Universiteit Leiden

nl en

Bibliotheekmaterialen in het onderwijs

Boeken en artikelen binnen het auteursrecht beschikbaar maken voor studenten

Linken naar artikelen, boeken of boekdelen mag altijd

Linken naar artikelen, boeken of boekdelen (mits rechtmatig toegankelijk) is altijd toegestaan. Is de publicatie beschikbaar in de Catalogus van de UBL? Maak dan een link aan.

Korte overnames

Korte overnames zijn afgekocht, deze vallen onder de readerovereenkomst met de Stichting PRO. Hiervoor geldt wel dat een correcte bronvermelding moet worden gegeven.

Samengevat is een kort gedeelte: 
a. Niet-literair boek: maximaal 10.000 woorden, maar niet meer dan een derde van het gehele werk (bij meerdere gedeelten uit een niet-literair werk mag de totale omvang dus niet boven de 10.000 woorden uitkomen); 
b. Tijdschriften: maximaal 8000 woorden, maar niet meer dan een derde van de betreffende aflevering; 
c. Literaire geschriften: maximaal 2500 woorden proza of maximaal 100 regels poëzie; mits niet meer dan een tiende deel van het gehele oorspronkelijke werk. 
d. Grafieken, tabellen, schema's, foto’s en illustraties tellen voor 200 woorden. Er mogen maximaal 25 van deze ‘eenheden’ uit een oorspronkelijk werk worden overgenomen. 
e. Onbewerkte overheidspublicaties en jurisprudentie zijn vrijgesteld van auteursrechten. Het gaat hier om jurisprudentie zoals ze in oorspronkelijke staat door de rechterlijke macht openbaar is gemaakt. Dus niet door een uitgever verzamelde uitspraken. Hetzelfde geldt voor wetgeving: alleen uit de Staatscourant, het Staatsblad en het Tractatenblad mag vrij worden overgenomen. Elke rechterlijke uitspraak, inclusief annotatie, wordt altijd aangemerkt als korte overname.

Een gemiddelde boekpagina omvat maximaal 400 woorden. Hulpmiddelen bij het tellen van woorden in digitale bestanden zijn Microsoft Word (via Tools - Wordcount) en sites als Wordcounttools, dat het aantal woorden in pdf-bestanden telt.

Lange overnames

Voor niet-korte werken dient u uit te zoeken of het toegestaan is de gehele pdf op te nemen in Blackboard. Voor een groot aantal tijdschriften van grote uitgevers geldt dat de toestemming voor het gebruik van het materiaal in readers en de elektronische leeromgeving al is geregeld in de licentieovereenkomsten die zijn afgesloten met de UBL. Tijdschriftartikelen van bepaalde uitgevers mogen daarom in hun geheel in Blackboard worden opgenomen. U kunt het beleid van de uitgever nagaan in de module Gebruiksvoorwaarden gelicentieerde digitale bronnen

Let op! Het beleid van uitgevers kan veranderen. Controleer dus regelmatig of opname in Blackboard nog is toegestaan, anders riskeert u hoge boetes! Wij adviseren u dan ook om zoveel mogelijk te kiezen voor linken in plaats van opnemen. 

Als uw uitgever niet te vinden is op deze lijst, dan raden wij aan een link te maken naar het artikel op de uitgeverssite.

Open Access

Ook kunt u zoeken naar Open Access publicaties. Deze publicaties mogen zonder problemen in hun geheel worden opgenomen in Blackboard. 

Lange secties zonder licentie en links

Wilt u een lange sectie opnemen in Blackboard die niet aan bovenstaande voorwaarden voldoet dan kunt u een verzoek indienen bij Stichting PRO. Stichting PRO is door veel uitgevers gemachtigd een groot deel van de toestemmingsverzoeken tegen standaardvoorwaarden af te handelen. Hierbij geldt dat het aantal studenten dat deelneemt aan het vak, gelijk is aan het aantal readers. Bij Stichting PRO moet u éérst een toestemmingsaanvraag indienen en daarna een vergoeding betalen. Voor de toestemmingsaanvraag heeft Stichting PRO een portal ingericht. Inloggen op de portal van Stichting PRO gaat via een registratienummer dat beschikbaar is via het UFB (readers@ufb.leidenuniv.nl). De portal beschikt eveneens over een digitale woordenteller waarmee uw overnames beoordeeld kunnen worden op lengte. Indien Stichting PRO het toestemmingsverzoek niet zelf kan afhandelen, wordt het toestemmingsverzoek doorgestuurd naar de betreffende uitgever, of teruggestuurd naar de aanvrager. 

De kosten van toestemming voor niet-korte overnames kunnen hoog oplopen en zijn voor rekening van het instituut. Er wordt ten zeerste aanbevolen om in deze gevallen te kiezen voor een gedrukte reader. De Service Desk regelt dan de afdracht aan de Stichting PRO en de kosten worden doorberekend aan de studenten in de readerprijs.

Papieren readers

Stelt u het materiaal in een papieren reader beschikbaar dan regelt de Service Desk de afdracht aan Stichting PRO; deze wordt in de readerprijs doorberekend aan de studenten. Deze optie wordt ten zeerste aanbevolen

In de module Gebruiksvoorwaarden gelicentieerde digitale bronnen staat of de UBL een licentie heeft die toestaat dat de publicatie mag worden opgenomen in een reader. In de lijst vindt u elektronische tijdschriften, databases en e-books die toegankelijk zijn via de bibliotheek en waarvan de licentie het gebruik in een gedrukte reader toestaat. Bij het gebruik van materiaal uit deze lijst hoeft niet gelet te worden op het aantal woorden of afbeeldingen en kunnen artikelen zonder problemen worden gebruikt in gedrukt onderwijsmateriaal. De lijst wordt regelmatig geüpdatet en is aan sterke veranderingen onderhevig. Artikelen zonder embargo uit het Leids repositorium mogen, met de vermelding van de juiste verwijzing, zonder betaling worden opgenomen in een papieren reader (wel voor PRO aanmerken dat het gaat om een Open Access publicatie).

Beeld en geluid

  1. Linken mag altijd. Linken naar plaatjes, filmpjes of ander materiaal online is altijd toegestaan.
  2. Afbeeldingen met een licentie die hergebruik toestaat (bv. Creative Commons) zijn zonder problemen op te nemen in Blackboard. Zoek via Google Afbeeldingen > Geavanceerd zoeken en selecteer bij Gebruiksrechten de optie gelabeld voor hergebruik. Voor meer informatie over Creative Commons licenties vindt u hier meer uitleg
  3. Het citaatrecht staat ook toe dat afbeeldingen, kunstwerken, foto’s en korte video- of audiofragmenten mogen worden geciteerd of hergebruikt in Blackboard. Het citaat moet echter wel functioneel zijn, en dus niet alleen maar ter versiering of opleuking. 
  4. Het embedden van materiaal, zoals filmpjes, in Blackboard is toegestaan, indien de bron vrij en legaal toegankelijk is. 
  5. Geef bij elk soort materiaal altijd een goede bronvermelding. De bron, waaronder de naam van de maker, moet altijd op duidelijke wijze worden vermeld, tenzij dit redelijkerwijs niet mogelijk is.