Hoeveel steden telde het Romeinse rijk eigenlijk? En waarom ontstonden er in sommige gebieden binnen het rijk maar enkele steden, terwijl andere juist een dicht stedelijk netwerk kenden? Luuk de Ligt, hoogleraar Oude Geschiedenis, wil het allemaal weten. Met de ERC Advanced Grant van 2,5 miljoen die…

In hoeverre hopen nanodeeltjes zich op in planten en dieren, en welke eigenschappen van de deeltjes spelen hierbij een rol? Willie Peijnenburg, hoogleraar Milieutoxicologie en biodiversiteit kreeg een Marie-Curie beurs toegekend om onderzoek te doen naar de milieueffecten van nanodeeltjes.

Inzicht in het gedrag van kleine druppels in onze cellen kan helpen in de zoektocht naar nieuwe medicijnen,. Een team van Leidse onderzoekers heeft een baanbrekende methode ontwikkeld om te onderzoeken hoe kleine celdruppels veranderen van vloeibaar naar vast. Deze overgang speelt een rol bij verschillende…

Mechanica speelt een grotere rol in bloedvatvorming, en andere ontwikkelingsbiologie, dan lang gedacht. Cellen blijken te reageren op mechanische signalen, zoals druk. Via de extracellulaire matrix, een netwerk van vezelachtige eiwitten, zouden cellen die mechanische signalen over grote afstanden kunnen…

Nienke van der Marel krijgt de New Horizonsprijs in de natuurkunde toegekend voor haar baanbrekende onderzoek naar planeetvorming. Deze prijs gaat naar jonge, veelbelovende onderzoekers in de natuurkunde of wiskunde. De astronome en haar collega’s vonden het eerste observationele bewijs voor stofvallen…

Onlangs ontdekten astronomen een planeet buiten ons zonnestelsel die mogelijk niet om één zon heen draait, maar om drie. Astronoom Frans Snik vertelt waarom deze zogeheten exoplaneten zo interessant zijn, bijvoorbeeld als je op zoek bent naar buitenaards leven.

De onderzoeksgroep van biochemicus Mario van der Stelt sluit zich aan bij het Oncode Institute. Samen met 61 andere onderzoeksgroepen verspreid over 12 academische instellingen gaan zij de strijd aan tegen kanker. Van der Stelt: ‘Hopelijk kunnen onze nieuwe moleculen dienen als startpunt voor nieuwe…

Surinaamse moeders behandelen cultuurgebonden kinderziektes op ongeveer dezelfde manier als de Afrikaanse slaven in Suriname destijds deden. De behandelingen worden ook in Afrika nog toegepast. Dat concluderen etnobotanici van de Universiteit Leiden en Naturalis in PlosOne.

Computerwetenschapper Tim Coopmans gebruikt pen, papier en gewone computers om de best mogelijke quantumcomputer te simuleren. Hij vertelt over zijn onderzoek en hoe dit helpt om een bruikbare quantumcomputer sneller werkelijkheid te maken. ‘Ik hoop dat ik zal meemaken dat quantumcomputers echt iets…

Chemicus Roxanne Kieltyka heeft een ERC Starting Grant van 2 miljoen euro ontvangen. In haar lab maakt ze gels die het materiaal nabootsen dat cellen in ons lichaam ondersteunt. Met de subsidie wil ze deze gels stijf en taai maken – net zoals in het lichaam – en een bio-geprinte miniatuurhartkamer p…

In juni vond het Final Festival plaats, het afsluitende evenement van het ‘Social Science Lab’. Nieuwe deelnemers van Honours College Science and Society presenteerden hun oplossing voor een actueel maatschappelijk probleem.

Hoe kijkt Leids natuurkundige Wolfgang Löffler aan tegen de uitreiking van de Nobelprijs voor de natuurkunde aan Arthur Ashkin, Gérard Mourou en Donna Strickland?

Metamaterialen hebben eigenschappen die afhankelijk zijn van hun vorm en architectuur. Onderzoekers van AMOLF, Universiteit Leiden en de Universiteit van Tel Aviv vonden een nieuwe manier om deze metamaterialen en hun eigenschappen te ontwerpen door expres foutjes in te bouwen. Ze publiceren hun resultaten…

Luuk de Ligt heeft met zijn projectvoorstel 'An Empire of 2000 cities: urban networks and economic integration in the Roman Empire' een prestigieuze ERC Advanced Grant binnengehaald. Het project, dat in 2013 van start zal gaan, gaat plaats bieden aan in ieder geval zes aio's en twee postdocs.

Ruimteonderzoeksinstituut SRON, de Universiteit Leiden en de TU Delft stellen zes wetenschappers aan voor gezamenlijk ruimteonderzoek. Het gaat om onderzoek naar exoplaneten, naar de evolutie van structuur in het heelal en naar technologie om nieuwe grensverleggende ruimteinstrumenten te ontwikkelen…

Cellen in ons lichaam voeren continu kleine taakjes uit, zoals het repareren van wonden. Ze oefenen kracht uit door van vorm te veranderen. Maar hoe vertalen cellen hun vorm in het uitoefenen van kracht in een specifieke richting? Experimentele en theoretische Leidse fysici heeft nu een aanwijzing gevonden…

Voor veel scheikundigen aan de universiteit is het de ultieme droom: een middel ontwikkelen dat écht bij patiënten terechtkomt. Maar de weg daarnaartoe is lang en onzeker. Nu mag het Leidse middel nizubaglustat door naar de derde fase van klinisch onderzoek. Dat is mogelijk dankzij een investering van…

Veel arme mensen in Indonesië zijn voor hun sociaal vangnet voornamelijk afhankelijk van hun familieleden, buren en de lokale gemeenschap. Een van deze vormen van hulp vanuit de gemeenschap wordt in Midden-Java ‘jimpitan’ genoemd. Promovendus Ayu Swaningrum onderzocht hoe dit systeem van sociale zekerheid…

Er is weinig bekend over de Leidse studenten en medewerkers van de universiteit die omkwamen in de Tweede Wereldoorlog. Studenten onder leiding van hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde Yra van Dijk gingen op onderzoek uit en komen met aanbevelingen.

De financiële markten bestuderen met behulp van bèta-instrumentarium als waren ze een natuurverschijnsel. In Groot Brittannië en de Verenigde Staten gebeurt het al. En straks ook in Leiden. Het levert een nieuw type handel in financiële producten op. ‘Goed voor de economie.’

Het is niet gemakkelijk om een nanodeeltje van 5 nanometer te betrappen. Leidse natuurkundigen lukte het door van een 120 nanometer lang goudstaafje een detector te maken.

Leidse onderzoekers zijn erin geslaagd in het lab te laten zien hoe moleculaire voetballen, ook wel buckyballs genoemd, in de ruimte kunnen ontstaan. De metingen zijn bijzonder, omdat een nieuwe chemie ten toon wordt gespreid: top-down, van groot naar klein, waarbij aromaten worden omgezet in interstellair…

‘Onderwijs heeft altijd al heel erg mijn interesse gehad’, aldus de gepassioneerde Michiel Hogerheijde. Hij was al voorzitter van de opleidingscommissie Sterrenkunde en geeft al vele jaren les. Maar sinds 1 oktober is hij ook de nieuwe opleidingsdirecteur bachelor Sterrenkunde. ‘Ik vind het ontzettend…

Hoe reis je op de meest efficiënte manier? Reispaden van wilde primaten bieden nieuwe inzichten in de mentale vermogens van primaten, inclusief de mens. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van de Universiteit Leiden en de Universiteit van Amsterdam heeft de resultaten van dit wereldwijde…

Op een simpele manier stoffen detecteren die laten zien of iemand gezond of ziek is, of meten hoe gezond de omgeving is, en het resultaat meteen terugkoppelen aan die persoon. Het is in een notendop wat de onderzoekers binnen de NWA-route ‘Meten en detecteren van gezond gedrag’ willen ontwikkelen.

Groene steden en een goed beschermd voedselsysteem: Roy Remme en Oliver Taherzadeh onderzoeken manieren om dit te bereiken. Maar hoe kunnen hun wetenschappelijke bevindingen leiden tot maatschappelijke verandering? Ze delen hun ervaringen met beleidsinitiatieven.

Zoeken naar atmosferen rondom planeten buiten ons zonnestelsel is zoeken naar buitenaards leven. Sterrenkundige Sebastian Zieba gebruikte data van de James Webb Space Telescope om kleine rotsachtige exoplaneten te bestuderen, maar vond nog geen buitenaardse wezens. Toch zijn zijn bevindingen erg interessant…

Hoewel deze twee disciplines ooit gescheiden paden bewandelden, zijn ze tegenwoordig nauw met elkaar verbonden. In dit artikel bespreken we wat beide vakgebieden precies inhouden, waarin ze elkaar overlappen en waar ze van elkaar verschillen.

Hoogleraar Cardiothoracale Chirurgie, in het bijzonder de longchirurgie, Jerry Braun spreekt op vrijdag 23 september zijn oratie uit met als titel ‘Uit talloos veel miljoenen’. Braun is al vanaf januari 2020 hoogleraar en waarnemend afdelingshoofd Cardiothoracale Chirurgie in het LUMC. In verband met…

Muziek wordt ook wel eens een 'gevoelstaal' genoemd, het kan bij mensen sterke gevoelens opwekken zonder dat daarvoor een woord gewisseld hoeft te worden. Maar hoe leren we wat muziek betekent, en hoe verschilt dat per persoon? Neurowetenschapper Rebecca Schaefer gaf in het kader van de tentoonstelling…

De cognitieve oorsprong van het menselijk vermogen om taalkundige regels te leren. Daar wordt naar gezocht in een groot interdisciplinair NWO-onderzoeksproject. En dat valt nog niet mee, volgens taalkundige Andreea Geambaşu en haar collega's. Promotie op 11 december.

Roderick Bouman is collectiebeheerder van de Leidse Hortus botanicus. Hij houdt bij welke planten er in de Hortus zijn, waar die vandaan komen en zorgt dat bezoekers er de juiste informatie over kunnen vinden. ‘Wij zijn ook gewoon een museum’ , zegt Bouman. ‘Alleen zijn onze objecten levend. Dat maakt…

Alireza Mashaghi van het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR) zal met behulp van de modernste technologie verkeerd gevouwen eiwitten onderzoeken die een rol spelen bij spierdystrofie. Zijn doel: tot nieuwe inzichten komen die in de toekomst leiden tot nieuwe therapieën. Mashaghi ontvangt…

De duurzame productie van waterstof kan mogelijk efficiënter door slim gekozen zout aan het proces toe te voegen. Onderzoekers van het Leids Instituut voor Chemisch onderzoek hebben in samenwerking met natuurkundigen van de Universiteit Twente ontdekt dat het type zout dat aanwezig is bij de productie…

Synthetische brandstof is schoner dan natuurlijke olie, maar het productieproces is nog niet efficiënt genoeg. Nu hebben wetenschappers voor het eerst direct de moleculen waargenomen die uit het chemische proces ontstaan. Het opent de deur richting efficiënte ‘designer’ katalysatoren. Publicatie op…

Ontdek vier alternatieve kleurkeuzes van de 'foto' van het zwarte gat in de tentoonstelling 'Dichter bij het zwarte gat', nu te zien in Rijksmuseum Boerhaave, Leiden.

Milieuwetenschapper Martina Vijver is dolblij met haar ERC Consolidator Grant. Deze prestigieuze beurs geeft erkenning, zo vindt ze, voor het bestuderen van het gedrag en de mogelijke toxiciteit van nieuwe nanomaterialen in biologische leefgemeenschappen.

Leidse wetenschappers zijn in bloedmonsters op zoek naar stoffen die voorspellen of patiënten ernstige COVID-19-symptomen zullen ontwikkelen of niet. Aan de hand van die kennis willen ze gerichte behandelingen aandragen om ernstige symptomen te voorkomen. Ze hopen binnen een week met de eerste resultaten…

Tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen op 6 januari 2015 is bekend gemaakt dat Annelien Zweemer, Leiden Academic Centre for Drug Research, is benoemd tot Ontdekker van het jaar 2014. Matteo Brogi, Leidse Sterrewacht, heeft het beste proefschrift van 2014 geschreven…

Is teleportatie het vervoermiddel van de toekomst? Welke invloed had de 16e-eeuwse geleerde Scaliger op het besef van tijd? Ontdek het in de Nacht van Ontdekkingen op zaterdag 15 september in Leiden! Wetenschappers geven flitscolleges en buigen zich samen met het publiek, kunstenaars en muzikanten over…

Misleidende grafieken, afkalvende democratie en verzwakkende botten door medicijnen. Met subsidies die het Leids Universiteits Fonds op 12 oktober toekende, gaan onderzoekers aan de slag met deze actuele problemen.

Eén klein molecuul dat zowel griep-, corona-, hiv- en zika-virussen kan vernietigen: het bestaat. Biofysicus Niek van Hilten droeg eraan bij, hij promoveert 14 september.

Wat hebben lakenhandel en slavernij met elkaar te maken? Best veel, bewijst de bachelorscriptie van geschiedenisstudent Sjoerd Ramackers. Hij toont aan dat lakenhandelaar Daniel van Eijs nauw verbonden was aan vier plantages in Berbice, een voormalige Nederlandse kolonie aan de noordkust van Zuid-Am…

Quantumsoftware is essentieel om quantumtechnologie te laten werken. De onderzoekscentra QuSoft en aQa werken samen aan de frontlinie van het Nederlandse onderzoek naar quantumsoftware. Met de lancering van de Quantum Software Alliance (QSA) schaalt deze samenwerking nu wereldwijd op.