Mythen zijn van alle tijden en komen over de hele wereld voor. In de laatste tweehonderd jaar is de mythe een geliefd onderzoeksobject van wetenschappers geworden, gaandeweg vanuit steeds meer disciplines.

Waar komt het Nederlands vandaan? Nieuwe hoogleraar Alwin Kloekhorst kijkt voor een antwoord op die vraag naar millennia-oude talen uit Anatolië, het Aziatische gedeelte van het huidige Turkije. ‘Een nieuwe interpretatie in één van de Anatolische talen kan gevolgen hebben voor tientallen andere tale…

Bij universitair hoofddocent Jenneke van der Wal zat het mee de afgelopen tijd. Na een toegekende Vici- en Una Europa-beurs, mag ze nu ook een Ammodo Science Award in ontvangst nemen. ‘Het is een fijne bevestiging dat ik waardevol werk doe.’

De vastgeketende mensen in de grot, de wagenmenner van de ziel, de bolletjesmensen van Aristophanes, de Nobele Leugen, het verzonken Atlantis…

Congres/symposium

Elke week ontvangt Christine Carrington voor het programma ‘Het Nachtelijk Gesprek’ van Unity.NU een bekende regiogenoot in haar slaapkamer voor een openhartig gesprek. Deze week was Alwin Kloekhorst, universitair hoofddocent bij Taalwetenschappen, te gast. Hij sprak o.a. over zijn interesse voor taalwetenschap…

Het Skandapurāṇa Project, dat een internationaal consortium van wetenschappers verenigt, bestaat uit een team van onderzoekers die werkzaam zijn op verschillende gebieden van de geesteswetenschappen. We creëren een kritische editie van een fundamenteel werk uit de purāṇische literatuur en traceren zo…

Hoogleraar Slavische en Baltische talen en cultuurgeschiedenis prof.dr. J. (Jos) Schaeken is vanaf 1 maart 2025 interim vice-decaan van de Faculteit Geesteswetenschappen. Hij volgt vice-decaan Mirjam de Baar op, die per die datum haar tweede termijn afsluit.

In een gesprek geef je allerlei informatie aan de luisteraar. Zo kun je aangeven dat je zeker van iets bent, of dat je het via via hebt gehoord. Universitair hoofddocent Jenneke van der Wal krijgt een Vici-beurs om te onderzoeken of de manier waarop mensen dit doen taalafhankelijk is.

Hoe eerder je kinderen kennis laat maken met een taal, hoe sneller ze erdoor gegrepen kunnen worden en zien dat er meer is dan alleen het Nederlands of Engels. Dat is het uitgangspunt van de taallessen voor het basisonderwijs waar Alisa van de Haar, universitair docent Frans, aan meewerkte. ‘Decanen…

Wanneer explodeert de zon? En wat gebeurt er in je lichaam als je veel te veel eet? De afgelopen maanden zijn deze en vele andere vragen binnengekomen bij Postbus 71. Het Citizen Science Lab en Leiden2022 werken samen om de publieksvragen te beantwoorden.

Lang was het in Nederland volkomen normaal dat iedere regio een eigen taal of dialect sprak. Dat werd niet als probleem gezien, maar als uitdrukking van de eigen identiteit. Hoewel taal- en staatsgrenzen nog altijd niet parallel lopen, is de waardering voor zulke verschillen verdwenen. Wie mee wil doen…

Erik-Jan Zürcher, hoogleraar Turkse talen en culturen, geeft uit protest tegen het repressieve regime van de regering Erdogan een hoge Turkse onderscheiding terug. ‘De solidariteitsverklaringen stromen vanuit de hele wereld binnen. Ook uit Turkije.’

De verwerving van een tweede taal is volgens Nivja de Jong ‘het mooiste onderwerp van de taalwetenschap’. Als recent benoemde hoogleraar Tweedetaalverwerving en didactiek gaat ze aan de slag met de vraag hoe je mensen zo’n nieuwe taal het best kunt leren.

Vijftienhonderd jaar geleden was het in het noordwesten van wat wij nu China noemen een wirwar van volkeren. Hoe hebben die Indiërs, Khotanezen en Tocharen elkaar en elkaars talen beïnvloed? Universitair hoofddocent Michaël Peyrot krijgt een ERC-beurs van bijna twee miljoen euro om dit ‘web van contacten’…

Locatief, genitief, instrumentalis. Bij het horen van deze grammaticale termen, breekt het angstzweet je misschien uit. Toch gebruiken veel Europeanen naamvallen dagelijks en ook in het Nederlands zitten restanten van het naamvallensysteem. Tijdens hun presentatie over de PRE-Class Taalwetenschap vertelden…

Op 7 oktober veroordeelde een rechtbank in Athene, Griekenland, de leiders van de extreemrechtse Gouden Dageraad-partij voor het besturen van een criminele organisatie. Marina Terkourafi, hoogleraar Sociolinguïstiek, bespreekt de historische uitspraak voor het Leiden International Studies Blog.

Een bijzonder jaar voor Nederland: het Eurovisie Songfestival vindt plaats in Rotterdam. Daarnaast bevat de Nederlandse inzending van Jeangu Macrooy een stukje Sranan. Op Kennislink licht docent Fresco Sam-Sin toe wat dit betekent voor de positie van de taal.

Op 16 december promoveert Ruixue Wu. Het Leiden University Centre for Linguistics feliciteert Ruixue!

Peter Hoppenbrouwers

In de zomer zoekt de Volkskrant antwoorden op vragen van lezers. Hoogleraar André Gerrits werkte mee aan een antwoord op de vraag wat er zou gebeuren als alle grenzen opengaan.

Hoogleraar Gijsbert Rutten is recent lid geworden van de Raad voor Nederlandse Taal en Letteren. Op NPO Radio 1 sprak hij over zijn rol als belangenbehartiger van de academische Neerlandistiek.

Van films, video games en historische romans tot Nordic folk bands: het Oudengels uit de vroege Middeleeuwen beleeft in de 21e eeuw een opleving. Samen met internationale collega’s maakte universitair docent Thijs Porck (LUCAS) een boek over de ‘wederopstanding’ van deze dode taal.

Lezing, Lezingenreeks vergelijkende Indo-Europese taalwetenschap (VIET)

Promotieplechtigheden in het Academiegebouw zijn na de zomer een stuk beter te volgen voor familie, kennissen en andere niet-vakgenoten in het publiek. Het College voor Promoties heeft met plezier besloten dat per 1 september ook alle Leidse promovendi hun verdediging zullen aftrappen met een lekenpraatje.…

Wat is lobbyen? Hoe werkt dat? Vanaf februari nemen de hoogleraren Jaap de Jong en Arco Timmermans je mee in de taal van de lobby. Via digitale gastlessen kunnen scholen hun leerlingen kennis laten maken met dit wetenschappelijke vraagstuk van duidelijk maatschappelijke belang.

Dit onderzoek gaat over de verschillende gebruiken van het Mandarijnse

Het BOCA-project verkent nieuwe vormen van het communiceren van academische kennis als een manier om de band tussen de universiteit en de samenleving te versterken.

Dit project onderzoekt de bevolkingsdynamiek in het westen van Zuid-Amerika op basis van sporen in de geografische, genetische, archeologische, etnologische en taalkundige gegevens.

In hoeverre verandert het gebruik van 360-immersie bij een spreektaak de uitgelokte spraak, vergeleken met 2D-presentaties?

Festival

Dit project onderzoekt de rijke taalkundige geschiedenis van de cruciale taalgroepen in Oost-Afrika en omvat een zoektocht naar woorden die wijzen op eerder verloren talen. Deze resultaten, gecombineerd met recent archeologisch en genetisch onderzoek, zullen bijdragen aan een nieuw begrip van de vroege…

Leiden was in 2022 de Europese Stad van de Wetenschap. Omdat wetenschap toegankelijk moet zijn voor iedereen, kunnen burgers sindsdien via Postbus 71 vragen stellen aan wetenschappers. Fenna Poletiek beantwoordde vragen over bewustzijn, de efficiëntie van taal en hoe je het beste een programmeertaal…

De banken van de Waalse kerk waren goed gevuld op vrijdag 23 mei. Meer dan 120 oud-studenten Frans kwamen daar bijeen voor minicolleges, een stukje theater en een discussie over de staat van het vakgebied.

Is Nabateaans ooit een gesproken taal geweest? En zo ja, voor hoe lang? Historisch taalkundige Benjamin Suchard wil deze vragen beantwoorden. Suchard is een van de drie LUCL-onderzoekers die van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) een felbegeerde Veni-subsidie van 250.000…

Hoe kunnen theorieën over moderne desinformatie helpen om te begrijpen hoe dat werkte in de Romeinse tijd?

Tegenwoordig spreken de meeste Europeanen een taal die behoort tot de Indo-Europese taalfamilie. Maar welke talen of taalfamilies werden er in Europa gesproken vóór de komst van de Indo-Europeanen? Het EUROLITHIC-project zoekt antwoorden op deze vraag.

Debat, Paneldiscussie

Het is een van de meest besproken onderwerpen van dit moment: hoe bannen we seksueel grensoverschrijdend gedrag en geweld uit? Alumnus Femke Eisma is woordvoerder van Mariëtte Hamer, de regeringscommissaris die dit hardnekkige maatschappelijke probleem moet aanpakken. Eisma studeerde Nederlands in Leiden.…

Leidse wetenschappers wisten vanaf de zestiende eeuw het Arabisch toegankelijk te maken voor een Westers publiek. Maar hoe deden zij dat?

Aan het einde van de vijftiende eeuw werden twee intrigerende christelijke epische gedichten geschreven in Virgilisch Latijn door de dichters Sannazaro en Vida. Ze deden dit in overeenstemming met de wensen van de paus. Deze epische gedichten, zowel geprezen als bekritiseerd door tijdgenoten, worden…

Jouke Tegelaar en Willem van Boom doen in het NJB verslag van een experiment over de begrijpelijkheid van het wettelijk voorgeschreven verklaringsformulier bij derdenbeslag. De conclusie: het formulier kan en moet begrijpelijker worden gemaakt.