UNESCO erkent Hikayat Aceh manuscripten als werelderfgoed

Gepubliceerd op 18 mei 2023

UNESCO heeft de unieke Hikayat Aceh manuscripten, die door Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) en de Nationale Bibliotheek van Indonesië worden beheerd, erkend als werelderfgoed. In de manuscripten wordt het dagelijks leven in het voormalige sultanaat van Atjeh in Indonesië beschreven. Van de Hikayat Aceh -het verhaal van Atjeh- bestaan wereldwijd nog slechts drie manuscripten. UBL en de Nationale Bibliotheek van Indonesië werken samen op een aantal terreinen en hebben gezamenlijk het voorstel voor erkenning opgesteld en ingediend bij UNESCO. Beide instellingen zijn UNESCO dankbaar voor deze eervolle toekenning.

Deze handschriften zijn nu ingeschreven in het mondiale UNESCO Memory of the World Register. De lijst bevat documentair erfgoed dat van uitzonderlijke betekenis is en bewaard moet worden voor toekomstige generaties. Samen met de toekenning van werelderfgoedstatus dit jaar aan het Magellaan/Oliveira manuscript (VLF 41), beheert de UBL inmiddels vijf documenten met deze internationale UNESCO-status. Dit betreft La Galigo (2011), Babad Diponegoro (2013) en Panji (2017). Deze documenten zijn gedigitaliseerd en via Digital Collections vrij beschikbaar voor onderwijs en onderzoek.

Vanwege de gekozen cookie-instellingen kunnen we deze video hier niet tonen.

Bekijk de video op de oorspronkelijke website of

Nederlandse en Engelse ondertitels zijn beschikbaar voor deze video.

Sultan Iskander Muda

De Hikayat Aceh is een inheemse geschiedenis van het voormalige sultanaat van Atjeh op het eiland Sumatra in het huidige Indonesië. Het is geschreven in het Maleis in Arabisch schrift en beschrijft en looft de Atjehse sultan Iskandar Muda (1583-1636), een nationale held in Indonesië. De Hikayat Aceh is vermoedelijk gemaakt in opdracht van sultana Safiyyat al-Din Syah, de dochter van sultan Iskandar Muda. De tekst bevat veel verhalen over het leven en gebruiken aan de Atjehse rechtbanken, relaties met onder andere Portugal, China en Turkije, interne rivaliteit, oorlogen en (islamitische) religie. Het is een uniek werk dat gebruik maakt van traditionele Maleisische literaire stijlen met een rijke Perzische invloed, vol informatie en historische details.

Het oudere en meer complete manuscript, ca. 1675-1700 (Or. 1954)
in het Bataafs Maleis, uit 1847 (Or. 1983)

Drie manuscripten

Twee Hikayat Aceh manuscripten (Or. 1954 en Or. 1983) worden beheerd door de UBL en één manuscript (ML 421) door de Nationale Bibliotheek van Indonesië. Het Leidse manuscript Or. 1954 is het oudste (ca. 1675-1700) en meest complete manuscript. Or.1983 is hiervan een kopie in het Bataafs Maleis, uit 1847. ML 421 is eveneens een kopie van Or. 1954 en dateert uit het begin van de 20e eeuw. Met slechts drie overgeleverde manuscripten is de Hikayat Aceh een zeer zeldzame tekst. De Hikayat Aceh is daarmee een belangrijke bron voor iedereen die geïnteresseerd is in de islam, internationale betrekkingen en de geschiedenis van Atjeh. Manuscripten Or. 1954 en Or.1983 zijn door de UBL gedigitaliseerd en vrij beschikbaar gemaakt in Digital Collections.