De Nederlandse universiteiten en Oxford University Press (OUP) hebben geen nieuwe overeenkomst kunnen bereiken voor de toegang tot wetenschappelijke tijdschriften.

Er lijken genen te zijn die invloed hebben op hoe ons brein zich in de loop der tijd ontwikkelt. Een groot internationaal consortium heeft dit met een uitgebreide studie ontdekt. De resultaten van het onderzoek zijn recent gepubliceerd in Nature Neuroscience.

Vier promovendi roepen in een nieuw artikel op tot expliciete methodologie in de fiscale wetenschap en -praktijk. ‘Wij hopen dat expliciete methodologie gangbaarder wordt en in de toekomst zelfs de standaard zal vormen.’

Onderzoekers van de Universiteit Leiden onder leiding van Mario van der Stelt (Leids Instituut voor de Chemie) wijzen ‘gouden standaarden’ aan om nieuwe pijnstillers te ontwikkelen die gebaseerd zijn op de medicinale werking van cannabis. Publicatie in Nature Communications.

Het Journal of European Public Policy heeft de Special Issue dit jaar gewijd aan het thema European Union Enlargement and Integration Capacity, op voordracht van dr. Antoaneta Dimitrova, universitair hoofddocent van het instituut Bestuurskunde van de Universiteit Leiden. In de Special Issue zijn bovendien…

In de tentoonstelling Koninginnen van de Nijl in het Rijksmuseum van Oudheden krijgen de vrouwen van de farao’s eindelijk de aandacht die zij verdienen. Dankzij gastconservator Olaf Kaper deden ook zijn studenten en promovendi museumervaring op.

Over Wilhelmina werd gezegd dat zij koningin was van het grootste moslimland ter wereld. Dat was toen Nederland de kolonie Nederlands-Indië nog had. Nu is Indonesië het land met de meeste islamitische inwoners ter wereld. De islam heeft uiteraard ook sporen nagelaten in de koloniale literatuur over…

Leidse wiskundig biologen hebben een model ontwikkeld dat helpt verklaren hoe onder meer de ruggengraat en de wervels ontstaan in de embryonale ontwikkeling. Hetzelfde proces, maar dan andersom, speelt een sleutelrol bij de uitzaaiing van kanker. Publicatie in iScience.

Burgers uitnodigen om dieren te monitoren, planten te fotograferen of watermonsters te verzamelen. Het zijn enkele mogelijkheden van Citizen Science. Deze burgerwetenschap neemt toe in populariteit, als een effectieve en impactvolle wijze van data verzamelen, maar ook om de samenleving te betrekken…

Net als wetenschappelijke artikelen citeren octrooien wetenschappelijke literatuur om hun bevindingen te onderbouwen. Deze verwijzingen geven waardevolle informatie over de manieren waarop wetenschap wordt gebruikt om praktische toepassingen te ontwikkelen. Deze informatie uit de octrooien halen is…

Een bacterie die zich verschuilt voor het immuunsysteem en stukjes DNA uit zijn omgeving oppikt. Het resultaat: nieuwe eigenschappen krijgen, zoals beter beschermd zijn tegen antibiotica. Gelukkig hebben we zo’n doemscenario nog niet eerder gevonden. Wel vond promovendus Renée Kapteijn de eerste aanwijzingen,…

Welke rol speelt de frontaalkwab bij het begrijpen van zinnen? Universitair docent Jurriaan Witteman ontvangt een beurs om een toonaangevend onderzoek naar die vraag opnieuw te doen. ‘Omdat er twijfel is over de betrouwbaarheid van bestaande neuro-imaging resultaten, is het belangrijk invloedrijke studies…

Leidse en Oostenrijkse onderzoekers zijn erin geslaagd om verder te achterhalen hoe een plantencel het groeihormoon auxine gericht doorgeeft aan de volgende cel. Drie eiwitten die als een tros aan elkaar hangen blijken essentieel voor dit transportproces. ‘Deze ontdekking lost een belangrijk stuk van…

Vogels rondom luchthavens zijn agressiever en zingen alsof ze gehoorverlies hebben. Een samenwerking tussen onderzoekers van Manchester Metropolitan University en het Instituut Biologie Leiden heeft tot verrassende resultaten geleid over de impact van antropogeen lawaai op vogels rondom vliegvelden.…

De Leidse hoogleraar wiskunde Frans van Schooten jr. (1615-1660) en zijn vrouw Margrieta zijn geportretteerd door Rembrandt. Dat stelt wiskundige en kunsthistoricus Johan Zwakenberg in zijn onlangs gepubliceerde artikel in het Leids Jaarboekje 2018. Leidse kunsthistorici zijn niet direct overtuigd van…

Martin van Hecke en Anne Meeussen publiceren in het tijdschrift Nature over mechanische metamaterialen. Ze hebben een nieuwe klasse multistabiele materialen ontdekt. Dit is gebaseerd op ribbeltjes plastic.

Gladde platina-elektrodes worden ruwer en slijten door herhaalde oxidatie-reductiecycli, waardoor op nanometer-schaal heuveltjes ontstaan. Leidse chemici Leon Jacobse en Marc Koper, en natuurkundige Marcel Rost ontdekten met een unieke tunneling microscoop hoe dat in zijn werk gaat.

De overgang van eencelligheid naar meercellige organismen is een belangrijke stap geweest in de evolutie. Onderzoekers uit Leiden en Amsterdam ontwikkelden een wiskundig model dat mogelijk verklaart hoe meercelligheid tot stand kwam. Ze vermoeden dat cellen elkaars fouten corrigeren. Publicatie in eLife…

‘Dit was een ontdekking die we niet hadden zien aankomen,’ vertelt Remko Offringa, hoogleraar ontwikkelingsgenetica van planten. Vandaag publiceert hij in Current Biology een nieuwe functie van een veelzijdig gen: het maakt voor planten het verschil tussen een kruidachtige of een verhoute stengel.…

In 1969 verklaarde Indië-veteraan Joop Hueting in een spraakmakend televisie-interview dat hij en andere Nederlandse militairen in Indonesië oorlogsmisdaden hadden gepleegd. De regering liet vervolgens door Cees Fasseur een onderzoek uitvoeren en kwam op grond daarvan tot de slotsom dat zich tijdens…

Wat ooit begon als een PhD-project, is uitgegroeid tot een website met jaarlijks 120.000 unieke bezoekers. Met het platform OpenML wil onderzoeker Jan van Rijn bijdragen aan open science, en zo machine learning transparanter, toegankelijker en eerlijker maken.

Maar liefst vijf uitgevers wilden haar hebben: Anne van den Dool (1993), derdejaarsstudente Film- en literatuurwetenschap aan de Universiteit Leiden. Na een veiling van haar manuscript koos zij uiteindelijk voor Querido, die haar, naast de publicatie van haar de debuutroman Achterland , ook alvast een…

De scriptieprijzen zijn voor Maud van den Eijnden (masterscriptie) en Michael Aristodemou (research masterscriptie). Eiko Fried is gekozen tot psychologiedocent van het jaar. Anna van Duijvenvoorde scoort de Leiden Psychology Blog Award. Frank Doolaard en Meriem Manaï ontvangen allebei een promovendiprijs.…

Dat het onderzoek van een eerstejaars bachelorstudent uitmondt in een wetenschappelijke publicatie gebeurt niet elke dag. En dan ook nog als eerste auteur én op de cover van een vooraanstaand natuurkundig vaktijdschrift. ‘We hebben ons practicumonderwijs flink op de schop genomen en dat werpt zijn vruchten…

Het nieuws van het onverwachte overlijden van prof.dr. Pieter Sjoerd van Koningsveld op 28 juli 2021 heeft ons allen diep geraakt.

Nieuw gemaakte diepe en zeer scherpe beelden van het vroege heelal laten zien dat er een sterk verband bestaat tussen het stervormingstempo in jonge sterrenstelsels en hun totale massa aan sterren. Leidse wetenschappers werkten mee aan het onderzoek.

Innovatie in de nestbouw: vogelnesten gemaakt van anti-vogelpinnen. Naturalis en het Natuurhistorisch Museum Rotterdam onderzoeken deze nesten.

Een internationaal team van astronomen, met daarbij een hoofdrol voor onderzoekers van de Sterrewacht Leiden, heeft de brandstof voor het vormen van sterrenstelsels in kaart gebracht in het iconische Hubble Ultra Deep Field. De resultaten van het onderzoek zijn geaccepteerd voor publicatie in The Astrophysical…

De familie van de beroemde diplomaat, sinoloog en schrijver Robert van Gulik heeft zijn persoonlijk archief en een deel van zijn collectie aan de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) geschonken. De collectie en het archief geven inzicht in het leven en werk van Robert van Gulik, die bij het grote…

Hij beklom vuurspuwende vulkanen, trotseerde de tropische hitte en nam voor zijn werk malaria, dysenterie en andere ziekten en ongemakken voor lief. Met zijn werk dwong hij respect af van letterkundigen. Wie was deze negentiende-eeuws natuuronderzoeker Franz Wilhelm Junghuhn?

De Griekse queer diasporadichter Konstantínos P. Kaváfis (1863-1933) wordt erkend als een centrale figuur in de wereldliteratuur en het literaire modernisme. Op maandag 9 december organiseert de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) een symposium rond zijn werk. Dit wordt gecombineerd met de lancering…

In het bijzijn van prinses Beatrix is woensdag 12 februari het congres ‘Chinese Buddhism and the Scholarship of Erik Zürcher’ van start gegaan. Boeddhisme-onderzoekers uit de hele wereld komen bijeen in Leiden en reflecteren op het werk van de Leidse sinoloog Erik Zürcher.

De overgeleverde rechtspraakverzamelingen van de Romeinse jurist Julius Paulus zijn eerder een onderdeel van een publiciteitscampagne voor keizer Septimius Severus dan een juridisch naslagwerk. Dat is de belangrijkste conclusie van de Leidse onderzoekster Elsemieke Daalder, die dinsdag jl. cum laude…

Namens het Meijersfonds ondersteunt het LUF met een projectsubsidie van €2.500 een kritische editie van het juridisch dagboek van Johan van Bleiswijk, raadsheer in de Hoge Raad van Holland tussen 1723 en 1748.

EU-migranten ontvangen minder vaak en lagere uitkeringen en toeslagen dan Nederlanders. Dat blijkt uit onderzoek van de Leidse economen Olaf van Vliet en Eduard Suari Andreu dat zij publiceerden in het kader van het onderzoeksprogramma Social Citizenship & Migration. Het onderzoek wordt besproken in…

De wetenschappelijke wereld is een competitieve wereld. Desondanks zijn wetenschappers vaak bereid hun resultaten te delen met collega’s. Dit geldt vooral voor mannelijke wetenschappers onder elkaar: vrouwen delen hun werk veel minder, noch met andere vrouwen noch met mannen. Dat ontdekte een team van…

Een speciaal ontworpen systeem van tandwielen is flexibel aan één kant en stijf aan de andere. Dit zijn robuuste eigenschappen van de structuur, die zelfs geldig blijven bij fabricagefouten. Dit opkomende onderzoeksveld kan leiden tot nieuwe manieren om tandwielsystemen te ontwerpen, zoals satelliettrackers…

Arco Timmermans, Bijzonder Hoogleraar Public Affairs aan het Instituut Bestuurskunde, besprak bij EenVandaag de opvallende verandering in het in juni gepubliceerde GGD-rapport over kanker rond Beverwijk.

eLaw, Centrum voor Recht en Digitale Technologie van de Universiteit Leiden, nodigt experts uit voor het bijdragen van een hoofdstuk in een boek over recht en kunstmatige intelligentie (AI).

Door Marijn Bethlehem (BA student Religious Studies) & Hilke Hoogenboom (RMA student Classics and Ancient Civilizations)

Rudy Andeweg nam op 18 mei afscheid als hoogleraar Empirische Politicologie aan de Universiteit Leiden. Er wachtte hem een bijzondere verrassing: hij werd benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.

Een rapport over de groei van online aankopen, dat het Centraal Bureau voor de Statistiek vandaag publiceerde, is gebaseerd op big-data-technieken van de Universiteit Leiden. De economische gegevens komen van de UvA. Het zijn de eerste resultaten van een data science project van de drie instellingen,…

De publicatie van de wereldberoemde roman Dokter Zjivago, verboden in de Sovjet-Unie en in 1957 in het Westen verschenen, leidde tot een van de grote culturele stormen tijdens de Koude Oorlog. Buitenpromovendus Petra Couvee schreef samen met de Amerikaanse journalist Peter Finn 'De zaak Zjivago', een…

Slagaderverkalking vertoont grote overeenkomsten met auto-immuunziekten. Onderzoekers van de Universiteit Leiden tonen dit aan in een nieuw onderzoek dat ze publiceerden in het gerenommeerde wetenschappelijk tijdschrift Nature Cardiovascular Research. ‘Deze ontdekking suggereert dat behandelmethodes…

De Nederlandse universiteiten zijn in VSNU-verband nog volop in onderhandeling met de wetenschappelijke tak van uitgever Elsevier. Met uitgeverijen als Springer, Wiley en SAGE is al een akkoord gesloten en is de weg naar open access ingeslagen.

De darmbacterie E. coli kan zich aanpassen aan veranderingen in de omgeving. Leidse wetenschappers ontdekten hoe het eiwit H-NS in de bacterie hiervoor zorgt. Die kennis vormt mogelijk een belangrijk aanknopingspunt bij het bestrijden van de bacterie en ziektes zoals buikvliesontsteking. Publicatie…

Wetenschappers observeren al jaren een correlatie tussen de ziekte van Alzheimer en een overschot aan ijzer in de hersenen. Een causaal verband is echter nog niet bewezen. Kennis ontbreekt over de specifieke vorm van ijzer die betrokken is bij de ontwikkeling van neurodegeneratieve ziektes. Een groep…

Er bestaan al decennialang aanwijzingen voor een verband tussen een verhoogd ijzergehalte in de hersenen en de ziekte van Alzheimer. Leidse natuurkundigen vinden dit verband nu ook, waarbij ze onderscheid maken tussen verschillende ijzervormen. Ze identificeren specifieke vormen van ijzer die toenemen…

Leidse natuurkundigen stuitten op een verrassende interactie tussen elektronen en een resistlaag. De resistlaag blijkt elektrisch op te laden en te ontladen door invallende elektronen. Publicatie in Physical Review Letters.

Hoe gaat de wereld eruitzien na de corona-crisis en komen er blijvende gevolgen voor ons, de maatschappij en de manier waarop wij naar de wereld kijken? Dat is de vraag die ‘Brave New Human - Reflections on the Invisible’ probeert te beantwoorden. Hoogleraar Art and Science Interactions Robert Zwijnenberg…