De postkoloniale podcast: Danny Jansen over Indisch eten en Indische kookboeken
Van kipsaté, omelet Java, en rendang tot roedjak, oerap en kroepoe. Indisch eten roept bij menigeen verleidelijke beelden op van heerlijke gerechten. Eten is dan ook een belangrijk onderdeel van de Indische cultuur.
In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In deze aflevering van De postkoloniale podcast praten zij met Danny Jansen, kok en verzamelaar van Indische kookboeken, over Indisch eten en Indische kookboeken.
Je hoeft in Nederland maar even op een pasar malam rond te lopen om te constateren dat bij Indo-Europese mensen dat Indisch of Indonesisch eten – daarin zit verschil! – gekoppeld is aan identiteit. Een derde van een dergelijke markt is doorgaans gevuld met eetstandjes vol overheerlijk voedsel uit Zuidoost-Azië. En wie ooit op visite is geweest bij een gezin met wortels in de voormalige kolonie, doet er goed aan vooraf even te vasten, want mee-eten maakt een belangrijk deel uit van de Indische gastvrijheid. ‘Ga erbij’ of ‘Neem, toch’ is de onontkoombare uitnodiging die dan aan bezoekers wordt gedaan. Het afslaan ervan is bijna een belediging. Bovendien is het onverstandig: zelden krijg je gerechten voorgeschoteld die zo enak sekali (heerlijk) zijn als bij Indische mensen thuis.
Kookboeken
Uiteraard werden de recepten ook verzameld in kookboeken. In 1843 verscheen het eerste Indische kookboek in het Maleis getiteld Kitab masak-masakan India of Indisch kookboek. Later verscheen het als Kokki Bitja. Onlangs is het boek opnieuw uitgegeven. Ook in de twintigste eeuw verschenen klassiekers, denk aan klassiekers als het Groot Indonesisch kookboek van Bep Vuyk (1973). De laatste jaren lijkt het wel of het Indische kookboek is herontdekt. Er verschijnen er steeds meer, denk aan Zoals alleen oma dat kan van Danny Jansen (2015) of Indorock van Vanja van der Leeden (2019).
Danny Jansen
Danny Jansen is Indisch, kok en verzamelaar van Indische kookboeken. Na de middelbare school wist hij al dat hij kok of gastheer wilde worden. Hij volgde de Koksschool in Breda. Vervolgens ging hij van steengrillrestaurant naar sterrenzaak. Daar begon de liefde voor de zoete kant en patisserie zich te ontwikkelen. Bij verschillende restaurants en hotels werd hij Chef Patissier. In 2001 ging hij voor de televisie werken. Inmiddels presenteerde hij als televisichef op kanaal 24 Kitchen meer dan 150 afleveringen van het programma Grenzeloos Koken Azië.
Bij het Indisch-Nederlandse publiek is hij vooral bekend geworden door het grote succes van het programma Zoals Alleen Oma Dat Kan, waar nog altijd nieuwe afleveringen van worden uitgezonden op 24Kitchen. In dat programma ging hij op zoek naar de culinaire geheimen van oma's die goudmijnen uit de Indonesische keuken in hun geheugen met zich meedragen. Recepten die al generaties lang worden doorgegeven en die het meer dan waard zijn om te bewaren en nooit te vergeten.
In 2015 publiceerde hij het kookboek Zoals alleen oma dat kan. Authentieke familierecepten uit de Indische keuken, gebaseerd op de recepten van zes Indische oma’s. Andere door Danny Jansen gepubliceerde kookboeken zijn onder meer: Danny’s Azië (2014), Lekker Burgerlijk (2018) en Vet Lekker (2018). Daarnaast doet hij culinair redactiewerk, heeft hij sterrenchefs geïnterviewd en is hij als ondernemer betrokken bij cateringconcepten en kookdemonstraties. Jansen heeft een grote verzameling Indische kookboeken.
Afleveringen
De afleveringen worden gepubliceerd op de postkoloniale podcast, het kanaal van Universitaire Bibliotheken Leiden. Dit is het tweede seizoen en er verschijnen weer zes nieuwe afleveringen. De nieuwste aflevering en de eerdere afleveringen kunnen worden beluisterd via de volgende kanalen:
De postkoloniale podcast is een initiatief van Rick Honings en Coen van ’t Veer. Beiden zijn redacteur van de De postkoloniale spiegel. De Nederlands-Indische letteren herlezen (2021) en van het wetenschappelijke tijdschrift Indische Letteren. De podcast komt voort uit het door Rick Honings geleide NWO Vidi-project Voicing the Colony. Travelers in the Dutch East Indies, 1800-1945 en staat inmiddels op eigen benen.