Universiteit Leiden

nl en

Subject guide

Italiaanse taal en cultuur

Overzicht van van databases, naslagwerken en websites voor onderzoek in Italiaanse taal en cultuur

Taalkunde
Geschiedenis en variatie van het (oud-) Italiaans en de moderne Italiaanse taalkunde (m.n. syntaxis)
Letterkunde
Goede vertegenwoordiging van de oudere perioden: Duecento en Trecento (Dante, Petrarca, Boccaccio), Rinascimento en Classicismo (o.a. Alberti, Ariosto, Machiavelli); basiscollectie voor alle perioden en thema’s in de Italiaanse literatuurgeschiedenis

De fysieke collectie Italiaanse taal en cultuur staat in de Universiteitsbibliotheek. Het grootste deel van de collectie bevindt zich in het gesloten magazijn. Deze boeken kunnen via de Catalogus worden aangevraagd.

Naslagcollectie

Op de eerste verdieping staat een naslagcollectie De werken worden niet uitgeleend, maar kopiëren of scannen is wel mogelijk. De naslagcollectie bestaat uit:

  • Woordenboeken, encyclopediën en bibliografieën per onderwerp
  • Primaire en secundaire literatuur voor een selectie van onderwerpen
  • Een keuze van de belangrijkste woordenboeken

De naslagcollectie is geordend via de Library of Congress Classification (LCC). Titels op het gebied van de Italiaanse taal en cultuur staan in de volgende rubrieken:

  • PC : Italian language
  • PR : Italian literature
  • Z : Bibliographies
  • C : Philosophy

Papieren tijdschriften

De lopende jaargangen van tijdschriften op het gebied van de Italiaanse taal en cultuur waarvan geen digitale versie beschikbaar is, zijn geplaatst in de ronde tijdschriftenkast bij entree 6 op de eerste verdieping. Oudere jaargangen van tijdschriften bevinden zich in de S-UB (kelder, trap naast de informatiebalie). Afgesloten tijdschriften staan meestal in het gesloten magazijn en zijn op te vragen via de Catalogus.

Italinemo bevat de inhoudsopgaven van een groot aantal tijdschriften over Italiaanse taal en cultuur worden. Deze kunnen doorzocht worden op titel van het artikel, van het tijdschrift, auteur en keywords.

De MLA is een belangrijke bibliografie voor taal- en letterkunde, ook op het gebied van Italiaans.

De LLBA is een bekende bron voor het vinden van publicaties over Italiaanse taalkunde.

Woordenboeken

Tesoro della lingua italiana delle origini

Opera del Vocabolario italiano

Dizionario etimologico della lingua italiana

L’ enciclopedia italiana : Vocabolario & Dizionario biografico degli Italiani

Catalogi van manuscripten en oude drukken

Bibman Bibliografia dei Manoscritti

Manus: Censimento dei manoscritti delle biblioteche italiane

Edit16: censimento nazionale delle edizioni italiane del XVI secolo

Italiaanse tijdschriften

Catalogo Italiano dei Periodici

Rivisteweb: collezione italiana di riviste di scienze umane e sociali

Circe: progetto di diffusione in veste digitale dei periodici importanti nella storia culturale dell'Europa del XX secolo

Foto's en fotografica

  • Fotografie en reisfotografie van Italië, o.a. bekende gebouwen in Rome, Florence en andere steden (vanaf de negentiende eeuw).
  • Grote collectie negentiende-/vroeg-twintigste-eeuwse fotografie van Italiaanse kunst, architectuur en stadslandschappen door oudste fotografiefirma ter wereld, de Florentijnse Fratelli Alinari (sinds 1852).
  • Sestri en Florence in twintigste-eeuwse documentaire fotografie van Emmy Andriesse (1914-1953).

Kaarten en atlassen

  • Kaartencollectie van Isaac Vossius, 184 zestiende-eeuwse, Italiaanse kaarten (COLLBN 002-01-001 t/m COLLBN 002-08-022) en ca. 25 atlassen.
  • Ca. 500 land- en zeekaarten, militaire kaarten en stadsplattegronden van Italië, waaronder manuscriptkaarten (zestiende eeuw e.v.; zie Collectie Bodel Nijenhuis, portefeuilles 198 t/m 200) en ca. 10 atlassen van Italië.
  • ca. 1000 topografische prenten (zestiende eeuw e.v.) van Italië.

Handschriften en oude drukken

Middeleeuwse handschriften

  • Handschriften met teksten in het Italiaans: BPL 2887 (Petrarca) BPL 3072 (Vita Santo Francesco)
  • Latijnse handschriften vervaardigd in Italië: ca. 400

Na-middeleeuwse handschriften en particuliere archieven

  • Handschriften met teksten in het Italiaans, onder meer: Documenti sul Giansenismo (BPL 2083), Relatione della Corte e governo di Rome (BPL 3087), Astrologia Universalis, etc. (BPL 3161), Viaggio del serenissimo principe Cosimo di Toscana (BPL 3294), Horticello di Fiori (BPL 3480), Relazione di tutto il successo della vittoria de Imperiali contro Bohemi (MAR 74), Relatione di tutti li principi et republiche d'Italia (VGG F 12). 
  • Zie ook het Overzicht van archieven en collecties.

Brieven

  • Zoek op naam in de brievencatalogus. Zie ook de subject guide Brieven.

Overige

  • Pamfletten uit Italië: UBL, Bibliotheca Thysiana en Maatschappij der Nederlandse Letterkunde (zestiende-negentiende eeuw). Zie ook de subject guide Oude drukken.
  • Muziekpartituren van Pietro Antonio Locatelli (1695-1764)
  • Dante-verzameling van mw. Tilly Van de Sande-Swart

Tekeningen

  • Een kleine maar interessante collectie Italiaanse tekeningen met werken van Federico Zuccaro, Filippino Lippi, Guercino, Ubaldo Gandolfi, Lelio Orsi en Jacopo Zucchi.

  • Italiaanse prenten van de zestiende tot en met de negentiende eeuw, met onder andere veel reproductiegrafiek naar schilders als Rafael, Michelangelo en Leonardo.

Webtentoonstellingen

 Glorie van de muzen, lieveling van het volk: Dante in Leiden (2010)