Een samenleving kan niet zonder regels. Maar wat te doen met hen die zich daar niet aan houden? Daarover gaat de Historische atlas van misdaad en straf. Nederlanders over de schreef.

Op woensdag 21 februari verzamelde een bont gezelschap van studenten, medewerkers en vertegenwoordigers van 21 ambassades zich in Den Haag voor International Mother Language Day. Onder het mom van ‘een beetje plezier en veel serieuze onderwerpen,’ stond taal centraal.

Lezing

Promotie

In de nieuwe videoreeks ‘De wereld van taalwetenschap’ vertellen alumni en wetenschappers over hun passie voor hun vakgebied. Promovenda Meike de Boer weet alles over het woordje ‘uh’.

Carlotta Rigotti, postdoctoraal onderzoeker bij eLaw, en Eduard Fosch-Villaronga, universitair hoofddocent bij eLaw, gaven een lezing over AI en non-discriminatie, waarbij zij studenten betrekten met de Debiaser-demo.

De digitale samenleving is kwetsbaar, hebben we de afgelopen weken gezien. Onze decaan Paul Wouters deelt zijn gedachten hierover en moedigt aan om bij te komen in de periode rond de feestdagen.

Hoogleraar Jenny Doetjes heeft een NWO-subsidie ontvangen om onderzoek te doen naar de cross-linguïstische eigenschappen van hoeveelheidsuitdrukkingen en de invloed van ons brein op taal.

Woorden die oorspronkelijk bedoeld zijn om ruimte aan te geven, zoals ‘uit’, worden ook regelmatig gebruikt om oorzaak en gevolg aan te geven. Waarom gebeurt dit? En hoe zit het in andere talen? Promovendus Camil Staps zocht het uit.

Hoe spraken de Schotten honderden jaren geleden? Universitair docent Mo Gordon denkt dat het antwoord op die vraag te vinden is in kerkarchieven. ‘Het kan een boost zijn voor je identiteit om de geschiedenis van jouw taal te kennen.’

In een gesprek geef je allerlei informatie aan de luisteraar. Zo kun je aangeven dat je zeker van iets bent, of dat je het via via hebt gehoord. Universitair hoofddocent Jenneke van der Wal krijgt een Vici-beurs om te onderzoeken of de manier waarop mensen dit doen taalafhankelijk is.

Na het vertrek van de vorige decaan kwam Paul Wouters een paar maanden de lopende zaken regelen. Hij kreeg meer op zijn bordje dan verwacht. ‘Het is me helder waarom elke faculteit een eigen decaan heeft.’

Onderzoeker Max van Duijn en promovendus Bram van Dijk passen taalmodellen toe op verhalen verteld door kinderen om zo hun inlevingsvermogen te onderzoeken. Voor dit onderzoek ontvingen zij de Best Paper Award tijdens de Computational Natural Language Learning conferentie in Singapore.

Debat, LUCL Fireside Chat

Als ouders veel met hun telefoon bezig zijn, kan dat de taalontwikkeling van kinderen vertragen. Dat betoogt onderzoeker Evelyn Bosma in HP/De Tijd. ‘Baby’s raken van streek door uitdrukkingsloze gezichten.’

In de nieuwe videoreeks ‘De wereld van taalwetenschap’ vertellen alumni en wetenschappers over hun passie voor hun vakgebied. Universitair docent Maria del Carmen Parafita Couto spreekt over tweetaligheid en het gevoel bij een taal.

Ronny Boogaart, universitair docent taalkunde én geboren en getogen Zeeuw, is door Omroep Zeeland geïnterviewd over het veranderende Zeeuwse dialect. Is het nieuwe taalgebruik erg?

Professionele ondertitelaars zien de kwaliteit van ondertitels voor films en series achteruitgaan, zo meldt NU.nl. Streamingdiensten kiezen steeds vaker voor machinevertalingen. Lettie Dorst, hoofddocent aan de Universiteit Leiden, waarschuwt voor de gevolgen.

Promotie

Postdoc en taalwetenschapper Evelyn Bosma ontvangt voor haar proefschrift de Keetje Hodshonprijs. Voor haar onderzoek over meertaligheid van Friese kinderen won Bosma eerder al de Klokhuis Wetenschapsprijs en de Wetenschapsprijs Campus Fryslân.

Marta Morgado is de eerste dove doctor aan de Universiteit Leiden. In Mare vertelt ze over haar promotietraject.

Van 17 tot en met 21 augustus organiseert de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek het Negentiende Colloquium Neerlandicum. Meer dan 250 hoogleraren en docenten uit bijna veertig landen strijken deze week neer aan de Universiteit Leiden om ervaringen uit te wisselen en nieuwe kennis op te doen…

Een nieuwe uitdaging voor Felix Ameka. De universitair hoofddocent aan het Centre for Linguistics is benoemd tot bijzonder hoogleraar Ethnolinguistic Vitality and Diversity in the World. ‘Ik kijk ernaar uit om etnolinguïstische diversiteit en vitaliteit te promoten.’

Het zinnetje ‘ijs en weder dienende’ is een goed voorbeeld van de zogenoemde deelwoordconstructie en misschien wel een van de meest ondoorgrondelijke van het Nederlands. Want wat (of wie) dient nu wie (of wat)? De betekenis is eigenlijk ‘als het ijs en weer meezitten’. De oratie van Gijsbert Rutten,…

Lezing

Hoogleraar Johan Rooryck, tegenwoordig executive director van cOAlition S, krijgt een eredoctoraat van de Universiteit van Tromsø, vanwege zijn inzet voor open access in de wetenschap. Hij krijgt het eredoctoraat uitgereikt op 1 september.

Lezing, Descriptive Linguistic Seminars

Lezing, Sociolinguistics & Discourse Studies Series

Dr. Claartje Levelt, werkzaam binnen LUCL en LIBC, is een internationaal erkend expert op het gebied van de eerste taalverwerving. Ze onderzoekt hoe het taalsysteem van de grond komt bij baby’s en jonge kinderen, wat daarbij de interactie is tussen taalwaarneming en taalproductie en wat voor leermechanismen…

In de nieuwe videoreeks ‘De wereld van taalwetenschap’ vertellen alumni en wetenschappers over hun passie voor hun vakgebied. Hoogleraar Afrikaanse taalkunde Maarten Mous vertelt hoe belangrijk het is om je eigen taal te horen op school.

ChatGPT, vertaalmachines en bots: voor Carole Tiberius zijn ze gesneden koek. 1 januari is ze benoemd tot hoogleraar Computerlinguïstiek. ‘Het vakgebied bestaat uit twee componenten: informatica en taalkunde.’

Lezing, Research Seminar Medieval and Early Modern History

Taal stuurt de manier waarop we de wereld zien, is de stellige overtuiging van universitair docent Sara Petrollino. Een NWO XS-beurs stelt haar in staat om die hypothese te testen bij het Ethiopische Hamar-volk. ‘Het idee dat iedereen in geometrische vormen denkt, is cultureel bepaald.’

Middelbare scholieren kunnen zaterdag 16 april hun tanden weer stukbijten op de moeilijkste taalvragen in de finale van de Taalkundeolympiade. Hoogleraar Sasha Lubotsky en promovendus Cid Swanenvleugel wonnen allebei ooit een olympiade. Inmiddels zijn ze betrokken bij de organisatie. Wat maakt de competitie…