrukkingen van emotie leren herkennen, zal dat helpen anderen beter te begrijpen en te vertrouwen. Daarom ontwikkelt Mariska Kret een interactieve virtual reality trainingstool (E-VIRT) voor een brede groep gebruikers, waaronder patiënten. Kret schetst…

Uit de Duurzaamheidsmonitor 2023 blijkt dat de Universiteit Leiden haar duurzaamheidsinspanningen krachtig voortzet.

Taalkundige Willem Adelaar is op 1 oktober benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Hij is dan op de kop af 43 jaar verbonden aan de Leidse universiteit, waarvan twintig jaar als hoogleraar. Adelaar heeft een indrukwekkende staat van dienst op het gebied van Zuid-Amerikaanse, inheemse,…

Hoe bepaal je voor kinderen de juiste dosering van geneesmiddelen? Universitair docent Elke Krekels en haar collega’s ontdekten dat je dat voor sommige medicijnen vrij simpel kunt bepalen. Op 13 april ontving Krekels de TOP-Publicatieprijs tijdens de jaarlijkse voorjaarsdag van De Nederlandse Vereniging…

In de Reuvensplaats wordt een ruimte ingericht met ‘sleep pods’. Studenten, docenten en onderzoekers kunnen deze sleep pods gebruiken om even uit te rusten of een dutje te doen. Op deze manier hoopt de faculteit vermoeide studenten en medewerkers een hand toe te kunnen reiken.