Universiteit Leiden

nl en

Fototentoonstelling Raden Ajeng Kartini in Jakarta

Maandag 13 maart is in het Erasmus Huis in Jakarta de fototentoonstelling ‘Jejak Langkah seorang Raden Ajeng: Reflections on RA Kartini’ over het leven van Raden Ajeng Kartini (1879-1904) geopend. Kartini is het boegbeeld van de emancipatie van de vrouw in Indonesië.

De tentoongestelde foto’s worden na afloop samen met andere foto’s door de UBL aan het onlangs gerenoveerde Kartini Museum in Jepara gedoneerd. De tentoonstelling is georganiseerd door KITLV Jakarta in samenwerking met het Erasmus Huis, de Nederlandse Ambassade en Rumah Kartini. Voorafgaand aan de opening van de tentoonstelling is een seminar gehouden waarbij sprekers het leven van Kartini hebben belicht en de invloed zij heeft op de emancipatie van de vrouw in Indonesië. Kartini’s gedachtengoed speelt tot op de dag van vandaag een grote rol. Zij is uitgeroepen tot nationale heldin in Indonesië en haar geboortedag, 21 april, wordt jaarlijks herdacht als Kartinidag.

Lagere school
Raden Ajeng Kartini kwam uit een aristocratisch Javaans geslacht en werd geboren in Jepara, Midden Java onder Nederlandse koloniale heerschappij. Haar vader gaf toestemming om de Nederlandse lagere school te volgen dat eigenlijk alleen toegankelijk was voor Europeanen en zonen van welgestelde Javanen. Kartini was de eerste indonesische vrouw die de gelegenheid kreeg om Nederlands te lezen en te schrijven.  Javaanse traditie echter gebood dat meisjes geen verdere scholing nodig hadden, en ook Kartini moest op haar twaalfde de school verlaten. Meisjes waren voorbestemd voor huwelijk. Zij trouwde op 24 jarige leeftijd met een man die twee keer zo oud was en al drie vrouwen had.

Behandeling vrouwen
Alleen via haar brieven aan vrienden in Nederland kon Kartini haar hart luchten. Zij stelde in haar brieven de behandeling van vrouwen in Java aan de kaak, de praktijk van polygamie en de Nederlandse onderdrukking van de inheemse Javaanse bevolking. Ze beschreef de slechte omstandigheden van de Javaanse bevolking en de noodzaak om deze middels onderwijs en vooruitgang te verbeteren. Haar droom was om onderwijs toegankelijk te maken voor alle vrouwen en dat vrouwen meer zeggenschap zouden kunnen krijgen over hun eigen leven. Kartini kon een eerste stap zetten door de oprichting van een school voor meisjes, maar helaas kwam aan haar droom een abrupt eind. Op 17 september 1904 stierf ze op 25 jarige leeftijd tijdens de bevalling van haar zoon.