Geschiedenis kan gevonden worden in gebruiksvoorwerpen en in interviews met gewone burgers. ‘Een antropologische benadering werkt beter bij de reconstructie van het alledaagse leven’, meent historicus Jan-Bart Gewald. Oratie 6 juni.

Ruim duizend 17e- en 18e-eeuwse Nederlandse brieven uit gekaapte schepen zijn nu online beschikbaar. De brieven zijn een goudmijn voor onderzoekers die het taalgebruik van de gewone man en vrouw uit die tijd willen bestuderen.

In Israël is bij een opgraving van een synagoge bij Horvat Kur een prachtige ingelegde vloer blootgelegd. In de verweerde steentjes van het gevonden mozaïek staat nog duidelijk de naam ‘El’azar’ the lezen. Leidse onderzoeker Jürgen Zangenberg was samen met een groep studenten betrokken bij de opgraving.…

Drie consortia op het gebied van cybersecurity waarin de Universiteit Leiden meedoet, hebben van NWO meer dan een miljoen subsidie gekregen. Van twee is de universiteit penvoerder.

De European Research Council (ERC) heeft een Advanced Grant toegekend aan twee Leidse onderzoekers. Joke Meijer gaat onderzoek doen naar de invloed van de biologische klok op onze gezondheid. Carlo Beenakker gaat op zoek naar Majorana-deeltjes in supergeleiders.

Veel geesteswetenschappers houden er een eigen blog op na. Deze zomer besteden we daar aandacht aan. Wekelijks schrijft Thijs Porck (LUCAS) op zijn blog Dutch Anglo-Saxonist over de taal, cultuur en geschiedenis van Engeland in de vroege Middeleeuwen.

Excursies naar Leidse musea, een ingevlogen Amerikaanse professor en een samenwerking met promovendi uit Cambridge: de Leidse promovendi in de vroegmoderne kunst hadden deze zomer geluk. Door een toekenning van het Camino Laurent van Vugt Fonds kon het onderzoeksinstituut LUCAS een speciale summer school…

Sinds 2020 wordt jaarlijks door dsm-firmenich de Krijn Rietveld Memorial Award uitgereikt voor het beste master- of promotieonderzoek aan de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen op het gebied van biowetenschappen in combinatie met datawetenschappen. Per 2024 wordt deze award gesplitst in drie prijzen…

Hoe meer de tungarakikker kwaakt, hoe groter de kans op een partner. Maar de trillingen die het geluid op het water teweeg brengen trekken ook roofdieren aan. Dit blijkt uit onderzoek van onder anderen Leids bioloog Wouter Halfwerk. Het artikel hierover verschijnt 24 januari in Science.

Hoe kunnen kunstenaars-promovendi hun eigen artistieke werk onderzoeken? Ze moeten behendig switchen van maker naar kritische beschouwer en gedegen theoretisch onderzoek doen, stelt hoogleraar kunstgeschiedenis Janneke Wesseling. Ook de esthetische waarde moet ter discussie staan. Oratie op 19 septe…

Het aantal slachtoffers van kindermishandeling is tijdens de eerste lockdown hoger geschat ten opzichte van een periode zonder lockdown. Dit komt met name door een toename in het aantal slachtoffers van emotionele verwaarlozing, waaronder verwaarlozing van het onderwijs en het getuige zijn van huiselijk…

De kwaliteit van vaccins wordt nu nog vaak getest met behulp van proefdieren. Dat moet anders, vonden onderzoekers van de Universiteit Leiden en vaccinologisch instituut Intravacc. Samen gingen ze op zoek naar een testmethode die dierproeven overbodig maakt. De eerste veelbelovende resultaten zijn gepubliceerd…

Voor de een lijkt de vakantie alweer een eeuwigheid geleden, de ander teert er nog maanden op. Wat is het geheim van een ontspannen terugkeer? Psycholoog Margot van der Doef, expert in werk-privébalans, geeft adviezen. ‘Ga niet van nul naar honderd.’

Veel mensen houden van muziek. Maar waarom precies – dat weten we nog niet. Ook weten we weinig over individuele verschillen in muziekbeleving. Rebecca Schaefer gaat hiernaar onderzoek in aanloop naar het SNAAR-festival in Utrecht. Op een unieke manier: mbo-studenten worden de onderzoekers.

Zijn Weyldeeltjes de ideale geleiders? Spelen celwandloze cellen een rol in chronische Tuberculose-infecties? Deze vragen willen Carlo Beenakker en Dennis Claessen beantwoorden. Ze ontvingen hiervoor een ENW-KLEIN-subsidie van NWO. Met de beurzen wil NWO vernieuwend, fundamenteel onderzoek stimulere…

Erfgoed Gelderland en de Universiteit Leiden, Faculteit der Archeologie, winnen de European Heritage Award / Europa Nostra Award 2022 in de categorie ‘wetenschap’ met het citizen science project Erfgoed Gezocht. 'Erfgoed Gezocht heeft aangetoond dat burgers een actieve rol kunnen spelen bij de bescherming…

Gezondheidspsycholoog Andrea Evers doet baanbrekend onderzoek naar het placebo-effect. Dat werkt zo: als mensen meer vertrouwen hebben in het effect op de behandeling, slaat deze ook beter aan. Daarover vertelt Evers in diverse media.

Het constante nieuws over geweld kleurt sterk ons beeld van het Midden-Oosten, meent Petra Sijpesteijn, hoogleraar Arabische taal en cultuur. In een nieuw webdossier toont ze dat de Arabische wereld zoveel veelzijdiger is en meer gemeen heeft met het Westen dan we denken.

De crowdfundingsactie Wij Zijn Romeinen heeft tot nu toe 7.000 euro opgebracht. Studenten en promovendi zamelen geld in om de schade te herstellen die Nederlandse hooligans aanrichtten in Rome.

Majoranadeeltjes hebben wat minder goede publiciteit achter de rug, nu een publicatie over hun ontdekking in ultrakoude nanodraadjes is teruggetrokken. Maar Leidse natuurkundigen hebben een nieuwe deur geopend naar de detectie van Majorana's in een ander experimenteel systeem: Fu-Kane heterostructuren,…

Historica Manon van der Heijden is per 1 oktober benoemd tot hoogleraar Comparative Urban History bij de Universiteit Leiden. De leerstoel is ingesteld bij het Instituut Geschiedenis dat een meer uitgesproken profiel wenst op het gebied van stadsgeschiedenis. Van der Heijden was al werkzaam bij het…

Zeeschepen mogen steeds minder schadelijke stoffen uitstoten, maar hoe meet je of ze zich aan de normen houden? De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de universiteiten van Leiden en Wageningen starten samen een onderzoek om de uitstoot van zwavel- en stikstofdioxiden door zeeschepen met satellietbeelden…

In het basisonderwijs is er veel aandacht voor hoofdrekenen en handig rekenen. Dit zou wel eens ten koste kunnen gaan van rekenen op papier. Zo verklaart psychologe Marian Hickendorff in haar promotieonderzoek de achteruitgang in rekenprestaties van basisschoolleerlingen. Bovendien kiest lang niet elke…

Jan Melissen, universitair hoofddocent bij ISGA en hoofdredacteur van The Hague Journal of Diplomacy, heeft met zijn team 10.000 euro gekregen uit het fonds ‘Gewaardeerd’. Dit pilotfonds, uitgevoerd door de KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) wil de interactie tussen wetenschap…

Asghar Seyed Gohrab krijgt de komende jaren een advanced European Research Council-subsidie van 2,5 miljoen voor zijn onderzoek naar non-conformisme in de islam. ‘Hopelijk kan ik hiermee iets bijdragen aan de samenleving, iets doorgeven aan volgende generaties.’

30 juni was de Dag van de Sociale Media. Hierbij presenteren we de populairste twitterende wetenschappers van de Universiteit Leiden én de populairste tweets van de universiteit.

Om belangrijke thema’s zoals klimaat en mensenrechten hoger op de agenda van beursgenoteerde bedrijven te krijgen, moeten naast aandeelhouders en werknemers ook andere stakeholders officieel meer inspraakmogelijkheden krijgen. Dat zei hoogleraar Ondernemingsrecht Harold Koster in zijn oratie op 18 maart.…

Nieuwe koolstofdateringen van schelpen wijzen erop dat moderne mensen al minstens 45.900 jaar geleden in de Levant in Zuidwest-Azië leefden en van daaruit Europa koloniseerden. Dat is een paar duizend jaar eerder dan tot nu toe werd gedacht.

Voordat onderzoekers doelgericht medicijnen kunnen ontwikkelen, moeten ze weten hoe een ziekte precies werkt. Biochemicus Bert Beerkens maakte moleculen waarmee ze dat kunnen uitzoeken. Hij gebruikte cafeïne als basis voor nieuwe moleculen waarmee het onderzoek naar bepaalde receptoreiwitten op cellen…

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft aan vier Leidse geesteswetenschappers een Veni-financiering verleend. Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Democratieën voeren geen oorlog met elkaar. Waarom eigenlijk niet? Politicoloog Femke Bakker (Universiteit Leiden) constateert dat gangbare theorieën vaak uitgaan van de verkeerde veronderstellingen en breekt een lans voor meer aandacht voor het individu in de politiek. Promotie op 15 mei.

De Europese Onderzoeksraad (ERC) heeft een prestigieuze Starting Grant toegekend aan de Leidse archeologe dr. Nathalie Brusgaard. Met deze subsidie van 1,5 miljoen euro gaat Brusgaard onderzoeken hoe de overgang naar landbouw in West-Europa de relatie tussen mensen en wilde dieren heeft beïnvloed. Een…

Op 2 maart 2020 is het rapport Kind in proces: van communicatie naar effectieve participatie verschenen. Het multidisciplinaire onderzoeksrapport is het resultaat van een inspirerende samenwerking tussen verschillende vakgroepen van de Universiteit Leiden, namelijk de afdeling Jeugdrecht van de Faculteit…

Doorzichtige moleculen stuk voor stuk bekijken onder een lichtmicroscoop. Dat kan door ze te binden aan een gouden nanostaafje. De Leidse natuurkundigen dr. Peter Zijlstra en prof.dr. Michel Orrit hebben dit experimenteel aangetoond. Hun artikel staat vanaf 15 april op de website van Nature Nanotech…

Zorgprofessionals in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) kunnen met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) snel en gemakkelijk berekenen of een coronapatiënt ernstige longschade heeft opgelopen. Dit doen ze door een CT-scan door de AI-software van het programma CAD4COVID-CT te halen.

Piepkleine nanodeeltjes zorgen voor een heuse nieuwe industriële revolutie. Maar er is nog weinig bekend over mogelijke schade aan de voedselketen. Een internationale groep gaat het onderzoeken, en Leidse wetenschappers spelen daarbij een sleutelrol.

Hoop voor hersenen: van oude inzichten tot nieuwe behandelingen. Tijdens de Publieksdag van het Leidse Instituut voor Brein & Cognitie werd duidelijk hoe snel onderzoek naar hersenziektes zich ontwikkelt.

Voor heel even was Universiteit Leiden het centrum van de taalkundige wereld. Begin september vond het 48ste jaarlijkse Societas Linguistica Europaea Congres plaats, dat voor de derde keer in Leiden werd georganiseerd. Bijna 600 taalwetenschappers kwamen uit alle hoeken van de wereld naar de sleutelstad…

Wat als je advies zou kunnen krijgen van je toekomstige zelf? Jean-Louis van Gelder en zijn collega’s ontvangen een ERC Proof of Concept-beurs voor het project YourFutureU, waarin deelnemers gecoacht worden door een virtuele AI-versie hun toekomstige ‘ik’.

Wat is de invloed van verwachtingen op onverklaarde lichamelijke klachten? Andrea Evers bestudeert de rol van placebo- en nocebo-effecten op het ontstaan en verloop van deze klachten. Daarnaast onderzoekt de Leidse gezondheidspsycholoog of hierop aansluitende behandelingen mogelijk zijn. Ze ontvangt…

De diepzeetelescoop KM3NeT, al een groot succes, krijgt een flinke upgrade. Met een nieuw soort microfoon voor onder water gaat de telescoop proberen het geluid op te vangen dat neutrino’s maken wanneer ze door de zee razen. De verzamelde gegevens zijn ook interessant voor onderzoek naar het leven in…

Het faculteitsbestuur heeft zestien startersbeurzen toegekend aan jonge universitair docenten voor hun onderzoeksvoorstel.

De eerste testresultaten zijn positief en proefpersonen zijn enthousiast over SpraakZien, de bril die gesproken woord als ondertiteling op het glas projecteert. Een uitkomst voor doven en slechthorenden. ‘Ik wou dat de bril al te koop was.’

Geldzorgen kunnen per persoon verschillen, en betrekking hebben op verschillende zaken; bijvoorbeeld de energierekening, zorgkosten, of huishoudelijke uitgaven. De nieuwe Nationale Monitor Geldzorgen wil meer inzicht krijgen in geldzorgen en financiële kwetsbaarheid van Nederlanders.

De uitdaging is groot, maar de voldoening als het lukt ook: complexe suikermoleculen maken die een rol spelen in de biologie.

Wereldwijd proberen wetenschappers om als eerste een kwantumcomputer te bouwen. Deze computer kan voor een doorbraak zorgen bij het ontdekken van medicijnen en nieuwe materialen. Leidse onderzoekers doen, in nauwe samenwerking met de TU Delft, mee aan de race. Over hun werk staat nu een dossier onli…

Tijdens de uitreiking van de Spinozapremie en Stevinpremie op 2 oktober 2019 overhandigde minister Ingrid van Engelshoven de beeldjes aan de zes winnaars van deze 'Nederlandse Nobelprijzen'. Andrea Evers roemde bij de presentatie van haar plannen de inzet van de collega's bij Gezondheids-, Medische…

Fictie slaagt er beter in dan autobiografische non-fictie om de sensatie van gedwongen eenzame gevangenschap invoelbaar te maken. Dat concludeert schrijver en jurist Maarten Asscher in zijn studie 'Het uur der waarheid. Over de gevangenschap als literaire ervaring'. Promotie op 29 oktober.

In de Volkskrant stelt Susanne Kamerling, associate fellow bij het ISGA, dat met Poetins invasie in Oekraïne ook het strategisch partnerschap tussen Rusland en China wordt getest.

In de zomer zwermen de medewerkers van de Faculteit der Archeologie uit naar alle delen van de wereld om deel te nemen aan veldwerkprojecten. Lees een aantal van hun verhalen hier!