Congres/symposium

Werken met Wolkers - Symposium

Datum

vrijdag 30 oktober 2026

Tijd

14:30 - 17:30 uur

Bezoekadres

Universiteitsbibliotheek
Witte Singel 27
2311 BG Leiden

Zaal

Kartini Auditorium

Het leven van activist, fotograaf, schilder, beeldhouwer en schrijver Jan Wolkers (1925-2007) is te vinden in zijn archief. Van dagboeken en privéfoto’s tot typoscripten voor boeken en brieven van fans, zelfs zijn typemachines zijn bewaard gebleven. Het archief is nu geordend, verpakt en geïnventariseerd en wordt bij deze officieel aan het publiek gepresenteerd.

Toegang is gratis. Aanmelden is verplicht

Aanmelden

Tijdens het symposium wordt specifiek ingegaan op enkele bijzondere stukken uit het archief en worden onderzoeksmogelijkheden voor de toekomst geschetst. Wolkersbiograaf Onno Blom zal ingaan op de vondst van een deel van het archief op Texel in 2025, Lynn van der Kaap (studente Conservation and Restoration of Cultural Heritage UL) bespreekt de rol van fotografie in het werk van Wolkers, André Bouwman (oud-conservator westerse handschriften UBL) reconstrueert het werken van Wolkers aan De Walgvogel en Sander Bax (hoogleraar Contemporaine Nederlandse literatuur en cultuur UL) gaat aan de hand van archiefstukken in op het (her)lezen van De Doodshoofdvlinder. Ter afsluiting is er een paneldiscussie o.l.v. Garrelt Verhoeven (UBL).

Na het inhoudelijke programma bent u van harte uitgenodigd voor de borrel en het bezichtigen van een pop-up tentoonstelling met stukken uit het Wolkersarchief.

Programma

14.00 uur | Inloop

14.30 uur | Kurt de Belder, Welkomstwoord 

14.35 uur | Mart van Duijn, Werken met Wolkers: archiefbewerking en vervolg.

14.45 uur | Onno Blom, De Kus voor het vuur 

15.00 uur | Lynn van der Kaap, Fotografie en het werk van Wolkers, 

15.15 uur | André Bouwman, Literaire teksten in typoscript

15.30 uur | Sander Bax, Scherven van De Doodshoofdvlinder

15.45 uur | Paneldiscussie o.l.v. Garrelt Verhoeven

16.15 uur | Afsluiting 

16.20 - 17.30 uur | Borrel en pop-up tentoonstelling 

Wolkers in Leiden

In Leiden wordt sinds 2019 de nalatenschap van Jan Wolkers bewaard. Zijn archief en tekeningen zijn ondergebracht bij de Universitaire Bibliotheken Leiden en een selectie van zijn schilderijen en ander beeldend werk zijn ondergebracht in museum De Lakenhal. Daarnaast zijn Wolkers’ beelden natuurlijk te zien in de openbare ruimte, zoals ‘Moeder en kind’ (1958) in het Plantsoen in Leiden.

Het archief van Wolkers bestaat grofweg uit persoonlijke documenten, correspondentie, documenten met betrekking tot literair en beeldend werk, affiches, documentatie en foto’s. Wolkers’ persoonlijke leven was op veel momenten sterk verweven met de werken die hij maakte en de romans die hij schreef. Het archief geeft niet alleen inzicht in het leven van Wolkers en in wat hij schreef en maakte, maar het geeft ook een goed beeld van hoe hij te werk ging.

Het archief werd verworven met de financiële steun van het Mondriaan Fonds, de Vereniging Rembrandt, het Prins Bernhard Cultuurfonds, de Gemeente Leiden, de Vrienden van de Universitaire Bibliotheken Leiden, het Leids Universiteits Fonds, de Stichting Zabawas en Karina Wolkers.

De vondst in 2025

Vorig jaar zijn tijdens verbouwingswerkzaamheden in het huis van Jan Wolkers op Texel, meerdere typoscripten gevonden achter de schotten op zolder. Het betreft o.a. de typoscripten van Turks Fruit (1969), De Walgvogel (1974) en De Kus (1977). Daarnaast is er een grote hoeveelheid correspondentie ontdekt.

Wolkers borg in 1981 het materiaal daar zelf op toen hij de zolderkamer gereed maakte voor de tweeling die hij en zijn vrouw Karina verwachtten. Toen de kinderkamer eenmaal in gebruik was en de tijd verstreek, werd er niet meer aan gedacht.

De gevonden typoscripten, correspondentie en andere archivalia zijn dit jaar door Karina Wolkers geschonken aan de Universitaire Bibliotheken Leiden en zijn toegevoegd aan het Wolkersarchief. Ook deze stukken zijn nu beschikbaar.