Japan door de kunsten heen - De Leeslijst
Welk beeld van Japan krijg je als je kijkt naar verschillende kunstvormen zoals films, foto’s, boeken, gebouwen en keramiek? Het onvermijdelijke antwoord luidt: geen monolithisch beeld, maar een composiet van verschillende culturele kenmerken die gezamenlijk beeldbepalend zijn voor wat de hele wereld doorgaans met Japan associeert.
De Universitaire Bibliotheken Leiden heeft talloze aan Japan gerelateerde boeken in de collecties: naast originele en vertaalde literatuur ook boeken over andere kunstvormen die verband houden met Japan, zoals manga, cinema, mode, videogames, tattoo art, en grafische en visuele kunsten. In deze leeslijst belichten we werken over diverse kunstvormen met betrekking tot Japan. Alle boeken op de lijst zijn te vinden via de Catalogus van de Universitaire Bibliotheken Leiden.
Kawahara Keiga: fotograaf zonder camera, Ken Vos, Matthi Forrer, Kawahara Keiga
1987
Wie was Kawahara Keiga en waarom is hij een belangrijke figuur voor de vroege Nederlandse kennisverwerving over Japan? Dit lees je in dit bondige, tweetalige, én duidelijke boekje, geschreven voor de tentoonstelling over de hofschilder, gehouden in 1987 in het Rijksmuseum voor Volkenkunde – tegenwoordig Wereldmuseum Leiden.
Verdiepende leestip: Kawahara Keiga Studio Paintings van Guus Roëll
Contemporary Japanese Architecture, Noboru Kawazoe
1973
In Contemporary Japanese Architecture gaat architect en auteur Noboru Kawazoe in op de ontwikkelingen die ten grondslag liggen aan de Japanse moderne architectuur. In dit werk richt Kawazoe zich tot een westers publiek en verschaft hij inzicht in de culturele achtergronden van Japan. Ook toont hij hoe culturele elementen zich in architectuur vertalen in de vorm van huizen, gebouwen en publieke ruimtes gemaakt door belangrijke architecten. Daarnaast besteedt het boek aandacht aan de uitwisseling tussen de westerse wereld en Japan en aan de wederzijdse culturele invloed.
The Osamu Tezuka Story: a life in manga and anime, Toshio Ban
2016
Hoe groeide een jonge Disney-fan uit tot een van de belangrijkste figuren in de animatiewereld? Het leven van Osamu Tezuka, ook wel de “god(father) of manga” genoemd vanwege zijn prominente rol in de ontwikkeling van manga en anime, wordt in The Osamu Tezuka Story: A Life in Manga and Anime in drie delen uitvoerig beschreven. In deze manga van Toshio Ban komt niet alleen de levensloop van deze legende van de negende kunst – beeldromans – aan bod, maar wordt er ook een link gelegd met gebeurtenissen die als inspiratiebron voor zijn verhalen dienden.
Japanese Cooking: A Simple Art, Shizuo Tsuji
1980
Een naslagwerk voor alle foodies! Sinds Japanese Cooking: A Simple Art van de hand van Shizuo Tsujiin 1980 uitkwam, geldt het als een belangrijke werk over de geschiedenis en basisbeginselen van de Japanse keuken. Dit boek biedt niet alleen recepten, maar ook uitgebreide uitleg over de verschillende technieken om gerechten te presenteren, de achtergronden en tradities rond gerechten en de invloed van de seizoenen op wat er door het jaar wordt gekookt. Goed om te weten: Shizuo Tsuji zette het Tsuji Culinary Institute op, een belangrijk culinair opleidingsinstituut in Japan.
Fashioning Japanese subcultures: decentralization and diversification as neotribes, Yuniya Kawamura
2025
Sinds de jaren negentig staat Japan bekend om zijn unieke fashion-subculturen, zoals Lolita, Gyaru, Age-jo, Mori Girl en cosplay. Deze modestijlen staan in sterk contrast tot mainstream-fashion en draaien nooit uitsluitend om kleding. Integendeel: ze vormen een manier om verschillende identiteiten, relaties en gemoedstoestanden uit te drukken. Parallel aan de explosief gegroeide populariteit van sociale media hebben deze Japanse fashionscenes in het afgelopen decennium verschillende generaties in Japan bereikt, en bovendien zijn ze ook steeds populairder geworden onder jongeren over de hele wereld. Wat maakt deze subculturen zo fascinerend en aantrekkelijk voor vooral jongeren van over de hele wereld?
The Worlds of Hayao Miyazaki: the influences and Inspiration Behind the Iconic Films, Nicolas Rapold
2025
Hayao Miyazaki is de man achter geliefde animatiefilms zoals My Neighbor Totoro (1988) en Spirited Away (2001). Waardoor werd hij beïnvloed? Wat inspireerde hem? Wat probeert hij ons met zijn films te vertellen? Dit boek is voor fans van Studio Ghibli die zich verder willen verdiepen in de wereld van Miyazaki.
Verdiepende leestip: Hayao Miyazaki: Exploring the Early Work of Japan's Greatest Animator van Raz Greenberg.