Universiteit Leiden

nl en

Auteursrecht voor auteurs

Het auteursrecht is bedoeld om u als auteur van uw werk te beschermen (Persoonlijkheidsrechten) en om de distributie van uw werk te stimuleren (Exploitatierechten). 

Uitgevers hebben historisch gezien het exploitatiedeel (openbaar maken en verveelvoudigen) voor hun rekening genomen en zijn om die reden in de loop der tijd ook de exploitatierechten exclusief gaan claimen. In veel contracten moest een auteur deze rechten dan ook exclusief overdragen aan een uitgever. 
Door ontwikkelingen in de wetenschappelijke communicatie (ontwikkeling van het internet en bijvoorbeeld de Open Access-beweging) claimen veel uitgevers niet meer exclusief de exploitatierechten, maar gaan ze ermee accoord dat zij deze rechten namens een auteur mogen uitvoeren. Dit wordt in de regel geregeld in een niet-exclusieve overeenkomst of een licentie. 

Uitgevers kunnen hun werk nog steeds doen met een dergelijke licentie of niet-exclusieve overeenkomst, maar hanteren in de regel een embargo-periode voor de auteur om zijn/haar werk op een andere wijze openbaar te maken en/of te verveelvoudigen, bijvoorbeeld door opname in een institutioneel repositorium. Dit is vaak de periode waarin de uitgever de investering (coƶrdinatie van de peer review / redactioneel werk / distributie / promotie etc.) kan terug verdienen. 

Wilt u in 10 minuten weten wat auteursrechtelijk de essentie van de zaak is - bekijk dan de eerste 10 minuten van het betoog van Prof. D. Visser [Afd. Ondernemingsrecht, Civiel Recht, Faculteit der Rechtsgeleerdheid]

Stichting SURF heeft een kort filmpje gemaakt van 2,5 minuut dat uitlegt waarom en hoe u uw auteursrecht kunt behouden. Bekijk de film

Verschillende instanties hebben licenties opgesteld voor auteurs. Deze licenties helpen u bij het behouden van uw auteursrecht en stellen u in staat om uw werk op het internet beschikbaar te stellen. De voorbeelden hieronder kunt u gebruiken bij het afsluiten van een contract met uw uitgever.

Licenties

  • Door stichting SURF is een Copyright Toolbox opgesteld met hierin de Licentie tot Publiceren, ofwel the Licence to Publish. Deze licentie tot publiceren heeft als doel een eenduidige licentie te creĆ«ren voor auteurs. Als de auteur deze licentie aanbiedt aan de uitgever, in plaats van de uitgeverslicentie te tekenen, weet hij of zij zeker dat geen overbodige delen van het auteursrecht worden overgedragen. 
     
  • SPARC is the Scholarly Publishing and Academic Resources Coalition, een collaboratie van verschillende universiteiten en organisaties in Amerika. Zij hebben hier ook een campagne over auteursrecht, Author Rights, opgezet en hierbij een addendum opgesteld die meegestuurd kan worden bij een uitgeverscontract.

Standaardbrieven

  • De volgende brief (pdf) is door de Universiteit Tilburg opgesteld om toestemming voor opname in een institutioneel repositorium te vragen aan de uitgever voor publicaties die al eerder verschenen zijn. 
     
  • Voor promovendi wordt de volgende tekst (pdf) gebruikt om toestemming te vragen voor opname in een institutioneel repositorium. Let op, deze tekst is toegespitst op proefschriften. 
     
  • Open Access Leiden heeft ook een standaard-toelichting opgesteld om toestemming van uw co-auteur(s) te vergaren voor het opnemen van uw publicatie in het repositorium. Deze informatie kunt u eventueel zelf verwerken in een brief. Deze toelichting is er in een Nederlandse (pdf) en in een Engelse (pdf) versie.