Leeslijst Japanse Literatuur
Van experimentele essays tot comfort reads, en van manga tot hofliteratuur in dichtvorm: Japanse literatuur biedt het allemaal.
Wist je dat de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) een schat aan Japanse literatuur in vertaling heeft? En dat de collectie zowel hedendaagse klassiekers als verborgen parels omvat; van Haruki Murakami en Sayaka Murata, tot Kenji Nakagami en Fumiko Enchi? In deze leeslijst belichten we enkele werken uit de Japanse literatuur. Alle boeken op de lijst zijn te lenen via de link onder de titel, of door zelf te zoeken in onze Catalogus.
The Great Mirror of Male Love, Saikaku Ihara
2022
vertaald door Paul Gordon Schalow
Saikaku Ihara (1642-1693) verwierf in de eerste plaats bekendheid als dichter vanwege zijn haikai no renga (gekoppelde verzen), maar later in zijn leven begon hij proza te schrijven. Veel van zijn fictie was geschreven voor en over samoerai, de handelsklasse en de zwevende wereld. Ihara schreef voor een breed publiek en veel van zijn verhalen gaan over liefde en romantiek.
In 1687 publiceerde hij Nanshoku Ōkagami (De grote spiegel van mannelijke liefde), waarin homoseksualiteit – of beter gezegd, mannelijke liefde – het centrale thema is. In veertig korte verhalen (acht delen van vijf hoofdstukken) beschrijft hij relaties tussen mannen – samoerai, kabuki-acteurs en hun beschermheren, monniken, enzovoort, vaak (maar niet uitsluitend) tussen oudere en jongere mannen.
Vertaler Paul Gordon Schalow introduceert Saikaku Ihara, zijn werk en de context waarin Ihara schreef, en geeft uitgebreide eindnoten bij elk verhaal.
A Tale of False Fortunes, Enchi Fumiko
2000
vertaald door Roger K. Thomas
A Tale of False Fortunes is een hervertelling van gebeurtenissen die we kennen uit onder andere het Dagboek van Murasaki Shikibu en Het Hoofdkussenboek van Sei Shōnagon. De manier waarop de verteller citaten uit historisch materiaal verweeft met haar eigen verhaal is uitdagend en houdt de lezer alert, omdat voortdurend moet worden afgewogen waar de historische bron ophoudt en Enchi’s vertelling begint.
Door deze bijzondere verhaalstructuur en door de geschiedenis te vertellen vanuit het perspectief van de verliezer legt Enchi patriarchale machtsstructuren bloot en zet ze de lezer aan het twijfelen over de relatie tussen fictie en geschiedenis. Daarmee sluit dit boek nauw aan bij recente feministische benaderingen van de Griekse klassieken, zij het bijna een halve eeuw(!) ouder. Een echte must-read!
Life Ceremony – Stories, Sayaka Murata
2022
vertaald door Ginny Tapley
“Wat als het normaal was om… in plaats van … ?” Met deze rode draad deconstrueert Sayaka Murata (Buurtsupermens, Aardbewoners) fijntjes wat culturele normen zijn. In deze bundel korte verhalen zet Murata wat we als voor de hand liggend vinden qua seksualiteit, eetgewoontes, doodsrituelen en zelfs traditionele materialen op hun kop. Ook motieven uit haar eerdere werken komen terug: aseksuele voortplanting, onconventionele gezinnen en de bereidheid om komaf te maken met maatschappelijke verwachtingen. Samengevat: korte verhalen met veel stof tot nadenken.
Kitchen, Banana Yoshimoto
1993
vertaald door E. Kaneshiro-Jager
Kitchen is een ontroerend verhaal over verlies en over de onwaarschijnlijke plekken waar we troost kunnen vinden, en hoe waardevol die momenten kunnen zijn. Hoewel het maar een kortverhaal is komen er veel thema’s langs. Ondanks deze dichtheid qua thematiek voelt het verhaal niet ingewikkeld of zwaar omdat het zo mooi een heel beperkt aantal personages volgt over een relatief korte periode van tijd.
Het boek gaat onder Andere over eenzaamheid en je plek vinden in een van de grootste steden ter wereld. Gezien de universele onderwerpen als rouw, eenzaamheid en onzekerheid over de toekomst is het geen wonder dat dit boek ook een breed publiek buiten Japan heeft bereikt.
The devotion of suspect X, Keigo Higashino
2005
vertaald door Alexander O. Smith, & Elye J. Alexander
Wiskundeleraar Ishigami heeft een bijzonder probleem: zijn buurvrouw heeft met haar dochter haar gevaarlijke ex in een opwelling gedood, en dat heeft hij gehoord. Ishigami is heimelijk verliefd op de mishandelde buurvrouw en besluit hen te helpen. Om hun misdaad perfect te verbergen stelt hij een uiterst zorgvuldig plan op. Als kers op de taart beweert hij zelf de dader te zijn. Wanneer het politieonderzoek niet goed verder komt, wordt de geniale natuurkundige Yukawa -Detective Galileo voor vrienden- om hulp gevraagd. Zal hij Ishigamis perfecte oplossing ontrafelen?
Japan staat bekend om haar misdaad- en mysterieliteratuur. In dit landschap heeft Keigo Higashino (Salvation of a Saint, Malice) met zijn focus op de psychologie van zijn personages een belangrijk keerpunt in de moderne mysterieliteratuur gemarkeerd. Dit boek luidt het begin van een van zijn bekendste series, waarnaast zijn oeuvre nog vele genres beslaat.
No longer human, Osamu Dazai
1958
vertaald door Donald Keene
No Longer Human van Osamu Dazai is alsof de hoofdpersoon Ōba Yōzō notitieboeken heeft achtergelaten die later zijn gebundeld tot een boek door een naamloze verteller die de boeken ontvangt 10 jaar nadat het laatste woord erin is geschreven. In deze drie notitieboeken beschrijft Yōzō zijn diepe worstelingen en gevoelens richting anderen, van zijn kindertijd totdat hij bijna 30 is.
Het boek behandeld zware thema’s als depressie, zelfdoding en drugsgebruik en eenzaamheid op unieke wijze. Een van de centrale thema’s is de moeite die het kan kosten om te voldoen aan sociale verwachtingen om ‘erbij te horen’. Om deze redenen wordt dit werk vaak gezien als het beste werk van Osamu Dazai.