Afscheidscollege

Luc Amkreutz, conservator prehistorie bij het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en bijzonder hoogleraar Public Archaeology aan de Universiteit Leiden, heeft een missie: het verleden toegankelijk en relevant maken voor een breed publiek. Hij is de nieuwe Eugene Dubois Wisselhoogleraar aan de Faculty…

De universiteit en haar hoogleraren profiteerden van de Nederlandse koloniën, blijkt uit een recent rapport. Onderzoeker Ligia Giay vertelt.

De koning heeft opdracht gegeven om het koloniale verleden van het koningshuis te laten onderzoeken. De commissie wordt voorgezeten door emeritus hoogleraar Gert Oostindie, die in verschillende media reageert op dit nieuws.

De archeoloog zien als een hedendaagse sjamaan. Een opvallende vergelijking die bijzonder hoogleraar Public Archaeology Luc Amkreutz maakt in zijn oratie.

De slogan van de Faculteit der Archeologie: 'De toekomst van het verleden begint in Leiden', klinkt als loos marketingjargon. Maar er zit wel degelijk iets in. Het verleden leert ons veel over klimaatverandering en doet het ergste vrezen voor onze toekomst. Archeoloog Gerrit Dusseldorp doet een appèl…

Omstreden monumenten en ander erfgoed, protesten in Nederland in de vorige eeuw, discussies over de canon, Verlichting, slavernij, islam en centrale examens waren enkele onderwerpen binnen het thema van deze ICLON-nascholingsdag Geschiedenis.

Het onderzoek “Vaderschap in de eerste 1000 dagen na een verleden van kindermishandeling: een ‘mixed methods’ onderzoek naar stress, welzijn en opvoedgedrag.” van Renate Buisman krijgt een NVO subsidie van 25.000 euro. Er is weinig bekend over de doorwerking van vroegkinderlijk trauma in het beginnende…

Op Bonaire groeit de interesse in voorouderonderzoek. Het project Proteha Mi, een initiatief van het Bonaire Archaeological Institute (BONAI), helpt eilandbewoners hun familiegeschiedenis te ontrafelen. Onder leiding van archeologen Daudi Cijntje, Maaike de Waal en BONAI-directeur Lauriane Ammerlaan…

18 van de 150 nieuw verkozen leden van de Tweede Kamer hebben aan de Universiteit Leiden gestudeerd of hebben er hun promotieonderzoek gedaan. Wie zijn zij en welke studies hebben zij gedaan?

Het is belangrijk om racisme bespreekbaar te maken, zowel in de opvoeding als in organisaties. Judi Mesman vertelt hierover in de podcast De Correspondent.

22 van de 150 nieuw verkozen leden van de Tweede Kamer hebben aan de Universiteit Leiden gestudeerd of hebben er hun promotieonderzoek gedaan. Maar wie zijn zij en welke studies zijn favoriet?

Het koloniale verleden van Nederland staat volop in de belangstelling volgens hoogleraar Rick Honings. Maar in een opiniestuk van Trouw vraagt hij zich af waarom we dan onze archieven niet opstellen voor Indonesische onderzoekers.

Voor veel docenten zijn ze redders in nood: de mensen van de Science Teacher Support Desk. Zijn er technische problemen? Dan schieten zij direct te hulp. Veerle Warnders is een van hen en vertelt wat er zo leuk is aan haar baan.

De Universiteit Leiden viert in 2025 haar 450-jarig bestaan met een goedgevuld programma voor oog, oor en geest. Het lustrumjaar opent met een feestelijke dies natalis op vrijdag 7 februari. Op het programma staan verder onder meer een alumnifestival, drie tentoonstellingen en een grachtenconcert.

Veertig archeologiestudenten staan onwennig met een schep tussen de weilanden in Oss. Tijdens hun allereerste dag veldwerk gaan ze spieren aanspreken waarvan ze nog niet wisten dat die bestonden.

In de aflevering van zaterdag 20 februari gaat musicaltalent Danny de Munk op zoek naar informatie over zijn verleden. Vanwege zijn grote succes op jonge leeftijd, kan hij zich hier nog weinig van herinneren.

Jongeren enthousiast maken over geschiedenis, dat kan best zonder boeken. Leidse wetenschappers reisden af naar Marokko om samen met scholieren cultureel erfgoed na te bouwen in het populaire videospel Minecraft. Het resultaat: één virtuele veertiende-eeuwse stadspoort – en twintig tieners met meer…

Mikael en zijn moeder mogen vooralsnog toch in Nederland blijven: de jongen is een nieuwe procedure gestart. In radioprogramma Nieuws en Co vertelt hoogleraar Marlou Schrover er meer over.

De Gazaoorlog veroorzaakt niet alleen problemen in Israël. Ook in de regio eromheen nemen de spanningen toe. Universitair docent Maaike Warnaar vertelt er meer over bij ‘BNR’s Big Five’.

Hoe had Nederland eruitgezien als er geen slavernij was geweest? Op die vraag geeft universitair docent Karwan Fatah-Black antwoord in de podcast Zwart-wit verleden van Omroep Brabant.

In Nederland is er nog veel dat aan Indië en Indonesië herinnert en andersom zijn er nog veel sporen van de Nederlandse overheersing in Indonesië te vinden. Hoe gaan beide landen om met dit koloniale verleden? En staan er nog rekeningen open?

Historici startten onlangs het vooronderzoek naar de rol van de Universiteit Leiden in het koloniale en slavernijverleden. De kennis hierover is nog te beperkt en te versnipperd. Met een nieuwe bril inventariseren ze Leidse archieven en collecties. Een interview met historici Alicia Schrikker en Ligia…

Het is cruciaal dat de Universiteit Leiden reflecteert op haar eigen koloniale verleden. Dat stelde Cleveringahoogleraar Gert Oostindie in zijn oratie op 24 november. ‘Als universitaire gemeenschap moeten wij onszelf een spiegel durven voorhouden en, waar nodig en mogelijk, ook concrete stappen zett…

De jaarlijkse dodenherdenkingen op de Dam en Waalsdorpervlakte, de Nederlandse excuses voor het slavernijverleden en de Cleveringa-oratie zelf: onze omgang met de geschiedenis is vaak vooral ritueel, vertelt Cleveringahoogleraar Frank van Vree die op 27 november zijn oratie uitspreekt.

Als kind was Geert-Jan Janse al gefascineerd door de manier waarop objecten het verleden dichterbij kunnen brengen. Op 16 november houdt hij een Museum Talk over zijn werk bij Vereniging Rembrandt.

Door een jeugdtrauma kan iemand soms een leven lang met zichzelf in de knoop zitten. Veel behandelaars durven deze kwetsbare patiënten niet te confronteren met hun verleden, omdat ze bang zijn dat de patiënten dit niet aankunnen. Toch kan zogeheten exposure-therapie heel zinvol zijn voor deze groep…

Als het aan universitair docent Evelien Walhout ligt, weten we over een jaar precies waaraan Haarlemmers en Zwollenaren een eeuw geleden overleden. Samen met collega’s van andere universiteiten is ze het platform doodsoorzaken.nl gestart. ‘Ergens rond de eeuwwisseling zie je een overgang van epidemische…

Excuses voor het slavernijverleden. Op 19 december 2022 bood premier Mark Rutte die namens de Nederlandse staat aan en op 1 juli 2023 volgde koning Willem-Alexander. Die tweede datum, waarop het precies 150 jaar geleden was dat de slavernij feitelijk werd afgeschaft in Suriname, markeerde ook het begin…

De aandacht voor het koloniale verleden mag dan toenemen, veel aspecten ervan zijn nog steeds onderbelicht. De Volkskrant maakte daarom, onder andere, in samenwerking met Leidse onderzoekers Anne-Marieke van der Wal-Rémy en Alicia Schrikker een ‘canon van het Nederlandse onderbelichte verleden’, die…

Overblijfselen uit het verleden liggen voor een groot deel verborgen in rivieren, meren en zeeën. Helaas kijken we zelden onder water, en onbekend maakt onbemind. Martijn Manders vertelt in zijn oratie waarom onderwaterarcheologie zo belangrijk is voor het begrijpen van onze geschiedenis.

In de afgelopen periode hebben wij, het college van bestuur en de decanen, van verschillende kanten signalen ontvangen dat, als gevolg van het conflict tussen Israël en Hamas, er nog altijd sterke gevoelens van spanning, angst en onveiligheid binnen onze universitaire gemeenschap bestaan. Omdat wij…

Immunoloog Leendert Trouw heeft zich gespecialiseerd in het complementsysteem, een onderdeel van ons afweersysteem. Bij sommige ziekten helpen medicijnen om dat systeem te activeren of juist te remmen. Dat kan het beste ‘op de juiste plaats en op het juiste moment’ – de titel van zijn oratie.

Gifjes, memes en video’s: wie een social-mediaplatform opent, kan onmogelijk anders concluderen dan dat we tegenwoordig in een visuele cultuur leven. Maar nieuw is die rol van beeld in het sociaal verkeer niet, betoogt universitair hoofddocent Marika Keblusek. Zij gaat met een NWO Open Competitie (Large)-beurs…

Organisatie

Een vak als geschiedenis draait om het verleden. Dat brengt vaak geblader in oude documenten met zich mee, maar in de onderzoeksmaster History pakt universitair docent Dario Fazzi het anders aan. Zijn studenten werken met Virtual Reality.

Welke ontwikkelingen gingen vooraf aan het moderne Standaardnederlands? Promovenda Iris Van de Voorde deed onderzoek naar ‘pluricentriciteit’, ofwel het idee dat taalnormen op meerdere plekken ontstaan en zich van daaruit verspreiden. Promotie op 19 april.

Een samenwerking tussen taalkundigen, geografen en antropologen moet duidelijk maken hoe talen zich gedurende duizenden jaren hebben verspreid door Zuid-Amerika. Universitair hoofddocent Rik van Gijn is verantwoordelijk voor de taalkundige kant van dit NWO-project.

Bij de komende tussentijdse verkiezingen voor de Faculteitsraad zijn twee vacante zetels beschikbaar. Wat kunnen kandidaat-leden verwachten? Hoogleraar en FR-lid Jos Schaeken vertelt er meer over.

Jongeren met goede vriendschappen ervaren minder angst- en depressieklachten, ontdekte promovenda Iris Koele in haar onderzoek naar de sociale relaties van middelbare scholieren. ‘Als psycholoog neem ik vrienden mee in het behandelplan: wie bel je als het even niet gaat?’

We hebben het te weinig over stilte, vindt universitair docent Gerlov van Engelenhoven. Met een Veni-beurs wil hij de rol van zwijgen in protestbewegingen te onderzoeken. Zegt een stilte soms echt meer dan duizend woorden?

Waar de Rekenkamer vroeger eens per jaar een onderzoek uitvoerde, krijgt de gemiddelde ambtelijke organisatie er tegenwoordig een paar per jaar te verwerken. Is dit nodig omdat er tegenwoordig zoveel fout gaat? Welnee, betoogt bijzonder hoogleraar Sjoerd Keulen.’

De juiste student op de juiste plek. Daarvoor maken LIACS opleidingsdirecteur Frank Takes en onderwijscoördinator Joyce Glerum zich hard met het Wisselstroomproject. Volgend jaar hopen zij een gestandaardiseerd protocol te hebben dat het makkelijker maakt voor informaticastudenten om door te stromen…

Een nieuw soort sla zou botverlies bij astronauten moeten voorkomen. KIJK schreef over de aankondiging, en vroeg hoogleraar moleculaire microbiologie Dennis Claessen naar zijn mening over de mogelijke oplossing.

Bij vrouwen met hartklachten duurt het vaak langer voordat de juiste diagnose wordt gesteld. In haar Annie Romein-Verschoorlezing vertelt hoogleraar Hester den Ruijter over de invloed van hormonen op het hart en het belang van medisch onderzoek dat zich specifiek richt op de vrouw.

Hoe je over jezelf denkt is belangrijk voor de keuzes die je maakt. Adolescenten staan voor een toekomstbepalende studiekeuze, terwijl hun zelfbeeld nog steeds sterk in ontwikkeling is. Lastig? Zelfbeeldtraining tijdens een tussenjaar kan uitkomst bieden, blijkt uit onderzoek van psycholoog Laura van…

De rekenprestaties van leerlingen uit groep 8 zijn de afgelopen jaren licht gestegen. Dat laten de resultaten van Peil.rekenen-wiskunde zien, een grootschalig onderzoek dat Kohnstamm Instituut, Cito, Universiteit Leiden en KPC Groep in 2019 in opdracht van de Inspectie van het Onderwijs hebben uitgevoerd.…

Hij deed een Engelstalige opleiding, volbracht een master in het buitenland en geeft nu les binnen een Engelstalige opleiding aan de Campus Den Haag. Eigenlijk is Jan Meijer de definitie van een internationale wetenschapper en daar is hij trots op.

Omdat ze het zelf in hun studententijd zo goed hadden kunnen gebruiken. Dát is voor veel alumni de reden om zich aan te melden voor het mentornetwerk van de Universiteit Leiden. Zo'n 2200 alumni staan online klaar om studenten hulp te bieden en vragen te beantwoorden over studie, stage of carrière.…